Universal Humid - Sprzęt pomiarowy BOSCH - Bezpłatna instrukcja obsługi

INSTRUKCJA OBSŁUGI Universal Humid BOSCH

ZÓWKI. u Naprawę urządzenia pomiarowego należy zlecać wyłącznie wykwalifikowanym fachowcom i wykonać ją tylko przy użyciu oryginalnych części zamiennych. Tylko w ten sposób zagwarantowane zostanie zachowanie bezpieczeństwa urządzenia. u Nie należy stosować tego urządzenia pomiarowego w otoczeniu zagrożonym wy- buchem, wktórym znajdują się łatwopalne ciecze, gazy lub pyły. W urządzeniu po- miarowym może dojść do utworzenia iskier, które mogą spowodować zapłon pyłów lub oparów. Nie należy umieszczać magnesu w pobliżu implantów oraz innych urządzeń medycznych, np. rozrusznika serca lub pompy insulino- wej. Magneswytwarza pole, które może zakłócić działanie implantów i urządzeń medycznych. u Urządzenie pomiarowe należy przechowywać z dala od magnetycznych nośni- ków danych oraz urządzeń wrażliwych magnetycznie. Pod wpływem działania ma- gnesów może dojść do nieodwracalnej utraty danych. u Należy stosować wyłącznie baterie, które zostały wyszczególnione w niniejszej instrukcji obsługi. Nie wolno stosować innych baterii okrągłych ani innych źródeł za- silania. u Po zdjęciu osłony należy ostrożnie obchodzić się z urządzeniem pomiarowym. Nieostrożne obchodzenie się z urządzeniem pomiarowym, z którego zdjęto osłonę, może spowodować obrażenia. u Zmierzone wartości mogą różnić się od wartości rzeczywistych. Wpływy ze- wnętrzne (np. pył lub para w strefie pomiaru), wahania temperatury (np. wsku- tek działania termowentylatora), jak również struktura i stan mierzonych po- wierzchni (np. nierównomierny rozkład wilgoci) mogą zafałszować wyniki po- miaru. Bosch Power Tools 1 609 92A 5EY | (29.04.2020)156 | Polski Opis urządzenia i jego zastosowania Użycie zgodne z przeznaczeniem Urządzenie pomiarowe jest przeznaczone do przybliżonego określania wilgotności drew- na. Za pomocą pomiaru rezystancji oraz z wykorzystaniem przewodności elektrycznej mierzonego obiektu określana jest jego wilgotność. Wskazana wartość wyraża wilgot- ność drewna w procentach. Wartość ta odnosi się do suchej masy drewna. Urządzenie pomiarowe nie jest przeznaczone do określania wilgotności drewna obiektów cieńszych niż 5mm. Urządzenie pomiarowe dostosowane jest do pracy w pomieszczeniach i na zewnątrz. Urządzenie pomiarowe nie jest odporne na działanie bryzgającej wody ani pyłu. Przykładowe obliczenia Wilgotność drewna: Wilgotność drewna oblicza się z wykorzystaniem następującego wzoru lub można ją wy- godnie określić przy użyciu urządzenia pomiarowego: wilgotność drewna w %=(masa wody zawarta w drewnie ∕ sucha masa drewna)x100 Zawartość wody w drewnie: Zawartość wody w drewnie oblicza się z wykorzystaniem następującego wzoru: zawartość wody w %=(wilgotność drewna ∕ (100+wilgotność drewna))x100 Przykład 1: wilgotność drewna 100% zawartość wody w %=(100 ∕ (100+100))x100=50% Przykład 2: wilgotność drewna 50% na 1kg wilgotnego drewna: zawartość wody w %=(50 ∕ (100+50))x100=33,3%, odpowiada ok. 333,3g wody. Sucha masa drewna wynosi ok. 666,6g. Przedstawione graficznie komponenty Numeracja przedstawionych komponentów odnosi się do schematu urządzenia pomiaro- wego, znajdującego się na stronie graficznej. (1) Przycisk włącznika/wyłącznika i funkcji zapisz (2) Przycisk wyboru grup drewna (3) Wyświetlacz (4) Wskaźnik LED (5) Szpikulce 1 609 92A 5EY | (29.04.2020) Bosch Power ToolsPolski | 157 (6) Osłona (7) Pasek na dłoń (8) Numer seryjny (9) Pokrywka wnęki na baterie (10) Magnesy na urządzeniu pomiarowym (11) Magnesy na osłonie (12) Styki metalowe na osłonie Wskazania (a) Aktualna wartość pomiarowa (b) Zapisane pomiary (c) Symbol ostrzegawczy (d) Wskazanie temperatury (e) Wskazanie naładowania akumulatora Dane techniczne Wilgotnościomierz UniversalHumid Numer katalogowy 3 603 F88 0.. Metoda pomiaru pomiar rezystancji Zakres pomiarowy Wilgotność drewna A 7,1%...74,7% Wilgotność drewna B 6,4%...61,9% Temperatura otoczenia –5°C...+50°C Jednostka miary Wilgotność drewna % Temperatura otoczenia °C Dokładność pomiarowa (typowa) Temperatura ±2°C Przewodność ±1%

Wybór grupy drewna Grupa drewna A klon, brzoza, modrzew, daglezja zielona, wiśnia, świerk Bosch Power Tools 1 609 92A 5EY | (29.04.2020)158 | Polski Wilgotnościomierz UniversalHumid Grupa drewna B jesion, sosna, dąb, pnie orzecha włoskiego, buk Wartości orientacyjne wilgotności drewna suche <12% niepewne 12%...20% wilgotne >20% Informacje ogólne Temperatura robocza –5°C...+50°C Temperatura przechowywania –20°C...+70°C Względna wilgotność powietrza, maks. 85% Maks. wysokość stosowania ponad wysokością refe- rencyjną 2000m Stopień zabrudzenia zgodnie z IEC61010-1 2

Baterie 3x1,5VLR03(AAA) Czas pracy ok. 10h Waga zgodnie z EPTA-Procedure 01:2014 0,16kg Wymiary 187x56x44mm A) W temperaturze roboczej 25°C B) Występuje jedynie zabrudzenie nieprzewodzące, jednak od czasu do czasu okresowo należy spodziewać się zjawiska przewodzenia prądu spowodowanego kondensacją. Należy pozwolić za- aklimatyzować się urządzeniu pomiarowemu, a przed wykonaniem pomiaru usunąć wilgoć ze szpikulców. Do jednoznacznej identyfikacji urządzenia pomiarowego służy numer seryjny (8) podany na tabliczce znamionowej. Montaż Wkładanie/wymiana baterii Zaleca się eksploatację urządzenia pomiarowego przy użyciu baterii alkaliczno-mangano- wych. W celu otwarcia wnęki na baterie należy zsunąć pokrywkę wnęki na baterie (9). Włożyć baterie. 1 609 92A 5EY | (29.04.2020) Bosch Power ToolsPolski | 159 Należy przy tym zwrócić uwagę na zachowanie prawidłowej biegunowości, zgodnej ze schematem umieszczonym wewnątrz wnęki. Baterie należy zawsze wymieniać w komplecie. Należy stosować tylko baterie tego same- go producenta i o jednakowej pojemności. Wskazówka: Aby w łatwiejszy sposób wyjąć baterie, należy pociągnąć tasiemkę we wnę- ce na baterie. Zamknąć pokrywkę wnęki na baterie (9). u Jeżeli urządzenie pomiarowe będzie przez dłuższy czas nieużywane, należy wy- jąć z niego baterie. Baterie, które są przez dłuższy czas przechowywane w urządze- niu pomiarowym, mogą ulec korozji i samorozładowaniu. Wskazanie baterii na wyświetlaczu Następująca tabela pokazuje zależność pomiędzy pojemnością / czasem pracy baterii a wskazaniem stanu naładowania (e) na wyświetlaczu (3). Wskazanie Pojemność / czas pracy 75%...100% 50%...75% 25%...50% <25% ≤15minut czasu pracy Jeżeli symbol baterii miga, nie ma możliwości wykonania dalszych pomiarów. Należy wy- mienić baterie. Praca Uruchamianie u Urządzenie pomiarowe należy chronić przed wilgocią i bezpośrednim nasłonecz- nieniem. u Urządzenie pomiarowe należy chronić przed ekstremalnie wysokimi lub niskimi temperaturami, a także przed wahaniami temperatury. Nie należy go na przykład pozostawiać przez dłuższy czas w samochodzie. W sytuacjach, w których urządzenie pomiarowe poddane było większym wahaniom temperatury, należy przed przystąpie- niem do jego użytkowania odczekać, aż powróci ono do normalnej temperatury. Eks- Bosch Power Tools 1 609 92A 5EY | (29.04.2020)160 | Polski tremalnie wysokie lub niskie temperatury, a także silne wahania temperatury mogą mieć negatywny wpływ na precyzję pomiaru. u Należy zwrócić uwagę na wystarczającą aklimatyzację urządzenia pomiarowego. Przy silnych wahaniach temperatury aklimatyzacja urządzenia może potrwać do 30minut. Może tak się stać np. w sytuacji, gdy użytkownik najpierw wykonał pomiar w chłodnej piwnicy, a następny pomiar chce wykonać na nagrzanym poddaszu. u Należy unikać silnych uderzeń i nie dopuszczać do upadku urządzenia pomiaro- wego. W przypadku silnego oddziaływania zewnętrznego na urządzenie pomiarowe oraz w razie stwierdzenia nieprawidłowości podczas pracy urządzenia, należy zlecić przeprowadzenie kontroli urządzenia pomiarowego w autoryzowanym punkcie serwi- sowym firmy Bosch. Wskazówka: Załączoną naklejkę z grupami drewna oraz należącymi do nich gatunkami drewna w żądanym języku należy przykleić na pokrywkę wnęki na baterie (9). Włączanie/wyłączanie Aby włączyć urządzenie pomiarowe, należy włącznika/wyłącznika i funkcji zapisz(1) lub przycisk wyboru grup drewna(2). Na wyświetlaczu (3) przez 2 sekundy wyświetlana bę- dzie temperatura otoczenia, a symbole wyboru grupy drewna, A i B w wierszu (a) zaczną migać. Po pierwszym uruchomieniu urządzenia domyślnie ustawiona jest grupa drewna

Aby wyłączyć urządzenie pomiarowe, należy nacisnąć i przytrzymać przez ok 1,5sekun- dy przycisk włącznika/wyłącznika i funkcji zapisz(1). Po ponownym włączeniu w urzą- dzeniu pomiarowym ustawiona będzie ostatnio wybrana grupa drewna. Po 5minutach braku aktywności od wykonania ostatniego pomiaru lub ostatniego naci- śnięcia przycisku urządzenie pomiarowe wyłączy się automatycznie w celu oszczędzania energii baterii. Przygotowania do pomiaru Ustawianie grupy drewna Aby zapewnić optymalny rezultat pracy, przed każdym pomiarem należy ustawić grupę drewna. Za pomocą przycisku (2) należy wybrać właściwą grupę drewna. Wybrana grupa drewna jest wskazywana na wyświetlaczu (3). Wskazówka: Jeżeli drewno, w którym użytkownik chce dokonać pomiaru, nie występuje w żadnej z dwóch grup drewna, lub użytkownik nie wie, jaki inny gatunek drewna byłby najbliższy mierzonemu drewnu, należy wybrać grupę drewna A. Grupa ta z reguły wyka- zuje wyższą wartość. Dzięki temu można być pewnym, że drewno nie zostanie poddane obróbce zbyt wcześnie i nie będzie zbyt wilgotne. 1 609 92A 5EY | (29.04.2020) Bosch Power ToolsPolski | 161 Po wyłączeniu urządzenia pomiarowego ustawiona grupa drewna jest zapisywana. Po ponownym włączeniu w urządzeniu pomiarowym ustawiona będzie ostatnio wybrana grupa drewna. Obiekt pomiaru Mierzone miejsce nie może być wcześniej poddawane obróbce i musi być wolne od gałę- zi, zanieczyszczeń, żywicy, pleśni sęków lub innych wad. Drewno nie może nosić śladów chemicznej obróbki powierzchniowej. Nie należy wykonywać pomiarów na powierzchniach czołowych, ponieważ w tych miej- scach drewno wyjątkowo szybko schnie. Może to prowadzić do zafałszowania wyników pomiaru. W przypadku pomiarów wilgotności materiałów palnych, dobrze jest rozłupać próbkę drewna i wykonać pomiar w trzech punktach. Punkty pomiarowe: należy zachować po 5cm odległości od lewej i prawej krawędzi cięcia oraz od środka polana (zob. rys. B). Przebieg pomiaru Zdjąć osłonę (6). W tym celu należy pociągnąć lekko osłonę (6) z obu stron. Zamocować osłonę z tyłu urządzenia pomiarowego (mocowanie na magnes), zob. rys. na stronie 3. Przed wykonaniem pomiaru upewnić się, że temperatura otoczenia jest taka sama jak temperatura mierzonego obiektu. W razie potrzeby należy zaczekać, aż urządzenie po- miarowe będzie miało taką samą temperaturę jak temperatura otoczenia. Pomiary wilgoci należy wykonywać w odległości co najmniej 5 cm od krawędzi cięcia, po- nieważ drewno na krawędziach schnie szybciej niż pośrodku (zob. rys. B). Nie należy wykonywać pomiaru na powierzchni drewna. Wskutek opadów lub rosy może się tutaj zbierać woda i wpływać na wynik pomiaru. Pomiary należy wykonywać zawsze w poprzek włókien. Nie należy wykonywać pomiarów równolegle do włókien lub wzdłuż słojów rocznych (zob. rys. A). Pomiar odbywa się w zakresie wyznaczonym głębokością szpikulców (5). Optymalny wy- nik pomiaru można uzyskać, jeżeli szpikulce będą wbite w kawałek drewna na głębokość ok. 4–5mm. Pomocą służy tutaj nacięcie na szpikulcach, znajdujące się na głębokości 5mm. Aby rozpocząć pomiar, należy zagłębić szpikulce w drewnie. Uwaga: Nie należy przy tym używać siły, nie wolno także posługiwać się żadnymi innymi przedmiotami, aby wbić urządzenie pomiarowe w drewno! Szpikulce należy zagłębić w drewnie, wykonując ruchy w lewo i w prawo. Pomiar rozpoczyna się w momencie kontaktu szpikulców (5) z drewnem. Zmierzona wil- gotność drewna jest wskazywana na wyświetlaczu (3) w wierszu (a). Zmierzona wilgot- ność drewna jest sygnalizowana także przez diodę LED (4): Bosch Power Tools 1 609 92A 5EY | (29.04.2020)162 | Polski – kolor zielony: niska wilgotność drewna (<12%) – kolor żółty: niepewna wilgotność drewna (12%...20%) – kolor czerwony: krytyczna wilgotność drewna (>20%) Zapisywanie pomiarów Aby zapisać wartość pomiarową, należy nacisnąć krótko przycisk włącznika/wyłącznika i funkcji zapisz(1). Zapisana wartość pomiarowa jest wskazywana w dolnym wierszu (b) wyświetlacza (3). Nowa wartość pomiarowa jest wskazywana w wierszu (a) wyświetla- cza (3). Po zapisaniu nowej wartości pomiarowej w dolnym wierszu (b) poprzednia war- tość pomiarowa jest wskazywana w górnym wierszu (b) itd. Równocześnie mogą być wskazywane dwie wartości pomiarowe (b) na wyświetlaczu (3). Zapisane wartości po- miarowe (b) są wyświetlane wraz z wybraną grupą drewna i symbolem wilgotności w po- staci kropli wody: – 1 kropla wody (odpowiada zielonemu kolorowi diody LED): niska wilgotność drewna (<12%) – 2 krople wody (odpowiadają żółtemu kolorowi diody LED): niepewna wilgotność drewna (12%...20%) – 3 krople wody (odpowiadają czerwonemu kolorowi diody LED): krytyczna wilgotność drewna (>20%) Wskazówka: To wskazanie jest pomocne, gdy wyświetlacz (3) nie jest optymalnie wi- doczny pod określonym kątem lub gdy są wykonywane pomiary porównawcze. Po wyłączeniu urządzenia pomiarowego zapisane wartości pomiarowe są usuwane. Przykłady zastosowań i wartości orientacyjne wilgotności drewna w przypadku konstrukcji drewnianych Pomiar wilgotności drewna: – drewno opałowe przed użyciem w kominku: zapobiega nadmiernemu dymieniu i ogra- nicza emisję spalin – deska parkietowa przed ułożeniem: zapobiega tworzeniu się szczelin po ułożeniu par- kietu – drewno do montażu mebli: zapobiega odkształceniom, powstawaniu pleśni, atakom insektów oraz rysom – domy drewniane / altany ogrodowe: zapobiega powstawaniu pleśni i pomaga wykryć uszkodzenia spowodowane zalaniem – drewniane przyczepy kempingowe: chroni przed zakupem/najmem przyczepy w złym stanie lub zaatakowanej przez pleśń 1 609 92A 5EY | (29.04.2020) Bosch Power ToolsPolski | 163 Poniższa tabela przedstawia typowe wartości wilgotności drewna dla różnych zastoso- wań. Zastosowanie Wilgotność drewna [%] Przykłady Konstrukcje zamknięte w pomiesz- czeniach z ogrzewaniem 9 ± 3 np. stoły, krzesła, szafy w pokoju dziennym / kuchni (ogrzewanych w okresie zimowym) Konstrukcje ze wszystkich stron za- mknięte w pomieszczeniach bez ogrzewania 12 ± 3 np. regały piwniczne (bez ogrzewa- nia) Zadaszone konstrukcje otwarte 15 ± 3 np. wiaty samochodowe Konstrukcje, które ze wszystkich stron są narażone na wpływ czynni- ków atmosferycznych 18 ± 6 np. ściany zewnętrzne altan ogro- dowych Pozostałe wartości wilgotności drewna: – Dom drewniany: maks. 18% – Parkiet: 9% ± 2% – Podłogi: maks. 12% – Ślepe podłogi: maks. 20% – Podłoża: maks. 15% – Schody: 9% ± 3% – Drewno opałowe: maks. 22% (opt. <17%) Funkcja autotestu Funkcja autotestu pozwala sprawdzić działanie urządzenia pomiarowego. Włączyć urządzenie pomiarowe (zob. „Włączanie/wyłączanie“, Strona160). Zdjąc osłonę (6). Przyłożyć szpikulce (5) do metalowych styków (12) z tyłu osłony (6) (zob. rys. C). Porównać wartość na wyświetlaczu z wartościami nadrukowanymi na osłonie (6) odpo- wiednio do ustawionej grupy drewna: – Grupa drewna A: 11,1%–11,9% – Grupa drewna B: 9,8%–10,4% Jeżeli wartości nie są identyczne, urządzenie pomiarowe należy odesłać do serwisu firmy Bosch za pośrednictwem punktu sprzedaży. Bosch Power Tools 1 609 92A 5EY | (29.04.2020)164 | Polski Wskazówki dotyczące pracy Czynniki wpływające na wynik pomiaru Dokładność wartości pomiarowych jest największa, gdy temperatura otoczenia jest taka sama jak temperatura mierzonego kawałka drewna. Na wynik pomiaru mogą mieć wpływ następujące czynniki: – Grupa i podgrupa drewna – Temperatura mierzonego kawałka drewna – Podział mierzonego kawałka drewna na twardziel i biel – Głębokość osadzenia szpikulców w mierzonym drewnie – Obróbka powierzchniowa mierzonego kawałka drewna (np. oleje lub lakiery) – Pomiar równolegle lub prostopadle do struktury lub słojów mierzonego kawałka drew-

– Rozkład wilgoci – Punkt pomiaru (np. pośrodku lub bliżej krawędzi kawałka drewna) – Stan i rodzaj kawałka drewna: drewno powinno być wolne od pleśni, sęków i innych wad Uwaga: Jeżeli potrzebne są dokładne wartości pomiarowe, pomiar należy wykonać me- todą suszarkowo-wagową (dokładna metoda laboratoryjna zgodnie z DIN 52183). Błędy – przyczyny i usuwanie Przyczyna Rozwiązanie Symbol ostrzegawczy (c), wskazanie temperatury (d) i komunikat „Err” na wy- świetlaczu Temperatura otoczenia znajduje się poza dopuszczalną temperaturą roboczą, wyno- szącą od –5°C do +50°C. Odczekać, aż urządzenie pomiarowe osią- gnie temperaturę roboczą. W przypadku grupy drewna A: >74,7% oraz „HI” na wyświetlaczu W przypadku grupy drewna B: >61,9% oraz „HI” na wyświetlaczu Wilgotność drewna znajduje się poza zakre- sem pomiarowym (jest zbyt wysoka) Należy wykonać ponowny pomiar w innym miejscu. Wskazanie „– –.–” na wyświetlaczu Wilgotność drewna znajduje się poza zakre- sem pomiarowym (jest zbyt niska) lub po- Należy wykonać ponowny pomiar w innym miejscu. 1 609 92A 5EY | (29.04.2020) Bosch Power ToolsPolski | 165 Przyczyna Rozwiązanie miar nie został prawidłowo przeprowadzo-