GLL 3 X Professional - Laserpointer BOSCH - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

GEBRUIKSAANWIJZING GLL 3 X Professional BOSCH

Veiligheidsvoorschriften Lijnlaser Alle aanwijzingen moeten worden gelezen en in acht worden geno- men om zonder gevaren en veilig met het meetgereedschap te wer- ken. Maak waarschuwingsplaatjes op het meetgereedschap nooit on- leesbaar. BEWAAR DEZE VOOR- SCHRIFTEN GOED. f Voorzichtig – wanneer andere dan de hier vermelde bedienings- en instelvoorzienin- gen worden gebruikt of andere procedures worden uitgevoerd, kan dit tot gevaarlijke stralingsblootstelling leiden. f Het meetgereedschap wordt geleverd met een waarschuwingsplaatje in het Engels (in de weergave van het meetgereedschap op de pagina met afbeeldingen aangeduid met nummer 4). f Plak over het Engelse waarschuwingsplaat- je de meegeleverde sticker in uw eigen taal voordat u het gereedschap voor het eerst gebruikt. f Richt de laserstraal niet op personen of die- ren en kijk niet zelf in de laserstraal. Dit meetgereedschap brengt laserstraling van la- serklasse 2 volgens IEC 60825-1 voort. Daar- door kunt u personen verblinden. f Gebruik de laserbril niet als veiligheidsbril. De laserbril dient voor het beter herkennen van de laserstraal, maar biedt geen bescher- ming tegen de laserstralen. f Gebruik de laserbril niet als zonnebril en niet in het verkeer. De laserbril biedt geen volledige bescherming tegen ultravioletstra- len en vermindert de waarneming van kleuren. f Laat het meetgereedschap repareren door gekwalificeerd, vakkundig personeel en al- leen met originele vervangingsonderdelen. Daarmee wordt gewaarborgd dat de veilig- heid van het meetgereedschap in stand blijft. f Laat kinderen het lasermeetgereedschap niet zonder toezicht gebruiken. Anders kun- nen personen worden verblind. f Werk met het meetgereedschap niet in een omgeving met explosiegevaar waarin zich brandbare vloeistoffen, brandbare gassen of brandbaar stof bevinden. In het meetge- reedschap kunnen vonken ontstaan die het stof of de dampen tot ontsteking brengen. Houder Breng de houder 8 niet in de buurt van een pacemaker. De magneten 12 brengen een veld voort dat de functie van een pace- maker nadelig kan beïnvloeden. f Houd de houder 8 uit de buurt van magneti- sche gegevensdragers en magnetisch ge- voelige apparatuur. Door de werking van de magneten 12 kan onherroepelijk gegevens- verlies optreden. Functiebeschrijving Vouw de uitvouwbare pagina met de afbeelding van het meetgereedschap open en laat deze pa- gina opengevouwen terwijl u de gebruiksaanwij- zing leest. Gebruik volgens bestemming Het meetgereedschap is bestemd voor het be- palen en controleren van horizontale en vertica- le lijnen. OBJ_BUCH-1236-001.book Page 55 Thursday, May 20, 2010 12:21 PM56 | Nederlands 1 609 929 W91 | (20.5.10) Bosch Power Tools Technische gegevens Afgebeelde componenten De componenten zijn genummerd zoals op de afbeelding van het meetgereedschap op de pa- gina met afbeeldingen. 1 Opening voor laserstraal 2 Statiefopname 1/4" 3 Aan/uit-schakelaar 4 Laser-waarschuwingsplaatje 5 Serienummer 6 Vergrendeling van het batterijvakdeksel 7 Deksel van batterijvak 8 Houder 9 Vastzetschroef van houder 10 Schroefgaten van houder 11 Riemgeleiding 12 Magneten 13 Statiefopname 1/4" op houder 14 Statiefopname 5/8" op houder 15 Beschermetui 16 Laserbril* 17 Meetplaat met voet* 18 Statief*

• Niet elk afgebeeld en beschreven toebehoren wordt standaard meegeleverd. Lijnlaser GLL 2 Professional Zaaknummer 3 601 K63 700 Werkbereik minstens

10 m Waterpasnauwkeurigheid ± 0,3 mm/m Zelfwaterpasbereik kenmerkend ± 4° Waterpastijd kenmerkend <4 s Bedrijfstemperatuur –10 °C ... +50 °C Bewaartemperatuur –20 °C ... +70 °C Relatieve luchtvochtigheid max. 90 % Laserklasse

1) De reikwijdte kan afnemen door ongunstige omgevingsomstandigheden (zoals fel zonlicht).

Let op het zaaknummer op het typeplaatje van het meetgereedschap. De handelsbenamingen van afzonderlijke meet- gereedschappen kunnen afwijken. Het serienummer 5 op het typeplaatje dient voor de eenduidige identificatie van uw meetgereedschap. OBJ_BUCH-1236-001.book Page 56 Thursday, May 20, 2010 12:21 PMNederlands | 57 Bosch Power Tools 1 609 929 W91 | (20.5.10) Montage Batterijen inzetten of vervangen Voor het gebruik van het meetgereedschap wor- den alkalimangaanbatterijen geadviseerd. Als u het batterijvakdeksel 7 wilt openen, drukt u op de vergrendeling 6 in de richting van de pijl en verwijdert u het batterijvakdeksel. Plaats de meegeleverde batterijen. Let daarbij op de juis- te poolaansluitingen, zoals aangegeven op de binnenzijde van het batterijvak. Als de batterijen bijna leeg zijn, knipperen de la- serlijnen terwijl het meetgereedschap ingescha- keld is gedurende 5 seconden in een snel ritme. Vervang altijd alle batterijen tegelijkertijd. Ge- bruik alleen batterijen van één fabrikant en met dezelfde capaciteit. f Neem de batterijen uit het meetgereed- schap als u het langdurig niet gebruikt. Als de batterijen lang worden bewaard, kunnen deze gaan roesten en leegraken. Gebruik Ingebruikneming f Bescherm het meetgereedschap tegen vocht en fel zonlicht. f Stel het meetgereedschap niet bloot aan extreme temperaturen of temperatuur- schommelingen. Laat het bijvoorbeeld niet lange tijd in de auto liggen. Laat het meetge- reedschap bij grote temperatuurschomme- lingen eerst op de juiste temperatuur komen voordat u het in gebruik neemt. Bij extreme temperaturen of temperatuurschommelin- gen kan de nauwkeurigheid van het meetge- reedschap nadelig worden beïnvloed. f Voorkom heftige schokken of vallen van het meetgereedschap. Na sterke externe inwer- kingen op het meetgereedschap dient u, voordat u de werkzaamheden voortzet, altijd een nauwkeurigheidscontrole uit te voeren (zie „Waterpasnauwkeurigheid”). f Schakel het meetgereedschap uit wanneer u het verplaatst of vervoert. Bij het uitscha- kelen wordt de pendeleenheid vergrendeld. Anders kan deze bij heftige bewegingen be- schadigd raken. In- en uitschakelen Als u het meetgereedschap wilt inschakelen, duwt u de aan/uit-schakelaar 3 in de stand „On”. Onmiddellijk na het inschakelen zendt het meetgereedschap twee laserlijnen uit de ope- ning 1. f Richt de laserstraal niet op personen of die- ren en kijk zelf niet in de laserstraal, ook niet vanaf een grote afstand. Als u het meetgereedschap wilt uitschakelen, duwt u de aan/uit-schakelaar 3 in de stand „Off”. Als u het meetgereedschap uitschakelt, wordt de pendeleenheid vergrendeld. f Laat het ingeschakelde meetgereedschap niet onbeheerd achter en schakel het meet- gereedschap na gebruik uit. Andere personen kunnen door de laserstraal verblind worden. Het apparaat wordt automatisch uitgeschakeld na een bedrijfsduur van 30 minuten. Werkzaamheden met automatisch waterpassen Plaats het meetgereedschap op een rechte en stabiele ondergrond of bevestig het op de hou- der 8 of het statief 18. Na het inschakelen worden door het automa- tisch waterpassen oneffenheden binnen het zelfwaterpasbereik van ±4° automatisch ge- compenseerd. Het waterpassen is afgesloten zodra de laserlijnen niet meer bewegen. OBJ_BUCH-1236-001.book Page 57 Thursday, May 20, 2010 12:21 PM58 | Nederlands 1 609 929 W91 | (20.5.10) Bosch Power Tools Als automatisch waterpassen niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat het oppervlak waarop het meetgereedschap staat meer dan 4° van de wa- terpaslijn afwijkt, knipperen de laserlijnen in een langzaam ritme. Stel in dit geval het meetge- reedschap horizontaal op en wacht het zelfwa- terpassen af. Zodra het meetgereedschap zich binnen het zelfwaterpasbereik van ±4° bevindt, schijnen de laserlijnen weer continu. Bij trillingen of veranderingen van plaats tijdens het gebruik wordt het meetgereedschap auto- matisch opnieuw gewaterpast. Controleer na opnieuw waterpassen de stand van de horizon- tale en verticale laserlijn in relatie tot de referen- tiepunten om fouten te voorkomen. Waterpasnauwkeurigheid Nauwkeurigheidsinvloeden De grootste invloed oefent de omgevingstempe- ratuur uit. Vooral vanaf de grond naar boven toe verlopende temperatuurverschillen kunnen de laserstraal afbuigen. Omdat de temperatuurverschillen in de buurt van de grond of vloer het grootst zijn, dient u het meetgereedschap indien mogelijk op een in de handel verkrijgbaar statief te monteren en het in het midden van het werkoppervlak op te stellen. Behalve externe invloeden, kunnen ook appa- raatspecifieke invloeden (zoals een val of een hevige schok) tot afwijkingen leden. Controleer daarom altijd voor het begin van de werkzaam- heden de nauwkeurigheid van het meetgereed- schap. Controleer altijd eerst de hoogte- en water- pasnauwkeurigheid van de horizontale laserlijn en vervolgens de waterpasnauwkeurigheid van de verticale laserlijn. Als het meetgereedschap bij een van de contro- les de maximale afwijking overschrijdt, dient u het door een Bosch-klantenservice te laten repa- reren. Hoogtenauwkeurigheid van de horizontale lijn controleren Voor de controle heeft u een vrij meettraject van 5 meter op een vaste ondergrond tussen twee muren A en B nodig. – Monteer het meetgereedschap dicht bij muur A op de houder resp. een statief of plaats het op een stabiele en vlakke ondergrond. Scha- kel het meetgereedschap in. – Richt de laser op de nabijgelegen muur A en laat het meetgereedschap waterpassen. Mar- keer het midden van het punt waarop de la- serlijnen elkaar bij de muur snijden (punt I). – Draai het meetgereedschap 180°, laat het waterpassen en markeer het snijpunt van de laserlijnen op de tegenoverliggende muur B (punt II).

180° OBJ_BUCH-1236-001.book Page 58 Thursday, May 20, 2010 12:21 PMNederlands | 59 Bosch Power Tools 1 609 929 W91 | (20.5.10) – Plaats het meetgereedschap – zonder het te draaien – dicht bij muur B, schakel het in en laat het waterpassen. – Stel het meetgereedschap in hoogte zo af (met behulp van het statief of indien nodig door er iets onder te plaatsen), dat het snij- punt van de laserlijnen precies het eerder ge- markeerde punt II op muur B raakt. – Draai het meetgereedschap 180°, zonder de hoogte te veranderen. Richt het zo op muur A, dat de verticale laserlijn door het reeds ge- markeerde punt I loopt. Laat het meetge- reedschap waterpassen en markeer het mid- den van het snijpunt van de laserlijnen op muur A (punt III). – Het verschil d tussen beide gemarkeerde pun- ten I en III op muur A levert de feitelijke hoog- teafwijking van het meetgereedschap op. De maximaal toegestane afwijking d max berekent u als volgt:

max = dubbele afstand van de muren x 0,3 mm/m Voorbeeld: Bij een afstand van de muren van 5 meter mag de maximale afwijking

max =2x5mx0,3mm/m=3mm bedragen. De markeringen mogen daarom hoogstens 3 mm uit elkaar liggen. Waterpasnauwkeurigheid van de horizontale lijn controleren Voor de controle heeft u een vrij oppervlak van ca. 5 x 5 meter nodig. – Monteer het meetgereedschap in het midden tussen de muren A en B op de houder resp. een statief of plaats het op een stabiele en vlakke ondergrond. Laat het meetgereed- schap waterpassen. – Markeer op 2,5 meter afstand van het meet- gereedschap op beide muren het midden van de laserlijn (punt I op muur A en punt II op muur B). – Stel het meetgereedschap 180° gedraaid op 5 meter afstand op en laat het waterpassen. – Stel het meetgereedschap in hoogte zo af (met behulp van het statief of indien nodig door er iets onder te plaatsen), dat het mid- den van de laserlijn precies het eerder ge- markeerde punt II op muur B raakt.

OBJ_BUCH-1236-001.book Page 59 Thursday, May 20, 2010 12:21 PM60 | Nederlands 1 609 929 W91 | (20.5.10) Bosch Power Tools – Markeer op muur A het midden van de laser- lijn als punt III (verticaal boven of onder punt I). –Het verschil d tussen beide gemarkeerde punten I en III op muur A levert de feitelijke afwijking van het meetgereedschap van de horizontale lijn op. De maximaal toegestane afwijking d max berekent u als volgt:

max = dubbele afstand van de muren x 0,3 mm/m Voorbeeld: Bij een afstand van de muren van 5 meter mag de maximale afwijking

max =2x5mx0,3mm/m=3mm bedragen. De markeringen mogen daarom hoogstens 3 mm uit elkaar liggen. Waterpasnauwkeurigheid van de verticale lijn controleren Voor de controle heeft u een deuropening nodig met (op een stabiele ondergrond) aan beide zij- den van de deur minstens 2,5 meter ruimte. – Zet het meetgereedschap op 2,5 meter af- stand van de deuropening op een vlakke en stabiele ondergrond neer (niet op een sta- tief). Richt de laserlijnen op de deuropening en laat het meetgereedschap waterpassen. – Markeer het midden van de verticale laserlijn onderaan de deuropening (punt I), op 5 meter afstand aan de andere kant van de deuropening (punt II) en bovenaan de deur- opening (punt III). – Plaats het meetgereedschap aan de andere zijde van de deuropening vlak achter punt II. Laat het meetgereedschap waterpassen en richt de verticale laserlijn zo, dat het midden ervan precies door de punten I en II loopt. – Het verschil d tussen het punt III en het mid- den van de laserlijn aan de bovenkant van de deuropening levert de feitelijke afwijking van het meetgereedschap van de verticale lijn op. – Meet de hoogte van de deuropening. De maximaal toegestane afwijking d max berekent u als volgt:

max = dubbele hoogte van de deuropening x 0,3 mm/m Voorbeeld: Bij een hoogte van de deuropening van 2 meter mag de maximale afwijking

max =2x2mx0,3mm/m=1,2mm bedragen. De markeringen mogen daarom hoogstens 1,2 mm uit elkaar liggen. Tips voor de werkzaamheden f Gebruik altijd alleen het midden van de laserlijn voor het markeren. De breedte van de laserlijn verandert met de afstand. 2,5 m 2,5 m 2,5 m 2,5 m 2,5 m 2,5 m

2 m OBJ_BUCH-1236-001.book Page 60 Thursday, May 20, 2010 12:21 PMNederlands | 61 Bosch Power Tools 1 609 929 W91 | (20.5.10) Bevestigen met houder Als u het meetgereedschap op de houder 8 wilt bevestigen, draait u de vastzetschroef 9 van de houder in de 1/4"-statiefopname 2 op het meet- gereedschap vast. Als u het meetgereedschap op de houder wilt draaien, draait u de schroef 9 iets los. Met de houder 8 heeft u de volgende mogelijk- heden om het meetgereedschap te bevestigen: – Monteer de houder 8 met de 1/4"-statiefop- name 13 op het statief 18 of een in de handel verkrijgbaar fotostatief. Voor de bevestiging op een in de handel verkrijgbaar bouwstatief gebruikt u de 5/8"-statiefopname 14. – Aan stalen delen kan de houder 8 met de magneet 12 worden bevestigd. – Op droogbouw- of houten wanden kan de houder 8 met schroeven worden vastge- schroefd. Steek daarvoor schroeven met een lengte van minstens 50 mm door de schroef- gaten 10 van de houder. – Aan buizen en dergelijke kan de houder 8 worden bevestigd met een in de handel ver- krijgbare riem die door de riemvoering 11 wordt getrokken. Werkzaamheden met het statief (toebehoren) Een statief biedt een stabiele, in hoogte instel- bare meetondergrond. Plaats het meetgereed- schap met de statiefopname 2 op de 1/4"- schroefdraad van het statief en schroef het met de vastzetschroef van het statief vast. Werkzaamheden met de meetplaat (toebehoren) (zie afbeeldingen A–B) Met de meetplaat 17 kunt u de lasermarkering op de vloer resp. de laserhoogte op een muur overbrengen. Met het nulveld en de schaalverdeling kunt u de verplaatsing ten opzichte van de gewenste hoog- te meten en op een andere plaats aantekenen. Daarmee vervalt het nauwkeurig instellen van het meetgereedschap op de over te brengen hoogte. De meetplaat 17 heeft een reflecterende laag die de zichtbaarheid van de laserstraal op een grote afstand resp. bij fel zonlicht verbetert. De helderheidsversterking is alleen zichtbaar als u parallel aan de laserstraal op de meetplaat kijkt. Laserbril (toebehoren) De laserbril filtert het omgevingslicht uit. Daar- door lijkt het rode licht van de laser voor het oog helderder. f Gebruik de laserbril niet als veiligheidsbril. De laserbril dient voor het beter herkennen van de laserstraal, maar biedt geen bescher- ming tegen de laserstralen. f Gebruik de laserbril niet als zonnebril en niet in het verkeer. De laserbril biedt geen volledige bescherming tegen ultravioletstra- len en vermindert de waarneming van kleuren. Toepassingsvoorbeelden (se billede C–E) Voorbeelden van toepassingsmogelijkheden van het meetgereedschap vindt u op de pagina’s met afbeeldingen. Onderhoud en service Onderhoud en reiniging Bewaar en transporteer het meetgereedschap alleen in het meegeleverde beschermetui. Houd het meetgereedschap altijd schoon. Dompel het meetgereedschap niet in water of andere vloeistoffen. Verwijder vuil met een vochtige, zachte doek. Gebruik geen reinigings- of oplosmiddelen. Reinig in het bijzonder de opening van de laser regelmatig en let daarbij op pluizen. Mocht het meetgereedschap ondanks zorgvuldi- ge fabricage- en testmethoden toch defect ra- ken, dient de reparatie te worden uitgevoerd door een erkende klantenservice voor Bosch elektrische gereedschappen. Open het meetge- reedschap niet. Vermeld bij vragen en bestellingen van vervan- gingsonderdelen altijd het uit tien cijfers be- staande zaaknummer volgens het typeplaatje van het meetgereedschap. Verzend het meetgereedschap in het bescher- metui 15 in het geval van een reparatie. OBJ_BUCH-1236-001.book Page 61 Thursday, May 20, 2010 12:21 PM62 | Nederlands 1 609 929 W91 | (20.5.10) Bosch Power Tools Klantenservice en advies Onze klantenservice beantwoordt uw vragen over reparatie en onderhoud van uw product en over vervangingsonderdelen. Explosietekenin- gen en informatie over vervangingsonderdelen vindt u ook op: www.bosch-pt.com De medewerkers van onze klantenservice advi- seren u graag bij vragen over de aankoop, het gebruik en de instelling van producten en toebe- horen. Nederland Tel.: +31 (076) 579 54 54 Fax: +31 (076) 579 54 94 E-mail: gereedschappen@nl.bosch.com België en Luxemburg Tel.: +32 (070) 22 55 65 Fax: +32 (070) 22 55 75 E-mail: outillage.gereedschap@be.bosch.com Afvalverwijdering Meetgereedschappen, toebehoren en verpak- kingen dienen op een voor het milieu verant- woorde manier te worden hergebruikt. Alleen voor landen van de EU: Gooi meetgereedschappen niet bij het huisvuil. Volgens de Europese richtlijn 2002/96/EG over elektrische en elektronische oude apparaten en de omzetting van de richtlijn in na- tionaal recht moeten niet meer bruikbare meet- gereedschappen apart worden ingezameld en op een voor het milieu verantwoorde wijze wor- den hergebruikt. Accu’s en batterijen: Gooi accu’s of batterijen niet bij het huisvuil en evenmin in het vuur of het water. Accu’s en bat- terijen moeten, indien mogelijk leeg, worden in- gezameld, gerecycled of op een voor het milieu verantwoorde wijze worden afgevoerd. Alleen voor landen van de EU: Volgens richtlijn 2006/66/EG moeten defecte of versleten accu’s en batterijen worden gerecycled. Wijzigingen voorbehouden. OBJ_BUCH-1236-001.book Page 62 Thursday, May 20, 2010 12:21 PMDansk | 63 Bosch Power Tools 1 609 929 W91 | (20.5.10)