Maxima 230 - Spawarka Telwin - Bezpłatna instrukcja obsługi

INSTRUKCJA OBSŁUGI Maxima 230 Telwin

ACCESSOIRES OP AANVRAAG

UWAGA: PRZED ROZPOCZĘCIEM SPAWANIA NALEŻY UWAŻNIE PRZECZYTAĆ INSTRUKCJĘ OBSŁUGI! SPAWARKA Z CIĄGŁYM PODAWANIEM DRUTU PRZEZNACZONA DO SPAWANIA ŁUKOWEGO METODĄ MIG-MAG, FLUX, TIG I MMA ZALECANA DO UŻYTKU PRZEMYSŁOWEGO I PROFESJONALNEGO. Uwaga: W dalszej części tej instrukcji zostanie zastosowana nazwa "Spawarka" i “Spawarka wieloprocesowa” dla modelli zalecanych do spawania metodą MIG-MAG E FLUX, TIG, MMA.

1. OGÓLNE BEZPIECZEŃSTWO PODCZAS SPAWANIA ŁUKOWEGO

Operator powinien być odpowiednio przeszkolony w zakresie bezpiecznego używaniu spawarki, jak również poinformowany o zagrożeniach związanych z procesami spawania łukowego, odpowiednich środkach ochronnych oraz procedurach awaryjnych. (Odwołaj się również do normy ”EN 60974-9: Sprzęt do spawania łukowego. Część 9: Instalacja i użytkowanie”). - Unikać bezpośrednich kontaktów z obwodem spawania; w niektórych okolicznościach napięcie jałowe wytwarzane przez generator może być niebezpieczne. - Podłączanie przewodów spawalniczych, operacje mające na celu kontrolę oraz naprawa powinny być wykonane po wyłączeniu spawarki i odłączeniu zasilania urządzenia. - Przed wymianą zużytych elementów uchwytu spawalniczego należy wyłączyć spawarkę i odłączyć zasilanie. - Wykonać instalację elektryczną zgodnie z obowiązującymi normami oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. - Spawarkę należy podłączyć wyłącznie do układu zasilania wyposażonego w uziemiony przewód neutralny. - Upewnić się, że wtyczka zasilania jest prawidłowo podłączona do uziemienia ochronnego. - Nie używać spawarki w środowisku wilgotnym lub mokrym lub też podczas padającego deszczu. - Nie używać kabli z uszkodzoną izolacją lub poluzowanymi połączeniami. - Nie spawać pojemników, kontenitorów lub przewodów rurowych, które zawierają lub zawierały ciekłe lub gazowe substancje łatwopalne. - Nie stosować rozpuszczalników chlorowanych do materiałów czystych i nie przechowywać w ich pobliżu. - Nie spawać zbiorników pod ciśnieniem. - Usunąć z obszaru pracy wszelkie substancje łatwopalne(np. drewno, papier, szmaty, itp.). - Upewnić sie, czy w pobliżu łuku jest odpowiednia wentylacja powietrza lub czy znajdują się odpowiednie środki służące do usuwania oparów spawalniczych; należy systematycznie sprawdzać, aby ocenić granice działania oparów spawalniczych w zależności od ich składu, stężenia i czasu trwania samego procesu spawania. - Przechowywać butlę z dala od źródeł ciepła i chronić przed bezpośrednim działaniem promieniowani słonecznych (jeżeli używana). - Zastosuj odpowiednią izolację elektryczną pomiędzy uchwytem spawalniczym, spawanym przedmiotem i ewentualnymi uziemionymi częściami metalowymi, które znajdują się w pobliżu (są dostępne). W tym celu należy nosić rękawice, obuwie ochronne, nakrycie głowy i odzież ochronną przewidziane do tego celu oraz stosować pomosty lub chodniki izolacyjne. - Chroń zawsze oczy przy pomocy specjalnych ltrów zgodnych z normą UNI EN 169 lub UNI EN 379, zamontowanych na maskach lub przyłbicach spawalniczych zgodnych z normą UNI EN 175. Noś odpowiednią odzież ognioodporną (zgodną z normą UNI EN- 131 - 11611) oraz rękawice spawalnicze (zgodne z normą UNI EN 12477), zapobiegając narażeniu skóry na działanie promieniowania nadoletowego i podczerwonego wytwarzanych przez łuk; rozszerz zabezpieczenie na inne osoby znajdujące się w pobliżu łuku za pomocą osłon lub zasłon nieodbijających. - Hałaśliwość: Jeżeli w wyniku szczególnie intensywnych operacji spawania zostanie stwierdzony poziom codziennego narażenia osobistego (LEPd) równy lub wyższy od 85 db(A), należy obowiązkowo zastosować odpowiednie środki ochrony osobistej (Tab. 1). - Przepływający prąd spawania powoduje powstawanie pól elektromagnetycznych (EMF) zlokalizowanych w pobliżu obwodu spawania. Pola elektromagnetyczne mogą nakładać się na funkcjonowanie aparatury medycznej (np. Pace-maker, aparaty tlenowe, protezy metalowe, itp.). Należy zastosować odpowiednie środki ochronne w stosunku do osób stosujących te urządzenia. Na przykład zakaz dostępu do strefy, w której używana jest spawarka. Niniejsza spawarka spełnia wymagania standardu technicznego produktu przeznaczonego do użytku wyłącznie w pomieszczeniach przemysłowych i w celach profesjonalnych. Nie jest gwarantowana zgodność z podstawowymi wymogami dotyczącymi ekspozycji człowieka na pola elektromagnetyczne w otoczeniu domowym. Operator musi stosować się do następujących zaleceń, umożliwiających zredukowanie ekspozycji na pola elektromagnetyczne: - Przymocuj dwa przewody spawalnicze możliwie jak najbliżej siebie. - Zwracaj uwagę, aby głowa i tułów znajdowały się najdalej możliwie od obwodu spawania. - Nie owijaj nigdy przewodów spawalniczych wokół ciała. - Nie spawaj podczas przebywania w zasięgu obwodu spawania. Zwracaj uwagę, aby oba przewody znajdowały się z tej samej strony ciała. - Podłącz przewód powrotny prądu spawania do spawanego przedmiotu, najbliżej jak tylko jest to możliwe do spawanego złącza. - Nie spawaj w pobliżu spawarki, nie siadaj lub opieraj się o nią podczas wykonywania tej operacji, (minimalna odległość: 50cm). - Nie pozostawiaj przedmiotów ferromagnetycznych w pobliżu obwodu spawania. - Minimalna odległość d=20cm (Rys. G). - Aparatura klasy A: Niniejsza spawarka spełnia wymagania standardu technicznego produktu przeznaczonego do użytku wyłącznie w pomieszczeniach przemysłowych i w celach profesjonalnych. Nie jest gwarantowana zgodność z wymogami dotyczącymi pola elektromagnetycznego w budynkach domowych oraz w tych, które są podłączone bezpośrednio do sieci zasilającej niskim napięciem budynki przeznaczone do użytku domowego.

DODATKOWE ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

- OPERACJE SPAWANIA: - W otoczeniu o zwiększonym zagrożeniu szoku elektrycznego; - W miejscach graniczących; - W obecności materiałów łatwopalnych lub wybuchowych. NALEŻY zapobiegawczo poddawać ocenie ”Odpowiedzialnego fachowca” i wykonywać zawsze w obecności innych osób przeszkolonych do interwencji w przypadku awarii. MUSZĄ być stosowane techniczne środki zabezpieczające opisane w punktach 7.10; A.8; A.10 normy „EN 60974-9: Sprzęt do spawania łukowego. Część 9: Instalacja i użytkowanie”. - ZABRANIA SIĘ spawania podczas, kiedy spawarka lub podajnik drutu są podtrzymywane przez operatora (np. z pomocą pasów). - ZABRANIA SIĘ spawania operatorom znajdującym sie nad podłożem, z wyjątkiem ewentualnych przypadków zastosowania platform bezpieczeństwa. - NAPIĘCIE POMIĘDZY UCHWYTAMI ELEKTROD LUB UCHWYTAMI SPAWALNICZYMI: podczas pracy z większą ilością spawarek na jednym przedmiocie lub na kilku przedmiotach połączonych elektrycznie może powstawać niebezpieczna suma napięć jałowych pomiędzy dwoma różnymi uchwytami elektrody lub uchwytami spawalniczymi, o wartości mogącej osiągać podwójną wartość graniczną dopuszczalną. Doświadczony koordynator musi wykonać pomiary z zastosowaniem odpowiednich środków, aby określić czy istnieje zagrożenie i czy mogą zostać zastosowane odpowiednie środki ochrony, jak podano w punkcie 7.9 normy „EN 60974-9: Sprzęt do spawania łukowego. Część 9: Instalacja i użytkowanie”.

POZOSTAŁE ZAGROŻENIA

- WYWRÓCENIE: ustawić spawarkę na równej powierzchni, o nośności odpowiedniej do jej ciężaru; w przeciwnym przypadku (np. pochyła posadzka, niespoista itp...) istnieje niebezpieczeństwo wywrócenia urządzenia. - NIEWŁAŚCIWE UŻYWANIE: używanie spawarki do jakiejkolwiek obróbki odmiennej od przewidzianej jest niebezpieczne (np. rozmrażanie przewodów rurowych instalacji wodnej). - PRZENOSZENIE SPAWARKI: zabezpiecz zawsze butlę z gazem przy pomocy odpowiednich urządzeń, zapobiegających przypadkowym upadkom (jeżeli używana). - Zabrania sie używania uchwytu jako środka do zawieszania spawarki. Przed podłączeniem urządzenia do sieci zasilania należy zamontować zabezpieczenia, ruchome części obudowy spawarki i podajnicy drutu elektrodowego. UWAGA! Wszelkie zabiegi wykonywane na poruszających się częściach podajnicy drutu elektrodowego, takie jak na przykład: - Wymiana rolek lub/i prowadnicy drutu; - Zakładanie drutu na rolki; - Wprowadzanie szpuli z drutem; - Czyszczenie rolek, kół zębatych i obszaru znajdującego się pod nimi; - Smarowanie kół zębatych. NALEŻ Y WYKONYWAĆ PO WYŁĄCZENIU SPAWARKI I ODŁĄCZENIU ZASILANIA.

2. WPROWADZENIE I OGÓLNY OPIS

Opisywana w tej instrukcji obsługi spawarka jest źródłem prądu przeznaczonym do spawania łukowego, zrealizowanym specjalnie do spawania metodą MAG stali węglowych lub niskostopowych, w osłonie gazu CO

lub mieszanek Argon/CO

, w której wykorzystywane są druty elektrodowe pełne lub rdzeniowe (rurki). Są ponadto przeznaczone do spawania metodą MIG stali nierdzewnych w osłonie argonu + 1-2% tlenu oraz aluminium i CuSi (lutowanie) w osłonie argonu, w której wykorzystywany jest drut elektrodowy właściwie dobrany do spawanego przedmiotu. Jest ponadto możliwe stosowanie drutów rdzeniowych przeznaczonych do użytku bez osłony gazowej - Flux -, dostosowując polaryzację uchwytu spawalniczego do zaleceń producenta drutu. Funkcjonowanie SYNERGICZNE umożliwia szybkie i łatwe ustawianie parametrów spawania, gwarantując zawsze wysoki poziom kontroli łuku oraz jakości spawania. Szczególnie zalecana jest do zastosowania w przypadku lekkich konstrukcji metalowych oraz w zakładach napraw blacharskich, do spawania blach ocynkowanych o wysokiej wytrzymałości (wysoka granica plastyczności), nierdzewnych i aluminiowych. WERSJA WIELOPROCESOWA: Spawarka jest zalecana również do spawania metodą TIG prądem stałym (DC), z kontaktowym zajarzeniem łuku (tryb LIFT ARC) wszelkiego rodzaju stali (węglowe, nisko i wysokostopowe) oraz metali ciężkich (miedź, nikiel, tytan i ich stopy) z zastosowaniem gazu osłonowego w postaci czystego Argonu (99,9%) lub też podczas szczególnych rodzajów zastosowań, z zastosowaniem mieszanek gazu Argon/Hel. Jest zalecana również do spawania elektrodowego metodą MMA prądem stałym (DC) elektrod otulonych (rutylowe, kwaśne i zasadowe).- 132 -

MIG-MAG - Funkcjonowanie synergiczne (automatyczne); - Czas palenia końcowego (Burn-back) uzależniony od prędkości podawania drutu; - Zabezpieczenie termostatyczne; - Zabezpieczenie przed przypadkowym zwarciem spowodowanym przez zetknięcie się uchwytu spawalniczego z masą; - Zabezpieczenie przed nieprawidłowym zasilaniem (zbyt wysokie lub zbyt niskie napięcie zasilania); - Zmiana polaryzacji (Spawanie metodą Flux) (gdzie przewidziana); TIG (tylko wersja wieloprocesowa) - Zajarzenie LIFT; MMA (tylko wersja wieloprocesowa) - Ustawione wstępnie urządzenia hot start i anti-stick; - Regulacja funkcji arc-force - Wskazywanie średnicy elektrody zalecanej w zależności od prądu spawania;

AKCESORIA W ZESTAWIE

- uchwyt spawalniczy; - przewód powrotny w komplecie z zaciskiem masowym;

AKCESORIA NA ZAMÓWIENIE

- Adapter do butli z argonem; - Wózek (gdzie przewidziana); - Przyłbica samościemniająca; - Zestaw do spawania metodą MIG/MAG; - Zestaw do spawania metoda MMA; - Zestaw do spawania metodą TIG.

TABLICZKA ZNAMIONOWA Główne dane dotyczące zastosowania i wydajności spawarki podane są na tabliczce parametrów, o następującym znaczeniu: Rys. A

1- Norma EUROPEJSKA dotycząca bezpieczeństwa i produkcji urządzeń

do spawania łukowego.

2- Symbol wewnętrznej struktury spawarki.

3- Symbol wybranego procesu spawania.

4- Symbol S: wskazuje, że spawanie może być wykonywane w

środowisku o zwiększonym zagrożeniu szoku elektrycznego (np. w pobliżu większych skupisk metalu).

5- Symbol linii zasilania:

1~ : napięcie przemienne jednofazowe; 3~ : napięcie przemienne trójfazowe.

6- Stopień zabezpieczenia obudowy.

7- Dane charakterystyczne dla linii zasilania:

: Przemienne napięcie i częstotliwość zasilania spawarki (granice dopuszczalne ±10%). - I 1 max : Maksymalny prąd pochłonięty przez linię. - I

: Rzeczywisty prąd zasilania.

8- Wydajność obwodu spawania:

: maksymalne napięcie jałowe (obwód spawania otwarty). - I

: Prąd i odpowiednie napięcie znormalizowane, które mogą być wytwarzane przez spawarkę podczas procesu spawania. - X : Cykl pracy: wskazuje czas, podczas którego spawarka może wytwarzać odpowiednią ilość prądu (ta sama kolumna). Wyrażone w %, na podstawie cyklu 10-minutowego (np. 60% = 6 minut pracy, 4 minuty przerwy; i tak dalej). W przypadku, gdy zostaną przekroczone współczynniki wykorzystania (odczytane z tabliczki i dotyczące temp. 40°C otoczenia) następuje zadziałanie zabezpieczenia termicznego (spawarka pozostanie w położeniu stand-by dopóki jej temperatura nie powróci do dopuszczalnej granicy. - A/V-A/V : Wskazuje gamę regulacji prądu spawania (minimalny - maksymalny) przy odpowiednim napięciu łuku.

9- Numer części dla identykacji spawarki (niezbędny dla pogotowia

technicznego, zamówienia części zamiennych i badania pochodzenia produktu).

: Wartość bezpieczników z opóźnionym działaniem, które należy przewidzieć w celu zabezpieczenia linii.

11- Symbole dotyczące norm bezpieczeństwa, których znaczenie

podano w paragrae 1 ”Ogólne bezpieczeństwo podczas spawania łukowego”. Uwaga: Na tabliczce podane jest przykładowe znaczenie symboli i cyfr; dokładne wartości danych technicznych posiadanej spawarki należy odczytać bezpośrednio na tabliczce znajdującej się na spawarce. POZOSTAŁE DANE TECHNICZNE: - SPAWARKA: patrz tabela 1 (TAB. 1) - UCHWYT SPAWALNICZY MIG: patrz tabela 2 (TAB. 2) - UCHWYT SPAWALNICZY TIG: patrz tabela 3 (TAB. 3) - UCHWYT ELEKTRODOWY: patrz tabela 4 (TAB. 4) Ciężar spawarki podany jest w tabeli 1 (TAB. 1).

URZĄDZENIA KONTROLI, REGULACJA I PODŁĄCZENIE. SPAWARKA (Rys. B1, B2) Strona przednia:

1- Panel sterujący (patrz opis).

2- Przewód i uchwyt spawalniczy.

3- Przewód powrotny z zaciskiem masowym.

4- Przyłącze dla uchwytu spawalniczego.

5- Szybkozłączka dodatnia (+) do podłączenia przewodu

6- Szybkozłączka ujemna (-) do podłączenia przewodu spawalniczego.

7- Szybka wtyczka połączona z przyłączem uchwytu spawalniczego.

8- Wyłącznik główny ON/OFF.

9- Łącznik przewodu doprowadzającego gaz osłonowy.

10- Przewód zasilający.

Zauważ. Zmiana polaryzacji podczas spawania metodą FLUX (bez osłony gazowej). PANEL STERUJĄCY SPAWARKĄ (Rys. C)

1- Dioda sygnalizująca obecność napięcia sieci.

2- Dioda sygnalizująca alarm (zadziałanie termostatu

bezpieczeństwa, zwarcie pomiędzy uchwytem spawalniczym a przewodem masowym, zbyt wysokie/zbyt niskie napięcie).

TRYB MIG-MAG: Regulacja grubości materiału (moc spawania). TRYB MMA (tylko wersja wieloprocesowa): Regulacja prądu spawania ze wskazaniem zalecanej średnicy elektrody. TRYB TIG (tylko wersja wieloprocesowa): Regulacja prądu spawania.

: Regulacja ściegu spawalniczego (długość łuku); : ustawienia domyślne. : niższe napięcie łuku. : wyższe napięcie łuku. TRYB MMA (tylko wersja wieloprocesowa): Regulacja funkcji arc force (0-100%). TRYB TIG (tylko wersja wieloprocesowa): nieaktywny.

5- Przełącznik procesu spawania MIG-MAG, TIG lub MMA (tylko

wersja wieloprocesowa).

WYŁĄCZNIE PRZEZ PERSONEL DOŚWIADCZONY LUB WYKWALIFIKOWANY. PRZYGOTOWANIE (wersja 180A) Rys. D Rozpakować spawarkę i zamontować odłączone części znajdujące się w- 133 - opakowaniu. Połączenie przewodu powrotnego z zaciskiem Rys. D1 Połączenie przewodu spawalniczego z uchwytem elektrody RYS. D2

USTAWIENIE URZĄDZENIA

Wyznaczyć miejsce instalacji spawarki w taki sposób, aby w pobliżu otworu wlotowego i wylotowego powietrza chłodzącego nie znajdowały się przeszkody; upewnić się jednocześnie, czy nie są zasysane pyły przewodzące, opary korozyjne, wilgoć itd. Zapewnić co najmniej 250 mm wolnej przestrzeni wokół urządzenia. UWAGA! Ustawić spawarkę na płaskiej powierzchni, o nośności odpowiedniej dla jej ciężaru, celem uniknięcia wywrócenia lub przesunięcia, które są niebezpieczne.

PODŁĄCZENIE DO SIECI

- Przed wykonaniem każdego podłączenia elektrycznego, należy sprawdzić czy dane podane na tabliczce spawarki odpowiadają wartościom napięcia i częstotliwości sieci, które są do dyspozycji w miejscu instalacji. - Spawarkę należy podłączyć wyłącznie do systemu zasilania z przewodem neutralnym podłączonym do uziemienia. - Aby zagwarantować zabezpieczenie przed pośrednim kontaktem, należy stosować wyłączniki różnicowoprądowe typu: - Typ A ( ) dla urządzeń jednofazowych. - Celem spełnienia wymagań Normy EN 61000-3-11 (Flicker) zaleca się podłączenie spawarki do punktów interfejsowych sieci zasilania, które wykazują impedancję mniejszą od wartości Zmax = 0.24 ohm. - Spawarka nie spełnia wymogów normy IEC/EN 61000-3-12. W przypadku podłączania do publicznej sieci zasilania, obowiązkiem instalatora lub użytkownika jest sprawdzenie, czy spawarka może zostać do niej podłączona (jeżeli to konieczne skonsultować się z przedsiębiorstwem zarządzającym siecią dystrybucji). Wtyczka i gniazdko Podłączyć wtyczkę przewodu zasilania do gniazdka sieciowego zabezpieczonego przez bezpieczniki lub automatyczny wyłącznik; podłączyć specjalny zacisk uziemiający do przewodu uziomowego linii zasilania (żółto-zielony). W tabeli 1 (TAB. 1) podane są wartości w amperach, zalecane dla bezpieczników zwłocznych linii, wybranych w zależności od maksymalnego prądu znamionowego wytwarzanego przez spawarkę oraz od napięcia znamionowego zasilania. UWAGA! Nieprzestrzeganie wyżej podanych zasad powoduje nieskuteczne działanie systemu zabezpieczającego przewidzianego przez producenta (klasy I), z konsekwentnymi poważnymi zagrożeniami dla osób (np. szok elektryczny) oraz dla przedmiotów (np. pożar).

PODŁĄCZEŃ NALEŻY UPEWNIĆ SIĘ CZY SPAWARKA JEST WYŁĄCZONA I ODŁĄCZONA OD SIECI ZASILANIA. W tabeli 1 (TAB. 1) podane są wartości zalecane dla przewodów spawania (w mm

), w zależności od maksymalnego prądu wytwarzanego przez spawarkę. Ponadto należy: - Obrócić do końca łączniki przewodów spawania w szybkozłączkach, (jeżeli występują), aby zapewnić prawidłowy styk elektryczny; w przeciwnym przypadku nastąpi przegrzanie łączników z odnośnym szybkim zużyciem i utratą skuteczności. - Używać najkrótsze możliwie przewody spawalnicze. - Nie używać metalowych konstrukcji, które nie są częścią poddawanego obróbce przedmiotu, w zastępstwie przewodu powrotnego prądu spawania; może to być niebezpieczne i powodować uzyskiwanie niedostatecznych wyników podczas spawania. PODŁĄCZENIA OBWODU SPAWANIA W TRYBIE MIG-MAG Podłączenie do butli gazowej (jeżeli używana) - Butla gazowa, która może być umieszczona na płycie wózka: max 30 kg. - Butla gazowa może być przewożona na wózku spawalniczym: max 30 kg (tylko dla wersji 180A). - Dokręcić reduktor ciśnienia(*) do zaworu butli z gazem, wkładając specjalną redukcję dostarczoną w akcesoriach, w przypadku zastosowania gazu Argon lub mieszanki Argon/CO

- Podłączyć przewód rurowy doprowadzający gaz do reduktora i dokręcić zacisk. - Przed otwarciem zaworu butli poluzować nakrętkę regulującą reduktor ciśnienia. (*) To wyposażenie należy dokupić osobno, jeżeli nie zostało ono dostarczone razem z urządzeniem. Podłączenie przewodu powrotnego prądu spawania Podłączyć przewód do spawanego przedmiotu lub do metalowego stołu, na którym został umieszczony, najbliżej jak tylko jest to możliwe do spawanego złącza. Uchwyt spawalniczy Przygotować do pierwszego wprowadzenia drutu, wymontować dyszę i rurkę kontaktową, aby ułatwić wyjęcie. Zmiana polaryzacji wewnętrznej Rys. B1 - Otworzyć drzwiczki podajnika drutu. - Spawanie metodą MIG/MAG (gaz): - Połączyć przewód uchwytu spawalniczego z czerwonym zaciskiem (+) (Rys. B-11). - Połączyć przewód powrotny kleszczy z szybkozłączką ujemną (-) (Rys. B-12). - Spawanie metodą FLUX (bez osłony gazowej): - Połączyć przewód uchwytu spawalniczego z czarnym zaciskiem (-) (Rys. B-12). - Połączyć przewód powrotny kleszczy z szybkozłączką dodatnią (+) (Rys. B-11). - Zamknąć drzwiczki podajnika drutu. Zmiana polaryzacji zewnętrznej (tylko w wersji wieloprocesowej) Rys. B1 - Spawanie metodą MIG/MAG (gaz): - Połączyć przewód uchwytu spawalniczego z przyłączem uchwytem spawalniczym (Rys. B-4). - Połączyć szybką wtyczkę (Rys. B-7) z szybkozłączką dodatnią (+) (Rys. B-5). - Połączyć przewód powrotny kleszczy z szybkozłączką ujemną (-) (Rys. B-6). - Spawanie metodą FLUX (bez osłony gazowej): - Połączyć przewód uchwytu spawalniczego z przyłączem uchwytem spawalniczym (Rys. B-4). - Połączyć szybką wtyczkę (Rys. B-7) z szybkozłączką ujemną (-) (Rys. B-6). - Połączyć przewód powrotny kleszczy z szybkozłączką dodatnią (+) (Rys. B-5). POŁĄCZENIA OBWODU SPAWANIA W TRYBIE TIG Podłączenie do butli gazowej - Dokręcić reduktor ciśnienia do zaworu butli gazowej, wkładając - jeżeli to konieczne - specjalną redukcję, znajdującą się na wyposażeniu urządzenia. - Połączyć przewód rurowy doprowadzający gaz do reduktora i dokręcić zacisk znajdujący się w wyposażeniu urządzenia. - Przed otwarciem zaworu butli należy poluzować nakrętkę regulującą reduktor ciśnienia. - Otworzyć butlę i wyregulować ilość gazu (l/min.) zgodnie z orientacyjnymi danymi użytkowymi - patrz tabela (TAB. 5); ewentualne dostosowania wypływu gazu mogą być wykonywane również podczas spawania, z pomocą nakrętki reduktora ciśnienia. Sprawdź szczelność przewodów rurowych i złączek. UWAGA! Po zakończeniu pracy zamknij zawsze zawór butli gazowej. Podłączenie przewodu powrotnego prądu spawania - Podłączyć przewód do spawanego przedmiotu lub do metalowego stołu, na którym został umieszczony, najbliżej, jak tylko jest to możliwe do spawanego złącza. Ten przewód musi być podłączony do zacisku oznaczonego symbolem (+) (Rys. B-5).- 134 - Uchwyt spawalniczy - Włożyć przewód doprowadzający prąd do specjalnego szybkiego zacisku (-) (Rys. B-6). Podłącz przewód gazowy uchwytu spawalniczego do butli. POŁĄCZENIA OBWODU SPAWANIA W TRYBIE MMA Prawie wszystkie elektrody otulone należy podłączyć do bieguna dodatniego (+) prądnicy; za wyjątkiem elektrod z powłoką kwaśną, które należy podłączyć do bieguna ujemnego (-). Podłączenie przewodu spawalniczego uchwytu elektrodowego (Rys. D2) Na terminalu znajduje się specjalny zacisk, który ułatwia dokręcenie nieosłoniętej części elektrody. Ten przewód musi być podłączony do zacisku oznaczonego symbolem (+) (Rys. B-5). Podłączenie przewodu powrotnego prądu spawania - Podłączyć przewód do spawanego przedmiotu lub do metalowego stołu, na którym został umieszczony, najbliżej, jak tylko jest to możliwe do spawanego złącza. Ten przewód musi być podłączony do zacisku oznaczonego symbolem (-) (Rys. B-6). WPROWADZANIE SZPULI Z DRUTEM (Rys. E)

ŚREDNICY I RODZAJOWI ZASTOSOWANEGO DRUTU ORAZ CZY ZOSTAŁY PRAWIDŁOWO ZAMONTOWANE. PODCZAS FAZ WPROWADZANIA DRUTU NALEŻY ZDJĄĆ RĘKAWICE OCHRONNE. - Otworzyć pokrywę podajnika. - Założyć szpulę z drutem na trzpień; upewnić się, czy bolec prowadzący trzpień jest prawidłowo ułożony w odpowiednim otworze (1a). - Zwolnić przeciwrolki/ę mocującą i odsunąć je/ją od rolek/i dolnych/ej (2a-b). - Sprawdzić, czy rolka/i podajnika nadaje/ą są odpowiednie dla zastosowanego rodzaju drutu (2c). - Zwolnić koniec drutu, odciąć jednym cięciem zdeformowaną końcówkę i zaokrąglić; obrócić szpulkę w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i włożyć końcówkę drutu do tulejki prowadzącej wejściowej, wciskając na 50-100mm poprzez tulejkę prowadzącą do złączki uchwytu spawalniczego (2d). - Ponownie ustawić przeciwrolki/ę regulując naprężenie na średnią wartość, sprawdzając czy drut jest prawidłowo umieszczony w rowku rolki dolnej (3). - Zdjąć dyszę i rurkę kontaktową (4a). - Włożyć wtyczkę spawarki do gniazda zasilania, włączyć spawarkę, wcisnąć przycisk uchwytu spawalniczego lub przycisk posuwu drutu na tablicy sterowniczej (jeżeli obecna) i odczekać, aż końcówka drutu przejdzie przez cały trzpień prowadnicy i wysunie się na długość 10- 15cm z przodu uchwytu, następnie zwolnić przycisk. UWAGA! Podczas opisanych wyżej operacji drut znajduje się pod napięciem elektrycznym i jest poddawany sile mechanicznej; może więc powodować, jeżeli nie zostały zastosowane odpowiednie zabezpieczenia, zagrożenie szoku elektrycznego, rany lub zajarzenie łuków elektrycznych: - Nie kierować wylotu uchwytu w stronę części ciała. - Nie zbliżać uchwytu do butli. - Ponownie zamontować rolkę kontaktową i dyszę (4b). - Sprawdzić, czy posuw drutu odbywa się prawidłowo; wykalibrować docisk rolek i hamowanie trzpienia do wartości minimalnych możliwych, sprawdzając czy drut nie ślizga się w rowku oraz czy podczas zatrzymywania podajnika nie poluzowały się zwoje drutu z powodu nadmiernej inercji szpuli. - Odciąć koniec drutu wystającego z dyszy na 10-15mm. - Zamknąć drzwiczki podajnika.

6. SPAWANIE: OPIS PROCESU

SHORT ARC (KRÓTKI ŁUK) Topienie drutu i oderwanie kropli następuje w wyniku zwarć powstających na końcu drutu znajdującego się w jeziorku spawalniczym (do 200 razy na sekundę). Długość wolnego wylotu drutu (stick-out) znajduje się zwykle w zakresie od 5 do 12mm. Stale węglowe i niskostopowe

Średnica drutów przeznaczonych do użytku: 0.6-0.8mm (1.0mm - wersja 180A) - Gaz przeznaczony do użytku: CO

Średnica drutów przeznaczonych do użytku: 0.8mm (1.0mm - wersja 180A) - Gaz przeznaczony do użytku: mieszanki Ar/O

(1-2%) Aluminium i CuSi - Średnica drutów przeznaczonych do użytku: 0.8-1.0mm - Gaz przeznaczony do użytku: Ar Drut rdzeniowy - Średnica drutów przeznaczonych do użytku: 0.8-1.2mm (wersja 140A) 0.8-0.9mm (wersja 115A) - Gaz przeznaczony do użytku: Brak

Przepływ gazu osłonowego musi wynosić 8-14 l/min.

REGULACJA KSZTAŁTU ŚCIEGU SPAWALNICZEGO

Regulacja kształtu ściegu spawalniczego następuje przy użyciu pokrętła (Rys. C-4), które reguluje długość łuku, a w związku z tym wyznacza większe lub mniejsze obciążenie cieplne podczas spawania. Nawiązując do tabeli dostępnej na urządzeniu (Rys. F), należy ustawić pokrętło (Rys. C-4) w zależności od wykorzystanego materiału, drutu i gazu. Punkty A, B, C, D reprezentują prawidłowe punkty wyjściowe umożliwiające spawanie w różnych warunkach roboczych. Kształt wypukły: Oznacza niskie obciążenie cieplne, w związku z tym spawanie jest “zimne”, przy słabym wnikaniu; obrócić pokrętło w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek, aby uzyskać większe obciążenie cieplne i uzyskać efekt spawania przy głębszym wtopieniu. Kształt wklęsły: Oznacza wysokie obciążenie cieplne, w związku z tym spawanie jest zbyt “gorące”, przy zbyt dużym wnikaniu; obrócić pokrętło w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, aby uzyskać płytsze wtopienie.

Ustawianie grubości następuje przy użyciu pokrętła (Rys. C-3), które reguluje moc spawania w zależności od grubości blachy i wywiera jednocześnie wpływ na prędkość podawania oraz ilość prądu przenoszoną na drut spawalniczy. Nawiązując do tabeli dostępnej na urządzeniu (Rys. F) należy ustawić pokrętło (Rys. C-3) w zależności od wykorzystanego materiału, drutu i gazu oraz od grubości, którą zamierza się spawać.

7. SPAWANIE METODĄ TIG DC: OPIS PROCESU (tylko w wersji

Spawanie metodą TIG DC jest zalecane dla wszystkich nisko- i wysokostopowych stali węglowych oraz dla metali ciężkich, takich jak: miedź, nikiel, tytan i ich stopy (RYS. H). Podczas spawania metodą TIG DC, z elektrodą ustawioną na biegunie (-) jest zwykle używana elektroda z 2% zawartością ceru (pasek koloru szarego). Niezbędne jest osiowe naostrzenie elektrody wolframowej z zastosowaniem ściernicy, patrz RYS. I; należy zadbać o to, aby końcówka była idealnie współśrodkowa w celu uniknięcia odchyleń łuku. Ważne jest, aby szlifowanie zostało wykonane w kierunku wzdłużnym elektrody. Czynność tę należy powtarzać okresowo, w zależności od zastosowania i zużycia elektrody lub też, jeżeli została ona przypadkowo skażona, utleniona lub zastosowana nieprawidłowo. Aby prawidłowo wykonać spawanie, należy stosować elektrody o dokładnie takiej samej średnicy i tej samej wartości prądu, patrz tabela (TAB. 5). Elektroda wystaje zwykle z dyszy ceramicznej na 2-3mm i może wystawać do 8mm w przypadku spawania kątowego. Spawanie następuje poprzez stopienie brzegów złącza. W przypadku spawania cienkich grubości odpowiednio przygotowanych (do ok. 1mm) nie jest konieczne zastosowanie materiału dodatkowego (RYS. L). W przypadku większych grubości należy zastosować pałeczki do spawania, o tym samym składzie co materiał podstawowy i o odpowiedniej średnicy, po odpowiednim przygotowaniu brzegów (RYS. M). Aby spawanie zostało wykonane prawidłowo, zaleca się dokładnie wyczyścić spawane przedmioty i usunąć z nich tlenek, olej, smary, rozpuszczalniki, itp. PROCES (ZAJARZENIE LIFT) - Ustawić prąd spawania na określoną wartość pokrętłem C-3; Dostosuj prąd podczas spawania do rzeczywistego, niezbędnego obciążenia cieplnego. - Sprawdzić prawidłowy wypływ gazu. Zajarzenie łuku elektrycznego następuje w wyniku zetknięcia i odsunięcia elektrody wolframowej od spawanego przedmiotu.- 135 - Ta metoda zajarzenia łuku powoduje mniej zakłóceń elektro- magnetycznych, redukuje do minimum wtrącenia wolframu oraz zużycie elektrody. - Przyłożyć końcówkę elektrody do spawanego przedmiotu wywierając lekki nacisk. - Natychmiast podnieść elektrodę na wysokość 2÷3 mm uzyskując w ten sposób zajarzenie łuku. Spawarka dostarcza początkowo zredukowaną ilość prądu. Po kilku minutach będzie dostarczany ustawiony prąd spawania. - Aby przerwać spawanie szybko odsunąć elektrodę od przedmiotu.

8. SPAWANIE METODĄ MMA: OPIS PROCESU (tylko w wersji

- Należy odwołać się do zaleceń producenta zamieszczonych na opakowaniu używanych elektrod, które wskazują prawidłową polaryzację elektrody oraz odpowiedni prąd optymalny. - Prąd spawania należy regulować w zależności od średnicy zastosowanej elektrody oraz od rodzaju złącza, które zamierza się wykonać; orientacyjnie wartości prądu używane dla różnych średnic elektrod są następujące: Ø Elektrody (mm) Prąd spawania (A) Min. Max.

- Proszę zauważyć, że przy jednakowych wartościach średnicy elektrody, wyższe wartości prądu będą używane do spawania poziomego, podczas gdy do spawania pionowego lub pułapowego należy używać prądów o niższych wartościach. - Właściwości mechaniczne spawanego złącza są wyznaczane, oprócz natężenia wybranego prądu, również przez inne parametry spawania, takie jak: długość łuku, prędkość i pozycje spawania, średnica i jakość elektrod (elektrody należy przechowywać w miejscu zabezpieczonym przed wilgocią, w odpowiednich opakowaniach lub pojemnikach zabezpieczających). UWAGA: W zależności od marki, typu i grubości powłoki zastosowanych elektrod, mogą wystąpić niestabilności łuku, które są powodowane przez skład elektrody. PROCES SPAWANIA - OSŁANIAJĄC TWARZ maską spawalniczą pocierać końcem elektrody o spawany przedmiot, wykonując ruch, jak podczas zapalania zapałki; jest to najbardziej prawidłowy sposób zajarzenia łuku. UWAGA: NIE UDERZAĆ elektrodą o przedmiot, grozi to uszkodzeniem powłoki i utrudnia zajarzenie łuku. - Bezpośrednio po zajarzeniu łuku należy utrzymywać elektrodę w odpowiedniej odległości od przedmiotu, równej średnicy zastosowanej elektrody i utrzymywać tę odległość możliwie jak najbardziej stałą podczas całego procesu spawania; należy pamiętać o tym, że nachylenie elektrody w kierunku posuwu powinno wynosić około 20- 30 stopni. - Po zakończeniu ściegu spawalniczego przesunąć końcówkę elektrody lekko do tyłu względem kierunku posuwu i umieścić ją nad kraterem, umożliwiając w ten sposób jego wypełnienie, następnie szybko podnieść elektrodę nad jeziorko spawalnicze, żeby zgasić łuk (Wygląd ściegu spawalniczego - RYS. N).

PRZEZ OPERATORA. Uchwyt spawalniczy - Unikać opierania uchwytu oraz przewodu na przedmiotach gorących; może to powodować stopienie materiałów izolujących powodując bardzo szybkie zużycie. - Sprawdzać okresowo szczelność instalacji rurowej i złączek gazu. - Podczas każdorazowej wymiany szpuli z drutem należy oczyścić suchym sprężonym powietrzem (max 5 bar) rowek prowadnicy drutu i sprawdzać jej stan. - Przed każdym użyciem należy sprawdzić stan zużycia oraz prawidłowe zamontowanie części końcowych uchwytu elektrody: dysza, rurka kontaktowa, dyfuzor gazu. Podajnik drutu - Często sprawdzać stan zużycia rolek prowadnicy drutu, okresowo usuwać pył metaliczny osadzający się w stree prowadnicy (rolki i podajnik wejściowy i wyjściowy). NADZWYCZAJNA KONSERWACJA

OPERACJE NADZWYCZAJNEJ KONSERWACJI MUSZĄ BYĆ

WYKONYWANE WYŁĄCZNIE PRZEZ PERSONEL DOŚWIADCZONY LUB WYKWALIFIKOWANY W ZAKRESIE ELEKTRYCZNO-MECHANICZNYM, ZGODNIE Z NORMĄ TECHNICZNĄ IEC/EN 60974-4. UWAGA! PRZED WYJĘCIEM PANELI SPAWARKI I DOSTANIEM SIĘ DO JEJ WNĘTRZA NALEŻY UPEWNIĆ SIĘ, ŻE SPAWARKA ZOSTAŁA WYŁĄCZONA I ODŁĄCZYĆ ZASILANIE. Ewentualne kontrole pod napięciem, wykonywane wewnątrz spawarki mogą grozić poważnym szokiem elektrycznym, powodowanym przez bezpośredni kontakt z częściami znajdującymi się pod napięciem lub/i mogą one powodować uszkodzenia wynikające z bezpośredniego kontaktu z częściami znajdującymi w ruchu. - Okresowo, z częstotliwością zależną od używania urządzenia i stopnia zakurzenia otoczenia, należy sprawdzać wnętrze spawarki i usuwać kurz osadzający się na transformatorze, za pomocą suchego strumienia sprężonego powietrza (maks 10 bar). - Unikać kierowania strumienia sprężonego powietrza na karty elektroniczne; można je ewentualnie oczyścić bardzo miękką szczoteczką lub odpowiednimi rozpuszczalnikami. - Przy okazji należy sprawdzić, czy podłączenia elektryczne są odpowiednio zaciśnięte, a na okablowaniach nie występują ślady uszkodzeń izolacji. - Po zakończeniu wyżej opisanych operacji należy ponownie zamontować panele spawarki, dokręcając do końca śruby zaciskowe. - Bezwzględnie unikać wykonywania operacji spawania podczas gdy spawarka jest otwarta. - Po przeprowadzeniu konserwacji lub naprawy przywróć do pierwotnego stanu połączenia i okablowania, dbając o to, aby nie stykały się one z częściami znajdującymi się w ruchu lub częściami, które mogą osiągać wysoką temperaturę. Zepnij wszystkie przewody zgodnie z początkowym ułożeniem, zadbaj o to, aby prawidłowo oddzielić połączenia uzwojenia pierwotnego wysokiego napięcia od połączeń uzwojenia wtórnego niskiego napięcia. Wykorzystaj do ponownego dokręcenia elementów konstrukcyjnych pojazdu wszystkie wcześniej zastosowane podkładki i śruby.

10. WYSZUKIWANIE USTEREK

W PRZYPADKU WADL IWEGO FUNKCJONOWANIA URZĄDZENIA, PRZED WYKONANIEM NAPRAWY LUB ODDANIEM URZĄDZENIA DO SERWISU POGOTOWIA TECHNICZNEGO NALEŻY SPRAWDZIĆ, CZY: - Podczas gdy wyłącznik główny znajduje się w pozycji “ON” zapali się odpowiednia lampka; w przeciwnym przypadku usterka znajduje się zwykle na linii zasilania (przewody, wtyczka lub/i gniazdo wtyczkowe, bezpieczniki, itp.). - Nie zapala się żółty led sygnalizujący zadziałanie zabezpieczenia termicznego przepięcia, zbyt niskiego napięcia lub też zwarcia. - Sprawdzić czy przestrzegany jest znamionowy czas pracy; w przypadku zadziałania zabezpieczenia termostatycznego należy odczekać na naturalne schłodzenie urządzenia, sprawdzić funkcjonowanie wentylatora. - Skontrolować napięcie linii: jeżeli ustawiona wartość jest zbyt wysoka lub zbyt niska spawarka nie zostanie odblokowana. - Skontrolować, czy na wyjściu spawarki nie nastąpiło zwarcie: usunąć usterkę. - Obwód spawania jest podłączony prawidłowo, a szczególnie czy zacisk przewodu masowego jest rzeczywiście podłączony do przedmiotu i nie zawiera materiałów izolacyjnych (np. farby). - Stosowany jest odpowiedni gaz osłonowy i w odpowiedniej ilości.- 136 - (AR)