MultiWetMaster - Sprzęt pomiarowy Laserliner - Bezpłatna instrukcja obsługi

INSTRUKCJA OBSŁUGI MultiWetMaster Laserliner

DziaĜanie / zastosowanie Niniejsze uniwersalne urzŅdzenie do pomiaru wilgotnoūci materiaÙów funkcjonuje na zasadzie pomiaru re- zystancji i pomiaru pojemnoūciowego. W procesie pomiaru pojemnoūciowego za pomocŅ 2 przewodzŅcych styków gumowych od spodu urzŅdzenia mierzy siŐ zależnŅ od wilgoci przenikalnoūņ elektrycznŅ badanego materiaÙu i na podstawie wewnŐtrznych zależnych od materiaÙu krzywych charakterystycznych ustala siŐ procentowŅ wilgotnoūņ wzglŐdnŅ materiaÙu. W procesie pomiaru rezystancji mierzy siŐ zależnŅ od wilgoci przewodnoūņ badanego materiaÙu poprzez jego dotykanie košcówkami pomiarowymi i porównuje siŐ jŅ z zapisanymi, zależnymi od materiaÙu krzywymi charakterystycznymi oraz oblicza procentowŅ wilgotnoūņ wzglŐdnŅ materiaÙu. UrzŅdzenie przeznaczone jest do ustalania zawartoūci wilgoci w drewnie i materiaÙach budowlanych przy wykorzystaniu odpowiednich metod pomiarowych. Dodatkowy rozkÙadany boczny czujnik oblicza temperaturŐ otoczenia i wzglŐdnŅ wilgotnoūņ powietrza i na tej podstawie oblicza temperaturŐ punktu rosy. Przeczytaņ dokÙadnie instrukcjŐ obsÙugi i zaÙŅczonŅ broszurŐ „Informacje gwarancyjne i dodatkowe”. PostŐpowaņ zgodnie z zawartymi w nich instrukcjami. Starannie przechowywaņ te materiaÙy.

Automatyczne wyÙŅczenie po 2 minutach. Zintegrowane krzywe charakterystyczne materiaÙów budowlanych odpowiadajŅ podanym materiaÙom budowlanym bez dodatków. MateriaÙy budowlane różniŅ siŐ miŐdzy sobŅ w zależnoūci od producenta. Dlatego należy jednokrotnie i to w przypadku różnego skÙadu produktów lub w przypadku nieznanych materiaÙów budowlanych przeprowadzaņ dla porównania badanie wilgotnoūci metodami legalizowanymi (np. metodŅ suszenia). W przypadku różnic w wartoūciach pomiarów wartoūci te należy traktowaņ wzglŐdnie lub używaņ trybu indeksu do okreūlania wilgotnoūci.

1 Košcówki pomiarowe do pomiaru rezystancji 2 Styki gumowe do pomiaru pojemnoūciowego 3 RozkÙadany czujnik do pomiaru temperatury otoczenia i wilgotnoūci powietrza 4 Komora baterii 5 WskaŻnik diodowy mokre/ suche 6 Wybór materiaÙu 7 ON/OFF 8 Wybór trybu pomiaru (pomiar rezystancji, pomiar pojemnoūciowy) 9 Wyūwietlacz LCD

Pomiar temperatury w pomieszczeniu UrzŅdzenie pomiarowe wyposażone jest w rozkÙadanŅ komorŐ czujnika, która umożliwia optymalny pomiar klimatu panujŅcego w otoczeniu. Zbliżyņ gÙowicŐ czujnika do poÙożenia pomiarowego i odczekaņ aż do wystarczajŅcego ustabilizowania czujnika. Wartoūci pomiarowe klimatu panujŅcego w otoczeniu sŅ stale przedstawiane na wyūwietlaczu. Wskaōnik diodowy mokre/ suche 12 diod ūwiecŅcych: 0…4 diody zielone = suche 5…7 diody żóÙte = wilgotne 8…12 diody czerwone = mokre zielone żóÙte czerwone 1 Stan naÙadowania akumulatora 2 Oznaczenie materiaÙu, materiaÙy budowlane Pomiar rezystancji: 1…19 3 Tryb indeksowy 4 Pomiar rezystancji 5 Pomiar pojemnoūciowy 6 Wynik pomiaru w % wzglŐdnej wilgotnoūci materiaÙu 7 Oznaczenie materiaÙu, drewno Pomiar rezystancji: A, B, C Pomiar pojemnoūciowy: S (drewno miŐkkie), H (drewno twarde) 8 Temperatura punktu rosy w °C i °F 9 WzglŐdna wilgotnoūņ powietrza w % 10 Temperatura otoczenia w °C i °F Możliwe jest również wykonanie pomiaru przy zÙożonym czujniku, jednak jego rozÙożenie umożliwia lepszŅ wymianŐ powietrza, co pozwala na szybsze ustabilizowanie wartoūci czujnika.

WzglŐdna wilgotnoūņ powietrza podawana jest w zależnoūci od maksymalnie możliwej wilgotnoūci (100%) powietrza zawierajŅcego parŐ wodnŅ. Możliwa zawartoūņ pary wodnej w powietrzu zależy od jego temperatury. Wilgotnoūņ powietrza okreūla wiŐcej iloūņ pary wodnej zawartej w powietrzu. Wilgotnoūņ powietrza może wynosiņ od 0 do 100% rH. 100% = punkt nasycenia. Powietrze przy aktualnej temperaturze i ciūnieniu nie jest w stanie przyjŅņ wiŐcej wody. Wzglödna wilgotnoıä powietrza Temperatura punktu rosy to wartoūņ, przy której dane powietrze ulegÙoby kondensacji. MultiWet-Master oblicza temperaturŐ punktu rosy na podstawie temperatury otoczenia, wzglŐdnej wilgotnoūci powietrza i ciūnienia powietrza. Jeżeli temperatura danej powierzchni spada poniżej temperatury punktu rosy, to na powierzchni tworzŅ siŐ skropliny (woda). Temperatura punktu rosy

7 Jastrych cementowy z dodatkiem tworzywa sztucznego 8 Jastrych cementowy Ardurapid 9 Jastrych anhydrytowy 10 Jastrych sprŐżysty 11 Jastrych gipsowy 12 Jastrych drewnobetonowy 13 Zaprawa wapienna KM 1/3 14 Zaprawa cementowa ZM 1/3 Wybierz metodö pomiaru UrzŅdzenie pomiarowe umożliwia pomiar z zastosowaniem dwóch różnych metod pomiarowych. W procesie pomiaru rezystancji wykorzystywane sŅ košcówki pomiarowe, natomiast w procesie pomiaru pojemnoūciowego stosowane sŅ powierzchnie kontaktowe na spodzie urzŅdzenia. NaciūniŐcie przycisku „MODE” przeÙŅcza pomiŐdzy dwiema metodami pomiarowymi. Pomiar rezystancji Pomiar pojemnoıciowy Pomiar rezystancji / Wybór materiaĜu W procesie pomiaru rezystancji można wybraņ różne materiaÙy budowlane i drewniane oraz niezależny od materiaÙu tryb indeksowy. Pomiary dokonywane w trybie indeksowym sŅ niezależne od materiaÙów i nadajŅ siŐ do materiaÙów, dla których nie ma wczytanych charakterystyk. NaciūniŐcie przycisku „SET” spowoduje wybór żŅdanego materiaÙu. MateriaÙy drewniane i budowlane, które można wybraņ, przedstawiono w poniższej tabeli pod punktem 7 lub punktem 8. Rodzaje drewna: A, B, C MateriaÙy budowlane: 1,2,3.......,18,19 Indeks 1A Beton C12 / 15 1B Beton C20 / 25 1C Beton C30 / 37 2 Beton komórkowy (Hebel) 3 CegÙy wapienno-piaskowe, gŐstoūņ 1.9 4 Tynk gipsowy 5 Jastrych cementowy 6 Jastrych cementowy z dodatkiem bitumenu Tabela materiaĜów, metoda pomiaru rezystancji

Tabela materiaĜów, metoda pomiaru rezystancji

Drewno ABC abachi abura doussie grusza black afara sosna brazylijska buk dabema heban dŅb czerwony dŅb biaÙy jesion pau-amarela jesion amerykašski jesion japošski srebrna topola hikora hikora swap ilomba ipe irokko lipa lipa amerykašska hikora piŐciolistkowa niangon niové okoumé palisander palisander brazylijski buk zwyczajny dŅb czerwony tek wierzba dŅb biaÙy cedr cyprys C. Lusit karton agba klon olsza alerce amarant andiroba aspe balsa basralocus wrzosiec krzewiasty berlina brzoza modrzejec kampechiašski cedr oÙówkowy grab pospolity kampesz canarium puchowiec douka daglezja dŅb dŅb ostrolistny, szypuÙkowy, bezszypuÙkowy emien olsza czerwona, czarna jesion ūwierk fréne brzoza żóÙta sosna żóÙta grab zwyczajny srebrna topola hikora topola hikora izombé jacareuba jarrah wiŅz karri kasztanowiec jadalny, zwyczajny khaya, mahoš sosna wiūnia kosipo modrzew sosna limba mahoš makoré melêze topola (wszystkie) ūliwa sosna pinia sandaÙowiec czerwony wiŅz sosna alepska dŅb szypuÙkowy dŅb ostrolistny agba tola blanca orzech wÙoski żywotnik olbrzymi cedr klon jawor brzoza brodawkowata grab pospolity topola biaÙa sosna limba osika ūliwa domowa cyprys prawdziwy twardy karton pÙyta izolacyjna z wÙókna drzewnego pÙyta twarda z wÙókna drzewnego pÙyta wiórowa z kauraminŅ papier tekstylia afrormosia hewea brazylijska imbuia kokrodua niové bidinkala agba korek pÙyta wiórowa z melaminŅ pÙyta wiórowa z żywicŅ fenolowŅ9

Pomiar rezystancji / Pomiar wilgotnoıci materiaĜu Upewniņ siŐ, że w miejscu pomiaru nie przebiegajŅ żadne instalacje (elektryczne, wodne) oraz, że nie ma metalowego podÙoża. Elektrody pomiarowe wetknŅņ w mierzony materiaÙ możliwie gÙŐboko, ale nigdy przy użyciu siÙy, ponieważ może spowodowaņ to uszkodzenie urzŅdzenia. Wyjmowaņ urzŅdzenie zawsze, poruszajŅc je w prawo i w lewo. Aby zminimalizowaņ bÙŅd pomiaru, przeprowadziä pomiary porównawcze w róŏnych miejscach. Ostre elektrody pomiarowe stwarzajŅ zagroŏenie skaleczenia. Gdy urzŅdzenie nie jest używane lub do transportu zakÙadaņ osÙonŐ ochronnŅ. Miejsce pomiaru powinno byņ surowe i wolne od sŐków, brudu oraz żywicy. Nie przeprowadzaņ pomiarów od strony czoÙowej, ponieważ drewno schnie tutaj szczególnie szybko, co zafaÙszowuje wyniki pomiaru. Przeprowadziä kilka pomiarów porównawczych. Odczeka ņ, aż symbol % przestanie migaņ i zacznie ūwieciņ ciŅgle. Dopiero wtedy wartoūci pomiarowe sŅ stabilne. Należy pamiŐtaņ, że w przypadku ūcian (powierzchni) o różnym skÙadzie materiaÙowym, ale także o różnym skÙadzie materiaÙów, wyniki pomiarów mogŅ byņ zafaÙszowane. Przeprowadziä kilka pomiarów porównawczych. Odczekaņ, aż symbol % przestanie migaņ i zacznie ūwieciņ ciŅgle. Dopiero wtedy wartoūci pomiarowe sŅ stabilne. Pomiar pojemnoıciowy / Wybór materiaĜu W procesie pomiaru pojemnoūciowego można wybraņ trzy różne grupy drewna oraz niezależny od materiaÙu tryb indeksowy. Pomiary dokonywane w trybie indeksowym sŅ niezależne od materiaÙów i nadajŅ siŐ do materiaÙów, dla których nie ma wczytanych charakterystyk. NaciūniŐcie przycisku „SET” spowoduje wybór żŅdanego materiaÙu. Wybrane grypy drewna zostaÙy zamieszczone w poniższej tabeli w punkcie 11. Mineralne materiaĜy budowlane Drewno Rodzaje drewna: S (drewno miŐkkie), H (drewno twarde) Indeks

Softwood drewno o niskiej gŐstoūci: np. ūwierk, sosna, lipa, topola, cedr, mahoš Hardwood drewno o wyższej gŐstoūci: np. buk, dŅb, jesion, brzoza – przyÙożyņ przewodzŅce prŅd styki gumowe caÙŅ powierzchniŅ do badanego materiaÙu, docisnŅņ lekko i równomiernie, aby uzyskaņ dobry kontakt z podÙożem – Powierzchnia badanego materiaÙu powinna byņ wolna od pyÙu i brudu. – Należy zachowaņ minimalny odstŐp 5 cm od przedmiotów metalowych – Metalowe rury, przewody elektryczne oraz stal zbrojeniowa mogŅ zaburzaņ wynik pomiaru – Pomiary należy przeprowadzaņ w kilku punktach Z uwagi na różne wÙaūciwoūci i skÙad materiaÙów przestrzegaņ należy specyÖ cznych wskazówek dotyczŅcych zastosowania przy ustalaniu wilgotnoūci: Drewno: Pomiar przeprowadziņ należy dÙuż szŅ stronŅ urzŅdzenia równolegle do rysunku sÙojów drewna. GÙŐbokoūņ pomiaru w przypadku drewna wynosi maksymalnie 30 mm, zależna jest jednak od różnych gŐstoūci gatunków drewna. W przypadku pomiarów cienkich desek należy je w miarŐ możliwoūci uÙożyņ w stos, ponieważ w innym przypadku nie zostanie pokazana zbyt niska wartoūņ. Pomiary drewna zamontowanego lub uÙożonego na stale zależŅ od warunków montażu, a wpÙyw wywierajŅ na nie także chemiczne ūrodki (np. farby) zastosowane na materiaÙach poddawanych pomiarom. Tym samym wartoūci pomiarów należy traktowaņ jako wzglŐdne. W ten sposób można jednak doskonale zlokalizowaņ różnice w rozkÙadzie wilgotnoūci, możliwe wilgotne miejsca (np. uszkodzenia izolacji). NajwyższŅ dokÙadnoūņ osiŅga siŐ w przedziale wilgotnoūci materiaÙów 6% … 30%. W przypadku bardzo suchego drewna (< 6%) stwierdziņ należy nieregularne rozÙożenie wilgotnoūci, w przypadku bardzo mok- rego drewna (> 30%) rozpoczyna siŐ zalanie wÙókien drewna. Wartoıci orientacyjne dla zastosowania drewna w % wzglödnej wilgotnoıci materiaĜu: – Zastosowanie na zewnŅtrz: 12% … 19% – Zastosowanie w pomieszczeniach nieogrzewanych: 12% … 16% – W pomieszczeniach ogrzewanych (12 °C … 21 °C): 9% … 13% – W pomieszczeniach ogrzewanych (> 21 °C): 6% … 10% PrzykĜad: 100% wilgotnoūci materiaÙu w przypadku 1 kg mokrego drewna = 500 g wody. Wskazówki odnoınie stosowania

Tryb indeksowy sÙuży do szybkiego wyszukiwania wilgoci poprzez pomiary porównawcze, bez bezpoūredniego wskazania wilgotnoūci materiaÙu w procentach. Podana wartoūņ (0 do 1000) to wartoūņ indeksowana rosnŅca wraz ze wzrostem wilgotnoūci materiaÙu. Pomiary dokonywane w trybie indeksowym sŅ niezależne od materiaÙów i nadajŅ siŐ do materiaÙów, dla których nie ma wczytanych charekterystyk. Przy dużych odchyÙach wartoūci przy pomiarach porównawczych Ùatwo jest zlokalizowaņ wilgoņ. WskaŻnik diodowy sygnalizujŅcy suchy/ mokry materiaÙ jest zaprogramowany na krzywe charakterystyczne danego materiaÙu, co powoduje, że diody przekazujŅ dodatkowŅ informacjŐ, czy materiaÙ zaklasyÖ kowaņ należy jako suchy, wilgotny czy też mokry. Wartoūci w niezależnym od materiaÙu trybie indeksu sŅ natomiast neutralne, a ich wartoūņ wzrasta wraz ze wzrostem wilgotnoūci. Poprzez deÖ nicjŐ wartoūci ko šcowych dla „suche“ i „mokre“ zaprogramowaņ można wskaŻnik diodowy specjalnie do trybu indeksu. Wartoūņ różnicujŅca pomiŐdzy wartoūciami ustalonymi dla „suche“ i „mokre“ zostaje przeliczona na 12 diod. Nastawianie wartoıci progowych mokre/ suche w trybie indeksu

Tryb indeksowy Tryb index może byņ stosowany zarówno z wykorzystaniem metody pomiaru opornoūci, jak i metody pomiaru pojemnoūci. Na temat konÖ guracji trybu index porównaj krok 6 lub 10.

4 x Poza liczbowym wskazaniem zmieszonej wartoūci w % wzglŐdnej wilgotnoūci materiaÙu, wskaŻnik diodowy daje dodatkowŅ możliwoūņ zależnej od materiaÙu oceny wilgotnoūci. Wraz ze wzrostem wilgotnoūci zmienia siŐ wskazanie diod od lewej do prawej. 12-diodowy wskaŻnik skÙada siŐ z 4 zielonych (suche), 3 żóÙtych (wilgotne) oraz 5 czerwonych (mokre) segmentów. W przypadku materiaÙu mokrego rozlega siŐ dodatkowo sygnaÙ akustyczny. Klasyfikacja „suche“ oznacza, że materiaÙy w ogrzewanym pomieszczeniu osiŅgnŐÙy wilgotnoūņ równoważnŅ i tym samym z reguÙy nadajŅ siŐ do dalszego przetwarzania.

zielone = suche żóÙte = wilgotne czerwone = mokre Wskaōnik diodowy mokre/ suche WzglŐdna wilgotnoūņ materiaÙu zależy od jego temperatury. Miernik kompensuje automatycznie różne temperatury materiaÙu, mierzŅc temperaturŐ otoczenia i wykorzystujŅc jŅ do wewnŐtrznego obliczenia. Miernik daje też możliwoūņ rŐcznego ustawienia temperatury materiaÙu w celu zwiŐkszenia dokÙadnoūci pomiaru. Wartoūņ ta nie jest zapisywana i trzeba jŅ ustawiaņ po każdym wÙŅczeniu urzŅdzenia na nowo. Kompensacja temperatury materiaĜu Jednostka temperatury otoczenia i kompensacji materiaÙowej ustawiona jest na °C lub °F. To ustawienie jest zapisane na staÙe. Ustawianie jednostki temperatury

8 x 1 sec AUTO: Podūwietlenie wyūwietlacza auto- matycznie wyÙŅcza siŐ przy braku aktywnoūci i wÙŅcza ponownie przy pomiarze. ON: Podūwietlenie wyūwietlacza jest stale wÙŅczone. OFF: Podūwietlenie wyūwietlacza jest stale wyÙŅczone. To ustawienie jest zapisane na staÙe. Podıwietlenie wyıwietlacza Funkcja Auto Hold Po wyjŐciu urzŅdzenia z badanego materiaÙu ostatnia wartoūņ pomiaru automatycznie wskazywana jest jeszcze przez ok. 5 sekund. W tym czasie diody migajŅ i wskazujŅ ostatniŅ zmierzonŅ wartoūņ. Oūwietlenie diodowe ma 3 ustawienia: Funkcja autotestu

Stosowanie elektrod wgĜöbnych

1. Wtykana elektroda wgĜöbna, okrâgĜa (nieizolowana, ø 2 mm)

do pomiaru wilgotnoūci w materiaÙach budowlanych i izolacyjnych lub pomiarów w fugach lub skrzyżowaniach fug.

2. Wtykana elektroda wgĜöbna, okrâgĜa (izolowana, ø 4 mm)

do pomiaru wilgotnoūci w zakrytych poziomach materiaÙów budowlanych w ūcianach lub suÖ tach wielowarstwowych.

3. Wtykana elektroda wgĜöbna szczotkowa

do pomiaru wilgotnoūci w jednorodnych materiaÙach budowlanych. Kontakt nastŐpuje poprzez gÙowicŐ szczotkowŅ.

4. Wtykana elektroda wgĜöbna, pĜaska (izolowana, į 1 mm)

do punktowego pomiaru wilgotnoūci w zakrytych poziomach materiaÙów budowlanych w ūcianach lub suÖ tach wielowarstwowych. Elektrody można przeprowadzaņ na przykÙad przez szczeliny lub na poÙŅczeniu ūciany i suÖ tu. Stosowanie elektrod wgĜöbnych OdstŐp wywierconych otworów powinien wynosiņ od 30 do 50 mm, a jego ūrednica w przypadku elektrod szczotkowych powinna wynosiņ Ū 8 mm Po wywierceniu zatkaņ otwór i odczekaņ ok. 30 min, aby wilgoņ, która odparowaÙa na skutek ciepÙa wytworzonego podczas wiercenia, wróciÙa do pierwotnej wartoūci. W innym razie wyniki pomiaru mogŅ byņ zafaÙszowane. PodĜâczanie elektrody wgĜöbnej z kablem Ĝâczâcym (nr art. 082.026A)

Art.-Nr. 082.020.1 DziaÙanie i bezpieczešstwo stosowania zapewnione sŅ tylko wtedy, gdy miernik używany jest w podanych warunkach klimatycznych i do celów, do których go skonstruowano. Ocena wyników pomiarów i wynikajŅcych z tego dziaÙaš leżŅ w zakresie odpowiedzialnoūci użytkownika, zależnie od danego zastosowania.

ZewnŐtrzna elektroda rŐczna przeznaczona jest do wszystkich gatunków drewna i miŐkkich materiaÙów budowlanych. FunkcjŐ autotestu można przeprowadziņ również z zewnŐtrznŅ elektrodŅ rŐcznŅ (patrz krok 21.). PamiŐtaņ, aby kapturek poÙŅczeniowy byÙ mocno poÙŅczony z urzŅdzeniem MultiWet-Master. Nieuŏywanâ elektrodö röcznâ naleŏy przechowywaä zawsze w walizce transportowej, aby zapobiec obraŏeniom spowodowanym przez ostre koĞcówki elektrody pomiarowej. PodĜâczanie zewnötrznej elektrody röcznej (nr art. 082.024) Wymiana koĞcówek pomiarowych

PLMultiWet-Master Zmiany techniczne zastrzeżone. 10.11

Dane techniczne Pomiar temperatury w pomieszczeniu Zakres pomiaru / dokÙadnoūņ temperatury otoczenia -10°C – 60°C / ± 2°C Zakres pomiarowy / dokÙadnoūņ wzglŐdnej wilgotnoūci powietrza 20% – 90% rH / ± 3% Wskazanie punktu rosy -20°C – 60°C Rozdzielczoūņ wzglŐdnej wilgotnoūci powietrza ± 1% Rozdzielczoūņ punktu rosy 1°C Pomiar rezystancji Zasada pomiaru Pomiar wilgotnoūci materiaÙu za pomocŅ wbudowanych elektrod: 3 grupy drewna, 19 materiaÙów budowlanych, tryb indeksowy, funkcja autotestu Zakres pomiaru/ dokÙadnoūņ Drewno: 0 – 30% / ± 1%, 30 – 60% / ± 2%, 60 – 90% / ± 4% Inne materiaÙy: ± 0,5% Pomiar pojemnoıciowy Zasada pomiaru Pomiar pojemnoūciowy poprzez zintegrowane gumowe elektrody Zakres pomiaru/ dokÙadnoūņ MiŐkkie drewno (Softwood): 0% – 52% / ± 2% (6% – 30%) Twarde drewno (Hardwood): 0% – 32% / ± 2% (6% – 30%) Temperatura robocza 0°C ... 40°C Temperatura przechowywania -20°C ... 70°C Zasilanie Typ 9V E Block Typ 6LR22 Masa 185 g Przepisy UE i usuwanie PrzyrzŅd speÙnia wszystkie normy wymagane do wolnego obrotu towarów w UE. Produkt ten jest urzŅdzeniem elektrycznym i zgodnie z europejskŅ dyrektywŅ dotyczŅcŅ zÙomu elektrycznego i elektronicznego należy je zbieraņ i usuwaņ oddzielnie. Dalsze wskazówki dotyczŅce bezpieczešstwa i informacje dodatkowe patrz: www.laserliner.com/info1 2