GBM 50-2 Professional - Wiertarka BOSCH - Bezpłatna instrukcja obsługi

Marka	Bosch
Model	GBM 50-2 Professional
Typ produktu	Wiertarka magnetyczna
Moc znamionowa pobierana	1200 W
Prędkość obrotowa biegu jałowego (1. bieg)	50–250 obr/min
Prędkość obrotowa biegu jałowego (2. bieg)	100–510 obr/min
Maksymalna średnica wiercenia (piła krążkowa)	50 mm
Maksymalna średnica wiercenia (wiertło kręte)	23 mm
Maksymalne gwintowanie	M16
Siła przyciągania magnetycznego	14 kN
Maksymalny skok wiercenia	165 mm
Wymiary płyty magnetycznej (dł. x szer. x wys.)	200 x 98 x 38.5 mm
Masa (wg procedury EPTA 01:2014)	14.7 kg
Uchwyt narzędziowy	Stożek Morse'a MK2 (DIN 228)
Typ lasera	Laser klasy 2, 635 nm, < 1 mW
Ochrona elektryczna	Podwójna izolacja
Zasilanie	Sieciowe, 230 V (w zależności od wersji)
Układ smarowania	Zbiornik 500/750 ml do piły krążkowej
Zintegrowany wyłącznik różnicowoprądowy (PRCD)	Tak, próg zadziałania 10 mA
Zabezpieczenie przed ponownym uruchomieniem	Tak
Zabezpieczenie przed przeciążeniem	Ze wskaźnikiem LED (zielony/żółty/czerwony)
Wskaźnik siły magnetycznej	LED zielony (wystarczająca) / czerwony (niewystarczająca)
Konserwacja szczotek węglowych	Wskaźnik zużycia, wymiana w serwisie Bosch
Akcesoria w zestawie	3 korby, klucz męski 3/4/6 mm, pas bezpieczeństwa, zbiornik smaru, klin wyrzutowy MK2

Często zadawane pytania - GBM 50-2 Professional BOSCH

Jak sprawdzić wyłącznik różnicowoprądowy przed użyciem?

Przed każdym uruchomieniem naciśnij przycisk RESET wyłącznika różnicowoprądowego (15), aż wskaźnik (16) zaświeci się na czerwono. Następnie naciśnij TEST; wskaźnik powinien zgasnąć. Jeśli tak się nie stanie, nie używaj narzędzia i oddaj je do naprawy.

Jak używać pasa bezpieczeństwa?

W pozycji pionowej, nachylonej lub nad głową przymocuj pas (42) do uchwytu (11) i wokół przedmiotu obrabianego. Dokręć za pomocą napinacza zapadkowego (40). Przed każdym użyciem sprawdź prawidłowe działanie. Pas zapobiega upadkowi w przypadku utraty zasilania magnetycznego.

Jak ustawić głębokość wiercenia?

Skala głębokości (43) na piaście korby (5) wskazuje głębokość. Każda mała kreska = 1 mm, duża kreska = 10 mm. Obróć korbę (4), aby ustawić jednostkę wiertniczą na żądaną głębokość.

Jak wymienić szczotki węglowe?

Gdy wskaźnik (14) zaświeci się na czerwono, masz około 8 godzin do zatrzymania. Odkręć osłony (1), wymień obie szczotki na oryginalne szczotki Bosch, a następnie przykręć. W razie potrzeby zleć tę czynność serwisowi.

Co zrobić, gdy wskaźnik siły magnetycznej miga na czerwono?

Oznacza to, że siła magnetyczna jest niewystarczająca. Możliwe przyczyny: zbyt cienki materiał, nierówna powierzchnia, farba lub zgorzelina. Nie używaj narzędzia. Sprawdź grubość przedmiotu obrabianego (≥ 20 mm stali miękkiej) i oczyść powierzchnię.

Jak używać układu smarowania do piły krążkowej?

Napełnij zbiornik (35) odpowiednim smarem. Otwórz zawór (39) przed uruchomieniem. Podłącz wąż (37) do adaptera piły krążkowej. Nie używaj w pozycji pionowej ani nad głową. Stosuj emulsję wiertniczą lub olej smarujący.

Jak wyregulować laser prowadzący?

Włącz laser za pomocą przełącznika (7). Zdejmij osłonę (47), poluzuj śruby klipu (49). Obróć śrubę (50), aby przesunąć krzyż w prawo/lewo, a śrubę (51) do przodu/tyłu. Dokręć i załóż osłonę.

Jakie środki ostrożności podjąć podczas wiercenia na wysokości?

Pracuj zawsze we dwie osoby. Zabezpiecz narzędzie pasem bezpieczeństwa (42). Noś zabezpieczenie przed upadkiem. Upewnij się, że powierzchnia jest czysta i gładka, a siła magnetyczna wystarczająca (zielona dioda LED).

Jak wymienić akcesorium (piłę krążkową lub wiertło)?

Odłącz narzędzie od zasilania. Obróć jednostkę napędową do góry za pomocą korby. W przypadku piły krążkowej włóż sworzeń wyrzutowy (26), a następnie zamocuj go w adapterze (22) za pomocą klucza. W przypadku wiertła użyj uchwytu narzędziowego (12) ze stożkiem Morse'a lub uchwytu. Użyj klina wyrzutowego (34), aby usunąć akcesorium.

Jak bezpiecznie transportować narzędzie?

Usuń akcesoria i rdzenie. Zwiń przewód zasilający i zwiąż go. Zawsze transportuj narzędzie za uchwyt (3). Nigdy nie ciągnij za przewód ani korbę.

INSTRUKCJA OBSŁUGI GBM 50-2 Professional BOSCH

pl Instrukcja oryginalna

Wskazówki bezpieczeństwa

Ogólne wskazówki bezpieczeństwa dotyczące pracy z elektronarzędziami

OSTRZEŻENIE Należy zapoznać się ze wszystkimi ostrzeżeniami i wskazówkami do-

tyczącymi bezpieczeństwa użytkowania oraz ilustracjami i danymi technicznymi, dostarczonymi wraz z niniejszym elektronarzędziem. Nieprzestrzeganie poniższych wskazówek może stać się przyczyną porażenia prądem elektrycznym, pożaru i/lub poważnych obrażeń ciała.

Należy zachować wszystkie przepisy i wskazówki bezpieczeństwa dla dalszego zastosowania.

Pojęcie "elektronarzędzie" odnosi się do elektronarzędzi zasilanych energią elektryczną z sieci (z przewodem zasilającym) i do elektronarzędzi zasilanych akumulatorami (bez przewodu zasilającego).

Bezpieczeństwo w miejscu pracy

▶ Miejsce pracy należy utrzymywać w czystości i zapewnić dobre oświetlenie. Nieporządek i brak właściwego oświetlenia sprzyjają wypadkom.

Elektronarzędzi nie należy używać w środowiskach zagrożonym wybuchem, np. w pobliżu łatwopalnych cieczy, gazów lub pyłów. Podczas pracy elektronarzędziem wytwarzają się iskry, które mogą spowodować zapłon pyłów lub oparów.

Podczas użytkowania urządzenia należy zwrócić uwagę na to, aby dzieci i inne osoby postronne znajdowały się w bezpiecznej odległości. Czynniki rozpraszające mogą spowodować utratę panowania nad elektronarzędziem.

Bezpieczeństwo elektryczne

Wtyczki elektronarzędzi muszą pasować do gniazd. Nie wolno w żadnej sytuacji i w żaden sposób modyfikować wtyczek. Podczas pracy elektronarzędziami z uziemieniem ochronnym nie wolno stosować żadnych wtyków adaptacyjnych. Oryginalne wtyczki i pasujące do nich gniazda sieciowe zmniejszają ryzyko porażenia prądem.

Należy unikać kontaktu z uziemionymi elementami lub zwartymi z masą, takimi jak rury, grzejniki, kuchenki i lodówki. Uziemienie ciała zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym.

138 | Polski

Elektronarzędzi nie wolno narażać na kontakt z deszczem ani wilgocią. Przedostanie się wody do wnętrza obudowy zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
▶ Nie używać przewodu zasilającego do innych celów. Nie wolno używać przewodu do przenoszenia ani przesuwania elektronarzędzia; nie wolno też wyjmować wtyczki z gniazda, pociągając za przewód. Przewód należy chronić przed wysokimi temperaturami, należy go trzymać z dala od oleju, ostrych krawędzi i ruchomych części urządzenia. Uszkodzone lub splątane przewody zwiększają ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Używając elektronarzędzia na świeżym powietrzu, należy upewnić się, że przedłużacz jest przeznaczony do pracy na zewnątrz. Użycie przedłużacza przeznaczonego do pracy na zewnątrz zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Jeżeli nie ma innej możliwości, niż użycie elektronarzędzia w wilgotnym otoczeniu, należy podłączyć je do źródła zasilania wyposażonego w wyłącznik ochronny różnicowoprądowy. Zastosowanie wyłącznika ochronnego różnicowoprądowego zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.

Bezpieczeństwo osób

Podczas pracy z elektronarzędziem należy zachować czujność, każdą czynność wykonywać ostrożnie i z rozwagą. Nie przystępować do pracy elektronarzędziem w stanie zmeczenia lub będąc pod wpływem narkotyków, alkoholu lub leków. Chwila nieuwagi podczas pracy może grozić bardzo poważnymi obrażeniami ciała.
Stosować środki ochrony osobistej. Należy zawsze nosić okulary ochronne. Środki ochrony osobistej, np. maska przeciwpyłowa, antypoślizgowe obuwie, kask ochronny czy ochraniacze na uszy, w określonych warunkach pracy obniżają ryzyko obrażeń ciała.
Należy unikać niezamierzonego uruchomienia narzędzia. Przed podłączeniem elektronarzędzia do źródła zasilania i/lub podłączeniem akumulatora, podniesieniem albo transportem urządzenia, należy upewnić się, że włącznik elektronarzędzia znajduje się w pozycji wyłączonej. Przenoszenie elektronarzędzia z palcem opartym na włączniku/wyłączniku lub włożenie do gniazda sieciowego wtyczki włączonego narzędzia, może stać się przyczyną wypadków.
▶ Przed włączeniem elektronarzędzia należy usunąć wszystkie narzędzia nastawcze i klucze maszynowe. Narzędzia lub klucze, pozostawione w ruchomych częściach urządzenia, mogą spowodować obrażenia ciała.
▶ Należy unikać nienaturalnych pozycji przy pracy. Należy dbać o stabilną pozycję przy pracy i zachowanie równowagi. Dzięki temu można będzie łatwiej zapanować nad elektronarzędziem w nieprzewidzianych sytuacjach.
▶ Należy nosić odpowiednią odzież. Nie należy nosić luźnej odzieży ani biżuterii. Włosy i odzież należy trzy-

mać z dala od ruchomych części. Luźna odzież, biżuteria lub długie włosy mogą zostać pochwycone przez ruchome części.

Jeżeli producent przewidział możliwość podłączenia odkurzacza lub systemu odsysania pyłu, należy upewnić się, że są one podłączone i są prawidłowo stosowane. Użycie urządzenia odsysającego pył może zmniejszyć zagrożenie zdrowia pyłami.
Nie wolno dopuścić, aby rutyna, nabyta w wyniku częstej pracy elektronarzędziem, zastąpiła ścisłe przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Brak ostrożności i rozwagi podczas obsługi elektronarzędzia może w ułamku spowodować ciężkie obrażenia.

Obsługa i konserwacja elektronarzędzi

▶ Nie należy przeciązać elektronarzędzia. Należy do- brać odpowiednie elektronarzędzie do wykonywanej czynności. Odpowiednio dobrane elektronarzędzie wy- kona pracę lepiej i bezpieczniej, z prędkością, do jakiej jest przystosowane.
▶ Nie należy używać elektronarzędzia z uszkodzonym włącznikiem/wyłącznikiem. Elektronarzędzie, którym nie można sterować za pomocą włącznika/wyłącznika, stwarza zagrożenie i musi zostać naprawione.
▶ Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac nastawczych, przed wymianą osprzętu lub przed odłożeniem elektronarzędzia należy wyjąć wtyczkę z gniazda sieciowego i/lub usunąć akumulator. Ten środek ostrożności ogranicza ryzyko niezamierzonego uruchomienia elektronarzędzia.
Nieużywane elektronarzędzia należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie należy udostępniać narzędzia osobom, które nie są z nim obeznane lub nie zapoznały się z niniejszą instrukcją. Elektronarzędzia w rękach nieprzeszkolonego użytkownika są niebezpieczne.
Elektronarzędzia i osprzęt należy utrzymywać w nie-nagannym stanie technicznym. Należy kontrolować, czy ruchome części urządzenia prawidłowo funkcjonują i nie są zablokowane, czy nie doszło do uszkodzenia niektórych części oraz czy nie występują inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na prawidłowe działanie elektronarzędzia. Uszkodzone części należy naprawić przed użyciem elektronarzędzia. Wiele wypadków spowodowanych jest niewłaściwą konserwacją elektronarzędzi.
Należy stale dbać o czystość narzędzi skrawających i regularnie je ostrzyć. Starannie konserwowane, ostre narzędzia skrawające rzadziej się blokują i są łatwiejsze w obsłudze.
Elektronarzędzi, osprzętu, narzędzi roboczych itp. należy używać zgodnie z ich instrukcjami oraz uwzględniać warunki i rodzaj wykonywanej pracy. Wykorzystywanie elektronarzędzi do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem jest niebezpieczne.
Uchwyty i powierzchnie chwytowe powinny być zawsze suche, czyste i niezabrudzone olejem ani sma-

rem. Śliskie uchwyty i powierzchnie chwytowe nie po- zwalają na bezpieczne trzymanie narzędzia i kontrolę nad nim w nieoczekiwanych sytuacjach.

Serwis

Prace serwisowe przy elektronarzędziu mogą być wykonywane wyłącznie przez wykwalifikowany personel i przy użyciu oryginalnych części zamiennych. W ten sposób zagwarantowana jest bezpieczna eksploatacja elektronarzędzia.

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa pracy z wiertarkami magnetycznymi

Podczas wykonywania prac, przy których narzędzie skrawające mogłoby natrafić na ukryte przewody elektryczne lub na własny przewód zasilający, elektronarzędzie należy obsługiwać, trzymając je wyłącznie za izolowane powierzchnie. Kontakt z przewodem elektrycznym pod napięciem może spowodować przekazanie napięcia na nieizolowane części metalowe elektronarzędzia, grożąc porażeniem prądem elektrycznym.
Podczas zabezpieczania elektronarzędzia za pomocą pasa zabezpieczającego należy upewnić się, że pas zabezpieczający jest w stanie utrzymać pracującą maszynę w stabilnej pozycji. Jeśli obrabiany element ma niewielką wytrzymałość lub jest porowaty, może zostać uszkodzony i spowodować oddzielenie się elektronarzędzia od obrabianego elementu.
Podczas wykonywania wierceń przelotowych w ścianach lub sufitach należy zabezpieczyć odpowiednio miejsce pracy i zapewnić bezpieczeństwo osobom znajdującym się po drugiej stronie. W wyniku wiercenia narzędzie robocze może niespodziewanie pojawić się po drugiej stronie materiału lub też może dojść do wypadnięcia fragmentu materiału.
Zbiornika środka chłodzącego nie wolno używać podczas wiercenia w powierzchniach znajdujących się w pionie, pod kątem lub nad głową użytkownika. W takim przypadku należy użyć środka chłodzącego w postaci piany. Należy uważać, aby do wnętrza narzędzia nie przedostała się woda. W przypadku przedostania się wody do wnętrza narzędzia istnieje zwiększone ryzyko porażenia prądem.
Elektronarzędzie musi być zabezpieczone. Elektronarzędzie, które nie zostało odpowiednio zabezpieczone, może przemieścić się lub przewrócić i spowodować obrażenia ciała.
▶ Nie wolno nosić rękawic w czasie pracy. Rękawice mogą zostać pochwycone przez obracające się części narzędzia lub wióry i spowodować obrażenia ciała.
Podczas pracy narzędzia ręce należy trzymać z dala od obszaru wiercenia. Kontakt z obracającymi się częściami lub wiórami może spowodować obrażenia ciała.
▶ Przed wprowadzeniem zamontowanego narzędzia roboczego w materiał należy upewnić się, że narzędzie się obraca. W przeciwnym razie narzędzie robocze mogłoby zaklinować się w obrabianym elemencie, powodu-

jąc jego gwałtowne przemieszczenie i w efekcie obrażenia ciała.

W przypadku zaklinowania się narzędzia roboczego należy przestać wywierać na nie nacisk i wyłączyć elektronarzędzie. Należy zbadać przyczynę zaklinowania się narzędzia roboczego i podjąć stosowne działania w celu wyeliminowania problemu. Zaklinowanie się narzędzia roboczego może spowodować gwałtowne przemieszczenie się obrabianego elementu i w efekcie obrażenia ciała.
▶ Regularne przerywanie nacisku wywieranego na narzędzie pomaga zapobiegać powstawaniu długich wiórów. Ostre wióry metalowe mogą owinąć się wokół wiertła i spowodować obrażenia ciała.
Podczas pracy narzędzia nie wolno usuwać wiórów z obszaru wiercenia. W celu usunięcia wiórów należy odsunąć narzędzie robocze od obszaru wiercenia, wyłączyć elektronarzędzie i zaczekać, aż narzędzie robocze przestanie się obracać. Do usuwania wiórów należy użyć takich akcesoriów jak szczotka czy hak. Kontakt z obracającymi się częściami lub wiórami może spowodować obrażenia ciała.
Dopuszczalna prędkość obrotowa stosowanych narzędzi roboczych musi być co najmniej równa podanej na elektronarzędziu prędkości maksymalnej. Narzędzia robocze, obracające się z szybszą niż dopuszczalna prędkością, mogą pęknąć, a ich fragmenty odprysnąć.
Należy używać odpowiednich detektorów w celu zlokalizowania instalacji lub zwrócić się o pomoc do lokalnego dostawcy usługi. Kontakt z przewodami znajdującymi się pod napięciem może doprowadzić do powstania pożaru lub porażenia elektrycznego. Uszkodzenie przewodu gazowego może doprowadzić do wybuchu. Wniknięcie do przewodu wodociągowego powoduje szkody rzeczowe lub może spowodować porażenie elektryczne.
▶ Nie wolno użytkować elektronarzędzia bez wyłącznika ochronnego różnicowoprądowego (PRCD), znajdujego się w wyposażeniu standardowym.
▶ Przed przystąpieniem do pracy należy sprawdzić prawidłowość działania wyłącznika ochronnego różnicowoprądowego (PRCD). Uszkodzone wyłączniki ochronne różnicowoprądowe (PRCD) należy naprawić lub wymienić w autoryzowanym punkcie serwisowym firmy Bosch.
Należy zwrócić uwagę, aby żadna z osób znajdujących się w miejscu pracy ani też samo elektronarzędzie nie miało kontaktu z wyciekającą woda.
Należy nosić obuwie o podeszwach przeciwpoślizgowych. W ten sposób można uniknąć obrażeń, będących skutkiem poślizgnięcia się na śliskich powierzchniach.
▶ Nie należy pozostawiać bez nadzoru narzędzia, zanim się ono całkowicie nie zatrzyma. Poruszające się siłą inercji narzędzia robocze mogą spowodować obrażenia.
Przewód przyłączeniowy wiertarki musi znajdować się z daleka od obszaru pracy. Uszkodzone lub splątane przewody zwiększają ryzyko porażenia prądem.

140 | Polski

▶ Nie należy przeciązać elektronarzędzia, nie należy go też stosować w charakterze drabiny, pomostu lub rusztowania. Przeciążanie elektronarzędzia lub stawanie na nim może spowodować, że jego punkt ciężkości znajdzie się wyżej i elektronarzędzie się przewróci.
Elektronarzędzie wolno podłącać wyłącznie do sieci zasilającej o odpowiednich parametrach i wyposażonej w przewód uziemiający.

Osobom z rozrusznikami serca lub innymi medycznymi implantami nie wolno obsługiwać tego elektronarzędzia.

Nie wolno też mieć przy sobie części metalowych ani zegarków.

▶ Przed przystąpieniem do zmiany nastaw lub wymianą osprzętu należy wyjąć wtyczkę z gniazda sieciowego i/ lub wyjąć akumulator z elektronarzędzia. Przypadkowe uruchomienie elektronarzędzia stanowi przyczynę wielu wypadków.
▶ Stosując elektronarzędzie do prac nad głową należy zawsze pracować w dwójkę.
Podczas wiercenia w powierzchniach znajdujących się w pionie, pod kątem lub nad głową użytkownika elektronarzędzie należy zabezpieczyć za pomocą pasa zabezpieczającego. Awaria prądu lub zbyt duże obciążenie spowoduje zaprzestanie działania siły przyciągania magnesu. W przeciwnym razie elektronarzędzie mogłoby spaść i spowodować wypadek.
Istnieje niebezpieczeństwo upadku na skutek niespodziewanego ruchu wahadłowego elektronarzędzia. Podczas prac na rusztowaniu elektronarzędzie może przy rozruchu lub w przypadku awarii w dostawie prądu wykonać gwałtowny ruch wahadłowy. Należy zabezpieczyć elektronarzędzie za pomocą pasa zabezpieczającego. Należy chronić się przed upadkiem poprzez założenie pasa bezpieczeństwa.
Powierzchnia musi być równa i czysta. Należy wygładzić większe nierówności, np. odpryski powstałe podczas spawania, usunąć rdzę, zabrudzenia i tłuste pla-my. Oddziaływanie siły magnetycznej możliwe jest tylko na odpowiednich powierzchniach.
Zamocować elektronarzędzie na stabilnej, płaskiej i poziomej powierzchni. Jeżeli elektronarzędzie daje się przesuwać lub chwieje się, nie a możliwości równomiernego i pewnego prowadzenia narzędzia roboczego.
Powierzchnię roboczą wraz obrabianym elementem należy utrzymywać w czystości. Ostre opiłki inne przedmioty mogą spowodować obrażenia ciała. Szczególnie niebezpieczne są mieszanki materiałów. Pyły metali lekkich mogą stać się źródłem zapłonu i spowodować pożar lub wybuch.
Po zakończeniu pracy nie należy dotykać narzędzia roboczego, zanim ono nie ostygnie. Narzędzie robocze nagrzewa się podczas pracy do bardzo wysokich temperatur.

▶ Nie wolno dotykać rdzenia, który po zakończeniu pracy automatycznie zostanie wyrzucony przez trzpień prowadzący. Rdzeń może być bardzo gorący.
Należy regularnie kontrolować przewód, a w razie uszkodzenia należy zlecić jego naprawę w autoryzowanym serwisie elektronarzędzi firmy Bosch. Uszkodzone przedłużacze należy wymienić na nowe. W ten sposób zagwarantowane zostanie zachowanie bezpieczeństwa urządzenia.
Nieużywane elektronarzędzie należy przechowywać w bezpiecznym miejscu. Miejsce przechowywania musi być suche i zamykane na klucz. Tylko w ten sposób można zagwarantować, że elektronarzędzie nie zostanie uszkodzone lub że nie dostanie się w ręce niedoświadczonych osób.
▶ Nie wolno używać elektronarzędzia z uszkodzonym przewodem. Nie należy dotykać uszkodzonego przewodu, a jeżeli przewód został uszkodzony podczas pracy należy natychmiast wyjąć wtyczkę z gniazda sieciowego. Uszkodzone przewody zwiększają ryzyko porażenia prądem.
▶ Siła oddziaływania magnesu zależy od grubości obrabianego elementu. Największa siła oddziaływania osiągana jest w przypadku stali niskowęglowej o grubości co najmniej 20 mm. Podczas wiercenia w stali o mniejszej grubości należy pod podstawą magnetyczną dodatkowo umieścić płytkę stalową (minimalne wymiary 100 x 200 x 20 mm). Zabezpieczyć płytkę przed wypadnięciem.
Wióry metalowe i inne zanieczyszczenia w znaczącym stopniu osłabiają siłę oddziaływania magnesu. Należy zawsze upewnić się, że podstawa magnetyczna jest czysta.
▶ Unikać sytuacji, w których zbyt niska siła oddziaływania magnesu spowoduje odłączenie się przytrzymywanego elementu. Przed przystąpieniem do wiercenia należy upewnić się, że podstawa magnetyczna prawidłowo utrzymuje obrabiany element.
▶ Nie wyłącać magnesu ani nie używać funkcji wiercenia w lewo, zanim urządzenie całkowicie się nie za trzyma.
Inne urządzenia elektryczne, zasilane z tego samego gniazda mogą spowodować wahania napięcia, co może doprowadzić do osłabienia siły oddziaływania magne-su i odłączenia się przytrzymywanego elementu. Do zasilania elektronarzędzia używać gniazda, do którego nie są podłączone inne urządzenia.
▶ Unikać stosowania koronek wiertniczych bez środka chłodzącego. Przed przystąpieniem do pracy należy zawsze sprawdzić poziom środka chłodzącego.
Chronić silnik. Nie wolno dopuścić do przedostania się środka chłodzącego, wody ani innych zanieczyszczeń do wnętrza silnika.
Wióry metalowe są często bardzo ostre i gorące. Nie wolno ich nigdy dotykać gołymi rękami. Należy je usu- nąć za pomocą chwytaka magnetycznego, haka do wycią- gania wiórów lub innych odpowiednich narzędzi.

▶ Nie wolno uruchamiać urządzenia przy niewłaściwym lub zbyt niskim napięciu. Sprawdzić tabliczkę znamionową, aby upewnić się, że stosowane jest właściwe napięcie i częstotliwość zasilania.
W zakres dostawy elektronarzędzia wchodzi tabliczka ostrzegawcza (zob. tabela „Symbole i ich znaczenie”).
▶ Należy dbać o czytelność tabliczek ostrzegawczych, znajdujących się na elektronarzędziu.

Nie wolno kierować wiązki laserowej w stronę osób i zwierząt, nie wolno również społądać w wiązkę ani w jej odbicie. Można w ten sposób spowodować czyjeś oślepienie, wyzkodzenie wzroku.

W przypadku gdy wiązka lasera zostanie skierowane na oko, należy zamknąć oczy i odsunąć głowę tak, aby znalazła się poza zasięgiem padania wiązki.
▶ Nie wolno dokonywać żadnych zmian ani modyfikacji urządzenia laserowego. Opisane w niniejszej instrukcji obsługi możliwości ustawień mogą być stosowane bez żadnego ryzyka.
▶ Nie wolno udostępniać elektronarzędzia do użytkowania dzieciom, pozostawionym bez nadzoru. Mogą one nieumyślnie oślepić inne osoby,

Symbole

Następujące symbole mogą być ważne podczas użytkowania elektronarzędzia. Proszę zapamiętać te symbole i ich znaczenia. Właściwa interpretacja symboli ułatw i użytkownikowi lepsze i bezpieczniejsze użytkowanie urządzenia.

Symbole i ich znaczenie

	LASER2
IEC 60825-1:2014 EN 60825-1:2014 <1mW 635nm

OSTRZEŻENIE! Nie wolno kierować wiązki laserowej w stronę osób i zwierząt, nie wolno również samemu wpatrywać się w wiązkę ani jej odbicie.

Należy stosować okulary ochronne.

Należy stosować środki ochrony słuchu. Hałas może spowodować utratę słuchu.

OSTRZEŻENIE! Przed uży- ciem pasa zabezpieczającego należy upewnić się, że działa on poprawnie. Nie wolno używać uszkodzonego pasa zabezpieczającego. Należy go natychmiast wymienić.

Symbole i ich znaczenie

		OSTRZEŻENIE! Zabronione jest użytkowanie urządzenia na zewnątrz przy padającym deszczu.
		OSTRZEŻENIE! Jeżeli świecą się belki wskaźnika przeciążenia tuż przy tym symbolu, obciążenie jest bardzo wysokie. Należy zredukować obciążenie lub wyłączyć silnik, w przeciwnym razie aktywowany zostanie wyłącznik przeciążeniowy i silnik wyłączy się automatycznie.
		Jeżeli świecą się belki wskaźnika przeciążenia tuż przy tym symbolu, obciążenie znajduje się w optymalnym zakresie i nie ma ryzyka przeciążenia silnika.
		OSTRZEŻENIE! Nie trzymać ręki pod narzędziem roboczym ani osprzętem podczas ich wymiany.
		OSTRZEŻENIE! Przed przystąpieniem do wiercenia należy się upewnić, że siła od-działywania magnesu jest wystarczająca. Powierzchnia obrabianego elementu musi być równa, czysta i mieć wystarczającą grubość.
		OSTRZEŻENIE! Podczas wiercenia powierzchni znajdujących się w pionie, nad głową u użytkownika oraz pod kątem należy zabezpieczyć elektronarzędzie za pomocą pasa zabezpieczającego.

Opis produktu i jego zastosowania

Należy przeczytać wszystkie wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i zalecenia. Nie-przestrzeganie wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i zaleceń może doprowadzić do porażenia prądem elektrycznym, pożaru i/lub

poważnych obrażeń ciała.

Proszę zwrócić uwagę na rysunki zamieszczone na początku instrukcji obsługi.

Użycie zgodne z przeznaczeniem

Elektronarzędzie jest przeznaczone do wiercenia w materiałach magnetycznych (np. stali).

142 | Polski

Elektronarzędzia można używać w pozycji poziomej, pionowej a także do pracy ponad głową. Należy zwrócić uwagę, aby powierzchnia mocowania obrabianego elementu była równa, odpowiadała co najmniej wielkości podstawy elektronarzędzia, i była wykonana z czystego, materiału magnetycznego o grubości wynoszącej co najmniej 20 mm.

Przedstawione graficznie komponenty

Numeracja przedstawionych graficznie komponentów odnosi się do schematu elektronarzędzia na stronach graficznych.

(1) Pokrywka szczotek węglowych
(2) Pokrętło wstępnego wyboru prędkości obrotowej
(3) Rękojeść (powierzchnia izolowana)
(4) Korba ręczna (3 szt.)
(5) Piasta korby
(6) Wskaźnik przeciążenia
(7) Włącznik/wyłącznik lasera
(8) Przełącznik kierunku obrotów
(9) Włącznik/wyłącznik silnika
(10) Podstawa magnetyczna
(11) Uchwyt pasa zabezpieczającego
(12) Uchwyt narzędziowy
(13) Otwór wybijaka MK2
(14) Wskaźnik wymiany szczotek węglowych
(15) Wyłącznik ochronny różnicowoprądowy (PRCD)
(16) Wskaźnik na wyłączniku różnicowopрядowym (PRCD)
(17) Szyna do uchwytu na zbiornik środka chłodzącego
(18) Przycisk zwalniający blokadę przełącznika biegów
(19) Przełącznik biegów
(20) Włącznik/wyłącznik magnesu
(21) Wskaźnik siły oddziaływania magnesu
(22) Adapter do koronki wiertniczej
(23) Adapter do gwintownika ^A)
(24) Gwintownik ^A)
(25) Klucz sześciokątny (3/4/6 mm)
(26) Trzpień do wyjmowania
(27) Koronka wiertnicza ⁴
(28) Wiertło spiralne MK2 ⁴
(29) Wiertło spiralne MK1 ^A)
(30) Tuleja redukcyjna (MK2/MK1)
(31) Wiertło spiralne z chwytem cylindrycznym ⁴
(32) Zębaty uchwyt wiertarski (do ∅16 mm) ^a)
(33) Trzpień stożkowy ^A)
(34) Wybijak MK2
(35) Zbiornik środka chłodzącego
(36) Uchwyt zbiornika środka chłodzącego
(37) Przewód środka chłodzącego
(38) Króciec przyłączeniowy systemu chłodzenia

(39) Zawór środka chłodzącego

(40) Grzechotka

(41) Zapadka na grzechotce

(42) Pas zabezpieczający

(43) Skala głębokości wiercenia

(44) Jednostka wiertarska

(45) Śruby szyny prowadzącej

(46) Śruby ustawienia szczeliny

(47) Ostona lasera

(48) Otwór wyjściowy wiązki lasera

(49) Klamra mocująca

(50) Śruba do ustawiania lasera, prawo/lewo

(51) Śruba do ustawiania lasera, przód/tył

A) Osprzęt ukazany na rysunkach lub opisany w instrukcji użytkowania nie wchodzi w standardowy zakres dostawy. Kompletny asortyment wyposażenia dodatkowego można znaleźć w naszym katalogu osprzętu.

Dane techniczne

Wiertarka magnetyczna GBM 50-2
Numer katalogowy		3 601 AB4 0..
Moc nominalna W 1200
Prędkość obrotowa bez obciążenia
- 1. bieg min	-1	50-250
- 2. bieg min	-1	100-510
Typ lasera nm 635
	mW < 1
Klasa lasera 2
C6		1
Rozbieżność linii lasera mrad (kąt pełny)		0,5
Maks. średnica wiercenia
- Koronka wiertnicza mm 50
- Wiertło kręte mm 23
- Gwintownik M16
Uchwyt narzędziowy MK 2 - DIN 228
Siła oddziaływania magnesu kN 14
Maks. skok wiertła	mm 165
Wymiary podstawy magnetycznej (szerokość x głębo-kość x wysokość)	mm 200 x 98 x 38,5
Waga zgodnie z EPTA-Procedure 01:2014	kg	14,7
Klasa ochrony		± /l
Dane obowiązują dla napięcia znamionowego [U] 230 V. Przy napięciach odbiegających od powyższego i w przypadku specjalnych wersji produktu sprzedawanych w niektórych krajach dane te mogą się różnić.

Emisja hałasu

Wartości pomiarowe emisji hałasu zostały określone zgodnie z EN 62841-1 Annex I.

Określony wg skali A poziom hałasu emitowanego przez urządzenie wynosi standardowo: poziom ciśnienia akustycznego 90 dB(A); poziom mocy akustycznej 110 dB(A). Niepewność pomiaru K=3 dB.

Stosować środki ochrony słuchu!

Podany w niniejszej instrukcji poziom emisji hałasu został zmierzony zgodnie z określoną normą procedurą pomiarową i może zostać użyty do porównywania elektronarzędzi. Można go także użyć do wstępnej oceny poziomu emisji hałasu. Podany poziom emisji hałasu jest reprezentatywny dla podstawowych zastosowań elektronarzędzia. Jeżeli elektronarzędzie użyte zostanie do innych zastosowań lub z innymi narzędziami roboczymi, a także jeśli nie będzie właściwie konserwowane, poziom emisji hałasu może różnić się od podanej wartości. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować podwyższenie poziomu emisji hałasu w czasie pracy.

Aby dokładnie ocenić poziom emisji hałasu, należy wziąć pod uwagę także okresy, gdy urządzenie jest wyłączone lub gdy jest ono wprawdzie włączone, ale nie jest używane do pracy. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować obniżenie poziomu emisji hałasu w czasie pracy.

Montaż

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac przy elektronarzędziu należy wyjąć wtyczkę z gniazda.

Montaż korby ręcznej

- Mocno przykręcić trzy korby ręczne (4) do piasty korby (5).

Wymiana narzędzi roboczych (zob. rys. A)

• Podnieść jednostkę napędową za pomocą korby ręcznej (4) całkiem do góry.
  – Należy zwrócić uwagę, aby narzędzia robocze nie były zanieczyszczone smarem.

Montaż koronki wiertniczej

• Włożyć trzpień do wyjmowania (26) w koronkę wiertniczą (27) (dla koronek wiertniczych TCT i HSS konieczne są trzpienie do wyjmowania o różnych średnicach).
• Koronkę wiertniczą wraz z trzpieniem do wyjmowania włożyć w adapter do koronki wiertniczej (22) i dokręcić śruby za pomocą klucza sześciokątnego (6 mm) (25). Wybierając koronki wiertnicze należy preferować koronki z chwytem Weldon.

- Włożyć adapter do koronki wiertniczej w uchwyt narzędziowy (12).

- Połączyć przewód środka chłodzącego (37) z króścem przyłączeniowym na adapterze do koronki wiertniczej.

Montaż wiertła krętego

Narzędzia robocze ze stożkiem Morse'a MK2:

• Umieścić narzędzie robocze bezpośrednio w uchwycie narzędziowym (12).
  Narzędzia robocze ze stożkiem Morse'a MK1:
• Włożyć narzędzie robocze w tuleję redukcyjną (MK2/MK1)(30).
  – Tuleję redukcyjną wraz z narzędziem roboczym umieścić w uchwycie narzędziowym (12).

Narzędzia robocze z chwytem cylindrycznym:

• Wkręcić zębaty uchwyt wiertarski (32) w trzpień stożkowy (33) i umieścić w nim narzędzie robocze.
  – Włożyć trzpień stożkowy z wkręconym zębatym uchwytem wiertarskim w uchwyt narzędziowy (12).

▶ Upewnić się, że narzędzie robocze jest prawidłowo zablokowane.
Przy wkładaniu stożka Morse'a lub trzpienia stożkowego nie należy używać siły. W przeciwnym razie może dojść do uszkodzenia uchwytu narzędziowego i umieszczonego w nim narzędzia roboczego.

Montaż gwintownika

Do gwintowania należy używać pasującego adaptera do gwintownika (23).

• Umieścić gwintownik (24) w adapterze (23).
• Adapter(23) wraz z umieszczonym w nim gwintownikiem (24) włożyć w adapter do koronki wiertniczej (22) i przykrecić go za pomocą klucza sześciokątnego (6 mm) (25).
• Włożyć adapter do koronki wiertniczej (22) w uchwyt narzędziowy (12).

Wyjmowanie narzędzia roboczego

– Włożyć wybijak MK2 (34) w otwór(13), tak aby skośna krawędź znajdowała się od dołu. Jeżeli wybijak (34) nie daje się przepchnąć przez wrzeciono, należy nieco obrócić narzędzie robocze.
- Wsunąć wybijak (34) za pomocą młotka w kierunku urządzenia i wyjąć narzędzie robocze z uchwytu narzędziowego.

Montaż systemu chłodzenia (zob. rys. B)

System chłodzenia może być używany wyłącznie podczas wiercenia koronką wiertniczą.

Zbiornik należy przed użyciem napełnić środkiem chłodzącym. Przed otwarciem zaworu należy pociągnąć do góry małą, tylną klapkę zbiornika środka chłodzącego.

Przed włączeniem elektronarzędzia należy całkowicie otworzyć zawór.

Pojemność zbiornika można zmienić z 500 na 750 ml poprzez rozciągnięcie lub ściśnięcie zbiornika.

Systemu chłodzenia nie wolno używać podczas wiercenia w powierzchniach znajdujących się w pionie, pod kątem lub nad głową użytkownika.

• Włożyć zbiornik środka chłodzącego (35) w uchwyt (36).
• Wsunąć uchwyt wraz ze zbiornikiem środka chłodzącego od góry w szynę (17).
• Połączyć króciec przyłączeniowy (38) zaworu środka chłodzącego z przewodem środka chłodzącego (37).

144 | Polski

Zbiornik należy przed użyciem napełnić środkiem chłodzącym.

• Upewnić się, że zawór odcinający (39) jest zamknięty.
• Odkręcić pokrywkę zbiornika środka chłodzącego i włać środek chłodzący do zbiornika.
• Nałożyć i zakręcić pokrywkę zbiornika środka chłodzące- go.

Praca

Podczas użytkowania elektronarzędzia należy stosować środki ochrony słuchu i okulary ochronne.

Przygotowanie do pracy

Ustawianie kierunku obrotów

▶ Przełącznik kierunku obrotów (8) wolno przestawiać wyłącznie przy wyłączonym elektronarzędziu.
- Obroty w prawo: Przesunąć przełącznik kierunku obrotów do góry w pozycję „R”.
- Obroty w lewo: Przesunąć przełącznik kierunku obrotów do dołu w pozycję „L”.

Wskazówka: Obrotów w lewo nie wolno używać do wiercenia.

Wyłącznik ochronny różnicowoprądowy (PRCD)

Każdorazowo przed uruchomieniem elektronarzędzia należy sprawdzić prawidłowość działania wyłącznika różnicowoprawdowego (PRCD)!

• Upewnić się, że włącznik/wyłącznik magnesu (20) znajduje się w pozycji „0”.
• Włożyć wtyczkę i nacisnąć przycisk RESET na wyłączniku ochronnym różnicowoprowadowym (PRCD) (15) tak długo, aż wskaźnik (16) zaświeci się na czerwono.
• Nacisnąć przycisk TEST na wyłączniku ochronnym różnicowoprowadowym (PRCD) (15) tak długo, aż wskaźnik (16) zgaśnie. Jeżeli wskaźnik (16) nie gaśnie, oznacza to, że wyłącznik ochronny różnicowoprowadowy (PRCD) jest uszkodzony i musi zostać naprawiony. Nie wolno wówczas w żadnym wypadku użytkować elektronarzędzia!
  – Gdy wskaźnik zgaśnie (16), należy ponownie nacisnąć przycisk RESET.
• Jeżeli wskaźnik (16) świeci się na czerwono, ustawić narzędzie robocze (zob. „Prawidłowe ustawienie elektrona-rzędzia“, Strona 144).
  UWAGA! Każdorazowo po odłączeniu elektronarzędzia od źródła zasilania należy przeprowadzić test po- nownie przed przystąpieniem do użytkowania elektronarzędzia.

Wskazówka: Wyłącznik ochronny różnicowoprądowy (PRCD) chroni przed porażeniem prądem elektrycznym powyżej 10 mA.

Prawidłowe ustawienie elektronarzędzia

Krzyż lasera wskazuje w sposób bardzo dokładny miejsce wiercenia.

• Włączyć jednostkę lasera za pomocą włącznika/wyłącznika (7).
  – Ustawić elektronarzędzie na materiale i skorygować pozycję tak, aby krzyż lasera znalazł się w punkcie zaznaczonym na obrabianym elemencie.
  – Przesunąć włącznik/wyłącznik magnesu (20) do góry i sprawdzić, czy elektronarzędzie trzyma się powierzchni obrabianego elementu.
  – W razie potrzeby należy zabezpieczyć elektronarzędzie za pomocą pasa zabezpieczającego (42).

Montaż pasa zabezpieczającego (zob. rys. C)

Podczas wszystkich prac wykonywanych w pozycji pionowej, pod kątem lub nad głową użytkownika elektronarzędzie musi być zabezpieczone przed upadkiem przy pomocy znajdującego się w wyposażeniu standardowym pasa zabezpieczającego.
Przed użyciem sprawdzić prawidłowe działanie pasa zabezpieczającego. Nigdy nie używać uszkodzonego pasa zabezpieczającego, lecz natychmiast go wymienić.
- Pas zabezpieczający (42) należy zamocować do elektro-narzędzia bez luzu.
- Przesunąć pas przez uchwyt (11) i przełożyć go wokół obrabianego materiału.
- Zaciągnąć pas zabezpieczający za pomocą grzechotki (40).
- Aby zwolnić pas zabezpieczający, należy nacisnąć zapadkę (41) na grzechotce i wyciągnąć pas.
- Pas zabezpieczający należy zamocować w taki sposób, aby w razie obsunięcia elektronarzędzie nie spadło na użytkownika.

Ustawianie głębokości wiercenia (zob. rys. D)

Za pomocą skali głębokości wiercenia (43) na piaście korby (5) można ustawić żadaną głębokość wiercenia.

Głębokość wiercenia można ustawić, kierując się kreskami na skali. Pomiedzy małymi kreskami odległość wynosi 1 mm, pomiędzy dużymi kreskami 10 mm.

Uruchamianie

Należy zwrócić uwagę na napięcie sieciowe! Napięcie źródła prądu musi zgadzać się z danymi na tabliczce znamionowej elektronarzędzia.

Włączanie

– Ustawić i zabezpieczyć elektronarzędzie.
- Aby włączyć elektronarzędzie, należy ustawić włącznik/ wyłącznik silnika (9) w pozycji „I”.

Wskazówka: Elektronarzędzie można włączyć tylko wtedy, gdy został włączony magnes.

Wyłączanie

• Aby wyłączyć elektronarzędzie, należy ustawić włącznik/ wyłącznik silnika (9) w pozycji „0”.
• Odczekać, aż elektronarzędzie całkowicie się zatrzyma.
• Przesunąć włącznik/wyłącznik magnesu (20) do dołu, aby wyłączyć magnes.

Zabezpieczenie przed ponownym rozruchem

Zabezpieczenie przed ponownym rozruchem zapobiega samoczynnemu włączeniu się elektronarzędzia po przerwie w dopływie prądu.
- Aby ponownie uruchomić elektronarzędzie, należy ustawić włącznik/wyłącznik silnika (9) w pozycji „I”.

Wskazówka: Po przywróceniu zasilania należy nacisnąć przycisk RESET na wyłączniku ochronnym różnicowoprądowym (PRCD) (15). Magnes włączy się automatycznie, jak tylko wskaźnik (16) na wyłączniku ochronnym różnicowoprądowym (PRCD) (15) zaświeci się na czerwono.

Wyłącznik przeciążeniowy

Elektronarzędzie jest wyposażone w wyłącznik przeciążenio- wy. Stosowanego zgodnie z przeznaczeniem elektronarzęd- dzia nie można przeciążyć. Przy zbyt silnym obciążeniu sys- tem elektroniczny wyłącza elektronarzędzie. Magnes pozo- staje nadal włączony.

- Aby po zadziałaniu tej funkcji móc ponownie uruchomić elektronarzędzie, należy ustawić włącznik/wyłącznik silnika (9) w pozycji „I”.

Przed przystąpieniem do dalszej pracy z elektronarzędziem należy wykonać następujące czynności:

- W razie potrzeby usunąć wszelkie blokady. W przypadku zaklinowania się narzędzia roboczego nie wolno używać funkcji obrotów w lewo.

- Pozwolić pracować narzędziu przez ok. 1 minutę na biegu jałowym, po tym czasie będzie ono znowu gotowe do użycia.

Wskaźnik przeciążenia

Wskaźnik przeciążenia (6) sygnalizuje przeciążenie włączonego elektronarzędzia.

Światło ciągłe, kolor brak przeciążenia zielony

Światło ciągłe, kolor żółty	duże obciążenie- należy zredukować prędkość posuwu
Światło migające, ko-lor czerwony	bardzo duże obciążenie- należy zredukować prędkość posuwu lub wyłączyć silnik, w przeciwnym razie zostanie akty-wowany wyłącznik przeciążenio-wy

Ustawianie prędkości obrotowej

Przed rozpoczęciem pracy należy ustawić odpowiednią prędkość obrotową. Prędkość obrotowa musi być dopasowana do średnicy wierconego otworu i do rodzaju wierconego materiału. Niewłaściwie ustawiona

prędkość obrotowa może doprowadzić do uszkodzenia narzędzia roboczego lub zablokowania się narzędzia roboczego w obrabianym elemencie.

Mechaniczne przełączanie biegów

▶ Przełącznik biegów (19) można obsługiwać tylko przy wyłączonym narzędziu.

Za pomocą przełącznika biegów (19) można wybrać jeden z 2 zakresów prędkości obrotowej.

Bieg I:

niski zakres prędkości obrotowej do wiercenia otworów o większych średnicach.

Bieg II:

wysoki zakres prędkości obrotowej do wiercenia otworów o mniejszych średnicach.

– Nacisnąć przycisk zwalniający blokadę (18) i obrócić przełącznik biegów (19) w wybraną pozycję.
– Jeżeli przełącznika biegów nie można obrócić, należy lekko obrócić narzędzie robocze, a następnie ustawić przełącznik biegów w wybranej pozycji.

Regulacja prędkości obrotowej

Za pomocą pokrętła wstępnego wyboru prędkości obrotowej (2) można ustawić żądaną prędkość obrotową także podczas pracy urządzenia.

Wymagana prędkość obrotowa uzależniona jest od zastosowanego narzędzia roboczego i od rodzaju obrabianego materiału. Zapobiega to przeciążeniu narzędzia roboczego podczas wiercenia i gwarantuje wysoką jakość wiercenia.

Wstępny wybór prędkości obro-towej	Narzędzie robocze
Bieg I: 50-255 min -1	Koronka wiertnicza (∅ 35-50 mm), gwintow-nik
Bieg II: 100-510 min -1	Wiertło kręte, koronka wiertnicza (∅ <35 mm)

Wskazówki dotyczące pracy

Właściwości obrabianego elementu

▶ Siła oddziaływania magnesu elektronarzędzia jest uzależniona w dużym stopniu od grubości obrabiane-go elementu. Największa siła oddziaływania magnesu osiągana jest w przypadku stali miękkiej o grubości co najmniej 20 mm.

Wskazówka: Podczas wiercenia w stali o mniejszej grubości należy pod podstawą umieścić dodatkową płytkę stalową (minimalne wymiary 100 x 200 x 20 mm). Zabezpieczyć płytkę przed wypadnięciem.

Wskazówki ogólne

Podczas użytkowania elektronarzędzia do prac wykonywanych nad głową użytkownika lub do wiercenia w powierzchniach innych niż poziome elektronarzędzie należy zabezpieczyć za pomocą pasa zabezpieczającego. Awaria prądu lub zbyt duże obciążenie spowodują za-

146 | Polski

przestanie działania magnesu. W przeciwnym razie elektronarzędzie mogłoby spaść i spowodować wypadek.

W przypadku zaklinowania się narzędzia roboczego, należy zaprzestać posuwu i wyłączyć elektronarzędzie. Sprawdzić przyczynę blokady i usunąć ją. Nie wolno używać funkcji obrotów w lewo.
▶ Przed rozpoczęciem pracy należy zawsze skontrolować wszystkie elementy systemu chłodzenia. Nie wolno używać uszkodzonych części.
Środek chłodzący należy trzymać z dala od części elektronarzędzia i poza zasięgiem osób, znajdujących się w obszarze roboczym.

Powierzchnia obrabianego elementu musi być równa i czysta. Należy wygładzić większe nierówności, np. odpryski powstałe podczas spawania, usunąć rdzę, zabrudzenia i tłuste plamy. Siła oddziaływania magnesu ma zastosowanie tylko w przypadku odpowiednich powierzchni.

Silnik elektronarzędzia można uruchomić tylko wtedy, gdy magnes jest włączony. Przed przystąpieniem do wiercenia należy sprawdzić status siły oddziaływania magnesu (21).

Wskaźnik siły oddziaływania magnesu	Siła oddziaływania magnesu
Światło ciągłe, kolor zielony	Siła oddziaływania magnesu jest wystarczająca
Światło migające, kolor czerwony	Siła oddziaływania magnesu jest niewystarczająca, elektronarzędzia nie wolno używać.Przyczyny: zbyt mała grubość materiału, nierówna powierzchnia, wierzchnia warstwa lakieru, zgorzeliny lub cynku, nieod-powiedni materiał (np. stal twarda)

• Stosować emulsję wiertarską lub olej do cięcia w celu zapewnienia chłodzenia i smarowania oraz zapobiegania przegrzaniu lub zaklinowaniu się wiertła.
• Przed wiercieniem należy napunktować metalowe przedmioty.
• Wiertło kręte: aby wykonać otwór o średnicy > 10 mm należy użyć do nawiercania wiertła o małej średnicy. W ten sposób zmniejsza się nacisk i redukuje obciążenie elektronarzędzia.
• Do wiercenia w metalu należy używać tylko ostrych koronek wiertniczych znajdujących się w doskonałym stanie technicznym (markowy osprzęt).
• Obrócić korbę ręczną (4), aby wysunąć wiertło.
• Wybrać odpowiednią prędkość zgodnie ze specyfikacją narzędzia roboczego

Wskazówka: Podczas gwintowania należy używać najniższej prędkości.

Praca z koronką wiertniczą

– Należy używać tylko koronek wiertniczych znajdujących się w doskonałym stanie technicznym. Każdorazowo przed przystąpieniem do pracy koronkę wiertniczą należy sprawdzić. Nie wolno używać uszkodzonych koronek wiertniczych.

• W przypadku zaklinowania się koronki wiertniczej elektro-narzędzie należy natychmiast wyłączyć.
  – Chronić koronkę wiertniczą przed uszkodzeniem. Wierzchołek koronki wiertniczej jest twardy, ale także podatny na uszkodzenia.

Przedstawione poniżej działania pomagają zredukować lub spowolnić zużycie i ryzyko złamania koronki wiertniczej:

– Upewnić się, że podczas wiercenia stali dostępna jest wystarczająca ilość środka chłodzącego; stosować środek chłodzący do cięcia metalu.
- Upewnić się, że obrabiany element jest równy i czysty, aby zapewnić odpowiednią siłę oddziaływania magnesu.
– Przed przystąpieniem do wiercenia należy upewnić się, czy wszystkie części są prawidłowo zamocowane.
– Przy rozpoczynaniu oraz kończeniu wiercenia siłę nacisku należy zredukować o 1/3.
- W przypadku wiercenia w materiałach takich jak żeliwo, miedź odlewana itp, które wiąże się z dużą ilością wiórów metalowych, zamiast środka chłodzącego można użyć sprężonego powietrza, aby przyspieszyć odprowadzanie wiórów metalowych.

Neutralna pozycja przełącznika kierunku obrotów

Elektronarzędzie zatrzyma się, jeżeli podczas wiercenia zostanie uruchomiony przełącznik kierunku obrotów (8). Jeżeli przełącznik kierunku obrotów znajduje się w pozycji środkowej, narzędzie robocze można obrócić w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, naciskając w sposób ciągły włącznik/wyłącznik silnika (9).

Pozwala to płynnie zakończyć proces gwintowania.

Wiercenie

– Wyregulować pozycję elektronarzędzia na obrabianym elemencie za pomocą krzyża lasera.
– Włączyć magnes, aby zamocować elektronarzędzie do obrabianego elementu.
- Podczas wiercenia w powierzchniach znajdujących się w pionie, pod kątem lub nad głową użytkownika elektrona rzędzie należy zabezpieczyć za pomocą pasa zabezpieczającego.
- Ustawić odpowiednią prędkość obrotową.
- Włączyć elektronarzędzie.
- Obracać korbę ręczną (4) z równomiernym posuwem, aby ustawić żadaną głębokość wiercenia.
– Po osiągnięciu żądanej głębokości wiercenia należy odsunąć korbę z powrotem, tak aby jednostka napędowa zna- lazła się ponownie w pozycji wyjściowej.
- Wyłączyć elektronarzędzie, w razie potrzeby zdjąć pas zabezpieczający i wyłączyć laser oraz magnes.

Transport

• Sprawdzić, czy wszystkie narzędzia robocze są mocno połączone z elektronarzędziem i czy rdzeń nie znajduje się nadal w narzędziu roboczym.
  – Przewód sieciowy należy w całości nawinąć i zamocować.
• Do podnoszenia i transportu elektronarzędzia należy zawsze używać uchwytu (3).

- Do przemieszczania elektronarzędzia nie wolno używać korby ani przewodu sieciowego.

Konserwacja i serwis

Konserwacja i czyszczenie

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac przy elektronarzędziu należy wyjąć wtyczkę z gniazda.

▶ Utrzymywanie urządzenia i szczelin wentylacyjnych w czystości gwarantuje prawidłową i bezpieczną pracę.

Jeżeli konieczna okaże się wymiana przewodu przyłączeniowego, należy zlecić ją firmie Bosch lub autoryzowanemu serwisowi elektronarzędzi Bosch, co pozwoli uniknąć ryzyka zagrożenia bezpieczeństwa.

Wymiana szczotek węglowych

Wskaźnik wymiany szczotek węglowych:

Na ok. 8 godzin przed tym, jak elektronarzędzie wyłączy się z powodu zużycia szczotek węglowych, zaczyna świecić się na czerwono wskaźnik wymiany szczotek węglowych (14).

Elektronarzędzia można nadal używać aż do jego wyłączenia. Elektronarzędzie należy odesłać do serwisu Bosch, adresy są podane w rozdziale „Obsługa klienta oraz doradztwo dotyczące użytkowania”.

Nie wymieniać nigdy tylko jednej szczotki węglowej!

Wskazówka: Stosować wyłącznie szczotki węglowe nabyte w Bosch, które przeznaczone są dla użytkowanego produktu.

- Otworzyć pokrywkę szczotek węglowych (1) za pomocą odpowiedniego śrubokręta.

- Wymienić zamontowane sprężynowo szczotki węglowe i ponownie przykręcić pokrywkę.

Ustawianie szczeliny szyn prowadzących (zob. rys. E1-E3)

Jeżeli elektronarzędzie silnie wibruje podczas wiercenia lub widoczna jest szczelina szyny prowadzącej, należy wyregulować szerokość szczeliny szyny prowadzącej. Zapobiega to złamaniu narzędzi roboczych lub uszkodzeniu elektronarzędzia.

- Wyjąć wtyczkę z gniazda, zdemontować narzędzia robocze i system chłodzenia oraz ustawić elektronarzędzie na stabilnej, równej i poziomej powierzchni.

- Podnieść jednostkę wiertarską (44) za pomocą korby ręcznej (4) do góry na tyle, aby otwór znajdowało się powyżej górnej śruby (45).

- Odkręcić górną śrubę (45) lewej szyny prowadzącej za pomocą klucza sześciokątnego (4 mm) (25).

- Podnieść jednostkę wiertarską (44) za pomocą korby ręcznej (4) całkiem do góry.

- Odkręcić 3 dolne śruby (45) lewej szyny prowadzącej za pomocą klucza sześciokątnego (4 mm) (25).

- Dokręcić 4 śruby (46) za pomocą klucza sześciokątnego (3 mm) (25) równocześnie podnosząc i opuszczając jednostkę wiertarską (44) za pomocą korby ręcznej (4). Ustawić przy tym żądaną siłę posuwu.

- Podnieść jednostkę wiertarską całkiem do góry i dokręcić 3 dolne śruby (45) lewej szyny prowadzącej za pomocą klucza sześciokątnego (4 mm) (25).

- Opuścić jednostkę wiertarską całkiem do dołu i dokręcić górną śrubę (45) lewej szyny prowadzącej za pomocą kluczca sześciokątnego (4 mm) (25).

Regulacja lasera (zob. rys. F)

W celu zapewnienia precyzji wiercenia, po intensywnej eksploatacji elektronarzędzia należy sprawdzić ustawienie wiązek lasera i ew. je skorygować.

- Aby włączyć laser, należy ustawić włącznik/wyłącznik lasera (7) w pozycji „I”.

- Odkręcić osłone lasera (47).

- Poluzować nieco śruby klamry mocującej(49).

– Poruszyć krzyż laserowy w prawo lub w lewo, obracając śrubę (50) w odpowiednim kierunku.

- Poruszyć krzyż laserowy w kierunku narzędzia roboczego lub dalej od niego, obracając śrubę (51) w odpowiednim kierunku.

– Ponownie dokręcić śruby klamry mocującej (49).

– Ponownie przykręcić osłonę lasera (47).

Obsługa klienta oraz doradztwo dotyczące użytkowania

Ze wszystkimi pytaniami, dotyczącymi naprawy i konserwacji nabytego produktu oraz dostępu do części zamiennych, prosimy zwracać się do punktów obsługi klienta. Rysunki techniczne oraz informacje o częściach zamiennych można znaleźć pod adresem: www.bosch-pt.com

Nasz zespół doradztwa dotyczącego użytkowania odpowie na wszystkie pytania związane z produktami firmy Bosch oraz ich osprzętem.

Przy wszystkich zgłoszeniach oraz zamówieniach części zamiennych konieczne jest podanie 10-cyfrowego numeru katalogowego, znajdującego się na tabliczce znamionowej produktu.

Polska

Serwis Elektronarzędzi

Ul. Jutrzenki 102/104

02-230 Warszawa

Na www.serwisbosch.com znajdą Państwo wszystkie szczegóły dotyczące usług serwisowych online.

Tel.: [phone]

Faks: 22 7154440

E-Mail: [e-mail]

www.bosch-pt.pl

Utylizacja odpadów

Elektronarzędzia, osprzęt i opakowanie należy doprowadzić do powtórnego przetworzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrony środowiska.

Nie wolno wyrzucać elektronarzędzi razem z odpadami z gospodarstwa domowego!

148 | Čeština

Tylko dla krajów UE:

Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz jej transpozycją do prawa krajowego, niezdatne do użytku elektronarzędzia należy zbierać osobno i doprowadzić do ponownego przetworzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrony środowiska.

Čeština