70900 NG - Teleskop BRESSER - Bezpłatna instrukcja obsługi

INSTRUKCJA OBSŁUGI 70900 NG BRESSER

1(111 HR112 NIEBEZPIECZEŃSTWO odniesienia obrażeń! Nigdy nie patrzeć przez urządzenie bezpośrednio w kierunku słońca. Ist- nieje NIEBEZPIECZEŃSTWO UTRA- TY WZROKU! Dzieci powinny używać urządzenia wyłącznie pod nadzorem osoby dorosłej. Materiały, z których wykonano opakowanie (worki plasti- kowe, gumki, itd.), przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci! Istnieje NIEBEZPIE- CZEŃSTWO UDUSZENIA SIĘ! NIEBEZPIECZEŃSTWO POŻARU! Nie narażać urządzenia – a w szcze- gólności soczewek – na bezpośred- nie działanie promieni słonecznych! Skupie- nie promieni słonecznych może spowodować pożar. NIEBEZPIECZEŃSTWO spowodowania szkód rzeczowych! Nie rozmontowywać urządzenia! W przypadku usterki zwrócić się do pro- fesjonalnego sprzedawcy. On skontaktuje się z centrum obsługi i w razie potrzeby prześle urządzenie do naprawy. Nie narażać urządzenia na działanie temperatury powyżej 60°C! WSKAZÓWKI dotyczące czyszczenia Czyścić soczewki (okulary i/lub obiektywy) wyłącznie miękką i niepozostawiającą włó- kien szmatką (np. z mikrowłókna). Nie przyci- skać zbyt mocno szmatki, aby nie porysować soczewek. Aby usunąć trwalsze zabrudzenia, zwilżyć szmatkę płynem do czyszczenia okularów i przetrzeć nią soczewki, lekko przyciskając. Chronić urządzenie przed kurzem i wilgocią! Po użyciu – szczególnie przy dużej wilgotno- ści powietrza – pozostawić urządzenie przez pewien czas w temperaturze pokojowej, aby wyparowały resztki wilgoci. Nałożyć pokrywy chroniące przed kurzem i przechowywać w torbie dostarczonej wraz z urządzeniem. OCHRONA sfery prywatnej! Lornetka jest przeznaczona do użyt- ku prywatnego. Należy szanować sferę prywatną innych ludzi – np. nie należy przy pomocy tego urządzenia zaglądać do mieszkań! UTYLIZACJA Materiały, z których wykonano opako- wanie, należy utylizować posortowane według rodzaju. Informacje na temat właści- wej utylizacji uzyskają Państwo w komunal- nym przedsiębiorstwie utylizacji odpadów lub w urzędzie ds. ochrony środowiska.113

Zestawienie elementów teleskopu (rys. 1–3) 1 Tubus teleskopu 2 Lunetka celownicza 3 Śruby regulacyjne lunetki celowniczej 4 Otwór tubusu 5 Obiektyw 6 Uchwyt okularu 7 Pokrętło ogniskujące 8 Mocowanie tubusu 9 Głowica statywu (z kołyską regulacji wysokości bieguna i montażem) 10 Półka na akcesoria 11 Zaciski zabezpieczające (na statywie) 12 chwyt mocujący (przy spinaczu środko- wym) na półkę 13 Nogi statywu 14 Wałek giętki (długi) 15 Wałek giętki (krótki) 16 Krzyżak statywu 17 Drążek regulacji szerokości geogracznej 18 3 okulary (Ø 31,7 mm bądź 11/4”): f = 20 mm, f = 12 mm, f = 4 mm 19 Zwierciadło zenitalne 20 Soczewka odwrotna 1,5x ETAP I – Montaż

2. Ogólne informacje na temat montażu i

miejsca ustawienia Zanim przystąpisz do montowania teleskopu, trzeba wybrać odpowiednie miejsce do jego ustawienia. Najlepiej będzie, jeśli ustawisz to urządzenie w miejscu, w którym jest dobry widok na nie- bo i gdzie jest stabilne podłoże i wystarczają- co dużo przestrzeni. Ważne: Wszystkie śruby dociągaj tylko ręcznie do pierwszego oporu, w ten spo- sób unikniesz zerwania gwintu śrub.

Weź statyw trójnożny i ustaw go pionowo stopkami w dół. Następnie chwyć za dwie nogi statywu (13) i rozciągnij je ostrożnie aż do całkowitego otwarcia się statywu. W czasie tej czynności cały ciężar statywu spo- czywa na jednej nodze. Potem ustaw statyw pionowo.

Części przy uchwycie okularu (rys. 8) 21 Śruba zaciskowa 21a Osłona Części przy zwierciadle zenitalnym (rys. 9) 22 Śruba zaciskowa Części przy lunetce celowniczej (rys. 10) 23 Przednia oprawa soczewki (obiektyw) 23a Pierścień kontrujący obiektywu 24 Uchwyt lunetki Części przy tubusie (rys. 12) 25 Osłona Oś z wałkiem giętkim (rys. 13) 26,27 Śruba zaciskowa wałka giętkiego Kołyska regulacji wysokości bieguna (rys. 14) 28 Śruba zaciskowa wysokości bieguna 29 Drążek regulacji szerokości geogracznej 30 Płyta regulacji nachylenia Części montażu (rys. 15) 26 Wałek giętki (do osi godzinowej, do naprowadzania) 27 Wałek giętki (do osi deklinacji) 31 Blokada pionowa 31a Oś deklinacji 32 Połączenie na jaskółczy ogon 33 Blokada pozioma114 Poluzuj trzy zaciski zabezpieczające (11) (rys. 1 + 4) na nogach statywu, wyciągnij pojedyn- czo każdą nogę statywu do żądanej długości (patrz rys. 4), zamknij zaciski zabezpieczające i ustaw statyw na twardym, równym podłożu. RADA: Mała poziomica położona na półce na akce- soria może Ci pomóc w poziomym ustawieniu statywu.

4. Montaż półki na akcesoria

Półka na akcesoria (10) (rys. 1 + 3) nakłada- na jest płaską stroną w dół na krzyżak statywu (16) (rys. 1) i mocowana poprzez przekręce- nie jej o 60° zgodnie z ruchem wskazówek zegara (rys. 5).

Trzy wypustki na płytce półki muszą się pokry- wać z uchwytami mocującymi (12) (rys. 1 + 3) spinacza środkowego i wskoczyć w zatrzask. W razie potrzeby, aby to umożliwić, krzyżak statywu zsunąć nieco w dół.

Aby zmontować tubus teleskopu (1) (rys. 1), poluzuj śrubę zamykającą obejmy tubusu (8) (rys. 6) i otwórz obejmę.

Włóż tubus do mocowania i ponownie zamknij obejmę. Dociągnij ręką śrubę zamykającą na mocowaniu. Następnie nałóż tubus wraz z mocowaniem tubusu otworem obiektywu skierowanym zgodnie z oznaczeniem (symbol N na głowicy statywu, strzałka wskazująca północ i sym- bol teleskopu na montażu) na montaż. Potem zamocuj mocowanie tubusu na głowicy mon- tażowej (rys. 7) za pomocą śruby zaciskowej połączenia na jaskółczy ogon.

6. Wkładanie okularu

W podstawowym zestawie teleskopu znajdują się trzy okulary (18) (rys. 2) oraz jedno zwier- ciadło zenitalne (19) (rys. 2). Za pomocą oku- larów ustala się daną wartość powiększenia teleskopu. Przed użyciem okularów i zwierciadła zenital- nego zdejmij osłonę (21a) z uchwytu okularu (6) (rys. 1). Poluzuj śruby zaciskowe (21) na uchwycie okularu i najpierw umieść w nim zwierciadło zenitalne. Następnie dokręć śru- bę zaciskową (21).

Na uchwycie lunetki celowniczej znajdują się śruby regulacyjne lunetki (3) (rys. 1): dwie śruby zaciskowe (czarne) i jedna osadzona na sprężynie śruba kontrująca (srebrna). Śru- by zaciskowe (czarne) należy równomiernie wkręcać do momentu, gdy da się wyczuć opór; wówczas lunetka celownicza będzie za- bezpieczona. Zanim rozpoczniesz obserwacje, konieczne jest wyregulowanie lunetki celowniczej – lu- netka i główny teleskop muszą wskazywać dokładnie w ten sam punkt. W celu dokonania ustawień musisz postępować w następujący sposób: Weź okular 20 mm, umieść go w zwierciadle zenitalnym i skieruj główny teleskop na łatwy do odnalezienia, jasno zdeniowany obiekt ziemski (rys. 11, np. wierzchołek wieży ko- ścielnej, szczyt dachu domu mieszkalnego). Odległość powinna wynosić co najmniej 200- 300 metrów. Sprowadź ten obiekt dokładnie na środek pola widzenia okularu. Odwzorowanie obrazu jest wprawdzie piono- we, jednak odwrotne. Natomiast w lunetce celowniczej obraz jest pionowy i ustawiony w prawidłowej pozycji. Kręć następnie jedną ze śrub regulacyjnych lunetki (w prawo/w lewo) i patrz cały czas przez nią. Rób tak, dopóki krzyż nitkowy lu- netki nie ustawi się w pozycji odpowiadającej obrazowi widzianemu przez okular głównego teleskopu. Ustawianie ostrości lunetki celowniczej: Obróć przednią oprawę soczewki (23) raz lub dwa razy w lewo. Następnie możesz osobno ustawić pierścień kontrujący (23a).

Następnie w taki sam sposób przez otwarcie i zamknięcie śrub zaciskowych (22) zamocuj okular 20 mm w zwierciadle zenitalnym.

Zwróć przy tym uwagę, aby korpus okularu był skierowany pionowo ku górze. To ułatwia ob- serwację. Jeśli nie jest tak ustawiony, trzeba poluzować śrubę zaciskową (21) na uchwycie okularu i ustawić zwierciadło zenitalne w od- powiedniej pozycji.

7. Montaż i ustawienie lunetki celowniczej

Wsuń do końca stopkę uchwytu lunetki celow- niczej (24) do gniazda lunetki na tubusie tele- skopu (rys. 10). Uchwyt lunetki celowniczej wskoczy w zatrzask. Zwróć uwagę, aby obiek- tyw lunetki skierowany był w stronę przednie- go otworu tubusu.

Teleskop jest wyposażony w montaż umożli- wiający dwa rodzaje obserwacji. A: Azymutalny = idealny do obserwacji obiektów naziemnych (obserwacja naziemna) B: Paralaktyczny = idealny do obserwacji nieba (obserwacja astronomiczna)

Do A: W przypadku montażu azymutalnego tele- skop jest odchylany w kierunku poziomym i pionowym.

W celu ułatwienia precyzyjnej regulacji osi de- klinacji i osi godzinowej do przeznaczonych do tego uchwytów obu osi mocuje się wałki giętkie.

Wałek giętki (14) (rys. 1) montowany jest równolegle do tubusu teleskopu. Jego zamo- cowania dokonuje się za pomocą śruby zaci- skowej (16, 17) wchodzącej do specjalnego rowka w osi. Wałek giętki krótki (15) (rys. 1) montowany jest z boku. Jego mocowania dokonuje się za po- mocą śruby zaciskowej (16, 17) wchodzącej do specjalnego rowka w osi. Teraz teleskop jest gotowy do pracy. Popatrz przez lunetkę celowniczą i zogniskuj ją na jakimś odległym obiekcie. Obróć przed- nią oprawę soczewki (23) w jednym lub dru- gim kierunku, dopóki obiekt nie pojawi się w ostrym obrazie. Następnie dokręć pierścień kontrujący (23a) w kierunku oprawy soczewki.

Aby chronić wnętrze teleskopu przed kurzem i zanieczyszczeniami, otwór tubusu jest zasło- nięty osłoną (25). Podobna osłona (21) znaj- duje się na uchwycie okularu (6) (rys. 1).

Na czas prowadzenia obserwacji zdejmij osło- ny z otworów.117

nych. Nie prowadź obserwacji z zamkniętych pomieszczeń i ustaw swój teleskop wraz z oprzy- rządowaniem w wybranym miejscu ok. 30 minut przed rozpoczęciem obserwacji, aby zapewnić wyrównanie temperatury w tubusie. Ponadto powinieneś pamiętać, aby ustawić tele- skop na równym, stabilnym podłożu.

3. Ustawienia wstępne

Poluzuj śrubę zaciskową wysokości bieguna (28) i ustaw płytę regulacji nachylenia (32) zgrub- nie według skali drążka regulacji szerokości geogracznej (29) na szerokość geograczną odpowiadającą Twojemu miejscu zamieszkania (dla Niemiec to ok. 50°). Ustaw statyw trójnożny symbolem (N) zwróconym w kierunku północ- nym. Górna strona płyty regulacji nachylenia także musi wskazywać północ. Drążek regulacji szerokości geogracznej wskazuje południe.

4. Ustawienie szerokości geogracznej

Ustal szerokość geograczną miejsca obser- wacji na podstawie mapy drogowej, atlasu lub wyszukując ją w Internecie. Niemcy leżą pomię- dzy 54° (Flensburg) a 48° (Monachium) szero- kości geogracznej północnej. Poluzuj teraz śrubę zaciskową wysokości biegu- na (28) i nachyl płytę regulacji nachylenia (32) do momentu, aż liczba znajdująca się na drąż- ku regulacji szerokości geogracznej (29) przy mocowaniu będzie odpowiadała szerokości geogracznej miejsca, w którym się znajdujesz (np. 51°). RADA: Dokładną wartość stopnia szerokości geogra- cznej swojego miejsca obserwacji znajdziesz w atlasie zawsze na prawej lub lewej krawędzi mapy. Takie informacje można również uzyskać w miejscowym urzędzie miasta, urzędzie kata- stralnym lub w Internecie: np. pod adresem: www.heavens-above.com. Tam pod „Anony- mous user > Select“ możesz wybrać swój kraj; wówczas zostaną wyświetlone szukane dane.

5. Ustawienia końcowe

Obróć oś deklinacji (8) wraz z mocowaniem tele- skopu o 90° w górę (białe strzałki z przodu mon- tażu znajdą się w tedy naprzeciw siebie). Umieść prawidłowo tubus (patrz ilustracja teleskopu i strzałka północy) w mocowaniu i dociągnij śrubę zaciskową. Wyciąg okularowy teleskopu będzie zwrócony ku podłożu, natomiast obiektyw w kie- runku Gwiazdy Polarnej. Poluzuj kolejno moco- wanie drążka regulacji szerokości geogracznej i osi deklinacji i sprowadź Gwiazdę Polarną na środek pola widzenia okularu. Następnie dokręć na powrót mocowanie. Poluzuj śrubę zaciskową wysokości bieguna (28) i opuść płytę regulacji nachylenia (30) aż do uzyskania przez nią pozycji poziomej (czyli do oporu). Dokręć ponownie śrubę zaciskową wysokości bieguna.Poluzuj blokadę pionową (31) i ustaw tubus w pozycji poziomej. Dokręć ponownie blokadę pionową.

Teraz możliwe jest poruszaniem teleskopem w poziomie i w pionie poprzez obracanie oboma wałkami giętkimi (14, 15) (rys. 1). Do B: Patrz rozdział (3–11).

2. Ustawienie teleskopu (w nocy)

W przypadku wielu obserwacji ciemne miejsce ustawienia teleskopu jest bardzo ważnym ele- mentem, ponieważ zakłócające światła (lamp, latarni) mogą w znacznym stopniu ograniczyć ostrość detali obrazu widzianego przez teleskop Kiedy wychodzisz nocą z jasnego pomieszcze- nia na zewnątrz, Twoje oczy muszą się najpierw przyzwyczaić do ciemności. Po ok. 20 minutach możesz przystąpić do obserwacji astronomicz-118

W razie potrzeby możesz za pomocą wałków giętkich zorientować teleskop dokładniej na Gwiazdę Polarną oraz dokonać ustawień ostrości obrazu za pomocą pokrętła ognisku- jącego (7) (rys. 1). Prócz tego możesz teraz zwiększyć wartość powiększenia poprzez zmianę okularu (na okular o mniejszej ogniskowej). Trzeba jednak być świadomym tego, że w przypadku obser- wacji gwiazd powiększenie jest praktycznie niezauważalne. RADA: Okulary stanowią układy optyczne zwróco- ne ku oku. Za pomocą okularu przetwarzany jest obraz powstający w punkcie ogniskowym obiektywu, tzn. zostaje uwidoczniony i po- nownie powiększony. Potrzebne są okulary o różnej ogniskowej, aby przy ich użyciu można było uzyskiwać różne powiększania. Od tej chwili statyw trójnożny nie może być już poruszany ani przestawiany, gdyż w przeciw- nym razie zostaną utracone wszystkie dokona- ne ustawienia. Teleskop jest teraz prawidłowo ustawiony. Opisana procedura jest konieczna w celu zapewnienia naprowadzania obiektów niebieskich.

6. Pozycja naprowadzania wzgl. obserwacji

Poluzuj mocowanie pionowe (8) i nachyl tubus teleskopu o 90° w dół. Poluzuj mocowanie poziome (33) i obróć teleskop o 180° w pra- wo bądź w lewo, do momentu, gdy soczewka obiektywu będzie zwrócona ku niebu. Dociągnij mocno wszystkie mocowania, aby możliwe było prowadzenie naprowadzania za pomocą wałka giętkiego. Ręczna obsługa osi godzinowej (osi rekta- scensji albo też osi RE) za pośrednictwem wałka giętkiego (26) wyrównuje różnice po- wodowane obrotem Ziemi, dzięki czemu po- zycjonowany obiekt przez cały czas pozostaje w polu widzenia okularu. Jeżeli chcesz skierować lunetę na inny obiekt, poluzuj mocowania, wychyl tubus w żądanym kierunku i ponownie dokręć mocowania. Re- gulacja precyzyjna odbywa się nadal za po- mocą wałków giętkich (14, 15) (rys. 1).

7. Lunetka celownicza (szukacz)

Teleskop jest teraz zgrubnie ustawiony i wy- regulowany. Aby uzyskać wygodną pozycję do obserwa- cji, delikatnie poluzuj śrubę obejmy tubusu (8) (rys. 1), żeby możliwe było obracanie tu- busem. Ustaw okular i lunetkę celowniczą w pozycji, z której możesz wygodnie prowadzić obserwację. Ustawienie dokładne przeprowadzane jest za pomocą lunetki celowniczej (2). Spójrz przez lunetkę i spróbuj ustawić na środku krzyża nit- kowego (rys. 17) np. Gwiazdę Polarną (rys. 16). Przy precyzyjnym ustawianiu pomocny będzie wałek osi godzinowej (26) oraz wałek osi deklinacji (27).

Po ustawieniu Gwiazdy Polarnej w lunetce ce- lowniczej, kiedy spojrzysz teraz przez okular, będziesz mógł zobaczyć Gwiazdę Polarną przez teleskop.119

Każdą obserwację rozpoczynaj od zastoso- wania okularu o małym powiększeniu (= duża ogniskowa, np. 20 mm).

9. Wyszukiwanie gwiazd

Z początku orientacja na nieboskłonie z pew- nością będzie Ci przychodziła z trudem, ze względu na to, że gwiazdy i gwiazdozbiory znajdują się w nieustannym ruchu i zmieniają swoje położenie na nieboskłonie w zależności od pory roku, daty i godziny. Wyjątek stanowi Gwiazda Polarna. Przez nią przebiega (z dość dużą dokładnością) linia stanowiąca przedłużenie osi biegunowej Zie- mi. Wymieniając okulary, określasz dane powięk- szenie swojego teleskopu. Zwierciadło zenitalne (19) (rys. 2) powoduje odwrócenie obrazu (odbicie lustrzane) i uży- wane jest tylko do obserwacji nieba. Aby widzieć prosty obraz od właściwej strony, musisz użyć znajdującej się w zestawie so- czewki odwrotnej. W tym celu poluzuj śrubę zaciskową (21) i wyj- mij zwierciadło zenitalne z uchwytu okularu (6) (rys. 1). Następnie włóż w to miejsce równo soczewkę odwrotną (20) (rys. 2) i dociągnij ponownie śrubę zaciskową. Potem włóż okular (np. f = 20 mm) do otworu soczewki odwrotnej i dociągnij mocującą śrubę zaciskową. Ogniskowa teleskopu : Ogniskowa okularu = Powiększenie Obliczamy zatem: 900 mm : 20 mm = 45x 900 mm : 12 mm = 75x 900 mm : 4 mm = 225x Wskazówka: Tak zwany biegun niebieski północny stanowi punkt wyjściowy dla wszystkich map nieba. Na rysunku (rys. 18) przedstawione są nie- które znane gwiazdozbiory i gromady gwiazd, które są widoczne na niebie przez cały rok. Układ gwiazd jest oczywiście zależny od daty i godziny. Kiedy skierujesz swój teleskop na jedną z tych gwiazd, przekonasz się, że w ciągu krótkiego czasu zniknie ona z pola widzenia okularu. Aby zniwelować ten efekt, trzeba posłużyć się wał- kiem giętkim (17) osi godzinowej, wówczas teleskop podąży za pozornym torem ruchu obserwowanej gwiazdy.

W podstawowym wyposażeniu Twojego tele- skopu znajdują sie trzy okulary (18) (rys. 2).120

11. Demontaż teleskopu

Po zapewne ciekawej i udanej obserwacji zaleca się przechowywanie teleskopu wraz z jego wszystkimi elementami w suchym i dobrze przewietrzonym pomieszczeniu. Nie zapomnij założyć ponownie osłon przeciw- kurzowych na przedni otwór tubusu i uchwyt okularu. Ponadto okulary i akcesoria optyczne należy schować w przeznaczonych dla nich pojemnikach. RADA: Soczewka odwrotna nie nadaje się do obser- wacji astronomicznych. W tym przypadku na- leży korzystać tylko ze zwierciadła zenitalnego i okularu. Do obserwacji naziemnej i podglą- dania przyrody można używać soczewki od- wrotnej z okularem. Usterki Środki zaradcze Brak obrazu Zdjąć osłonę przeciwkurzową z soczewki obiektywu Niewyraźny obraz Wyregulować ostrość za pomocą pokrętła ogniskującego Brak możliwości ustawienia ostrości Poczekać do uzyskania temperatury od- powiedniej do ustawienia ostrości (ok. 30 minut) Zła jakość obrazu Nigdy nie należy prowadzić obserwacji przez powierzchnie szklane Obserwowany obiekt znajduje się w polu widzenia lunetki celowniczej, ale nie widać go w teleskopie Prawidłowo wyregulować lunetkę celowniczą (patrz rozdział 7) Z trudnością daje się naprowadzać osie za pomocą wałków giętkich Wyważyć odpowiednio teleskop Pomimo zastosowania zwierciadła zenitalnego ob- raz jest „wykrzywiony” Króciec okularowy w zwierciadle zenitalnym musi być ustawiony pionowo Usuwanie usterek:121

• Dwusoczewkowy układ optyczny obiektywu (achromat) z materiału szklanego

• Montaż azymutalny z kołyską regulacji wysokości bieguna (zoptymalizowany system montażowy z giętkimi wałkami)

• Powiększenie: 45x – 337,5x

• Średnica obiektywu: 70 mm

• Zwierciadło zenitalne

• Lunetka celownicza 6x25

• Soczewka odwrotna 1,5x

• Statyw aluminiowy z regulacją wysokości

2. Możliwe obiekty obserwacji:

Poniżej zestawiliśmy i objaśniliśmy kilka bar- dzo interesujących ciał niebieskich i gromad gwiazd. Na załączonych ilustracjach zamiesz- czonych na końcu instrukcji można zobaczyć, jak te obiekty będą wyglądać przy dobrej widoczności i z użyciem okularów o różnych parametrach: Księżyc Księżyc jest jedynym naturalnym satelitą Ziemi (rys. 19) Średnica: 3.476 km Odległość od Ziemi: ok. 384.400 km Księżyc znany jest od prehistorycznych cza- sów. Jest on drugim po Słońcu najjaśniejszym obiektem na niebie. Ze względu na to, że Księ- życ wykonuje pełne okrążenie wokół Ziemi w ciągu miesiąca, nieustannie zmienia się kąt pomiędzy Ziemią, Księżycem a Słońcem; wi- dać to po cyklach faz Księżyca. Okres pomię- dzy dwiema następującymi po sobie fazami nowiu wynosi około 29,5 dni (709 godzin). Mgławica Oriona (M 42) M 42 w gwiazdozbiorze Oriona (rys. 20) Odległość od Ziemi: 1.344 lat świetlnych Zważywszy na odległość wynoszącą około

1.344 lat świetlnych, Mgławica Oriona (Mes-

sier 42, w skrócie M 42) jest najjaśniejszą mgławicą dyfuzyjną na niebie widoczną gołym okiem i stanowi obiekt wart oglądania przez teleskopy różnej wielkości, od najmniejszej lornetki po największe obserwatoria naziem- ne i Kosmiczny Teleskop Hubble’a. Mgławica ta stanowi główny element o wiele większej chmury składającej się z wodoru i pyłu ko- smicznego i rozciąga się na obszarze pola wi- dzenia ponad 10 stopni na więcej niż połowę gwiazdozbioru Oriona. Rozmiar tego ogrom- nego obłoku wynosi kilkaset lat świetlnych. Mgławica Pierścień w gwiazdozbiorze Lut- ni (M 57) M 57 w gwiazdozbiorze Lutni (rys. 21) Odległość od Ziemi: 2.412 lat świetlnych Słynna Mgławica Pierścień M 57 znajdują- ca się w gwiazdozbiorze Lutni częstokroć uważana jest za prototyp mgławicy pla- netarnej; należy ona do najwspanialszych obiektów widocznych na letnim niebie pół- kuli północnej. Prowadzone w niedawnym okresie badania wykazały, że najprawdo- podobniej jest to pierścień (torus) składają- cy się jasno świecącej materii otaczającej centralną gwiazdę (co jest widoczne tylko przez większe teleskopy), nie jest to nato- miast struktura gazowa o kształcie kuli czy.122 elipsoidy. Gdyby spojrzeć na mgławicę pier- ścień z boku, przypominałaby ona Mgławicę Hantle (M 27). Przyglądając się temu obiek- towi z Ziemi, patrzymy dokładnie na biegun mgławicy. Mgławica Hantle w gwiazdozbiorze Liska (M 27) M 27 w gwiazdozbiorze Liska (rys. 22) Odległość od Ziemi: 1.360 lat świetlnych Mgławica Hantle w gwiazdozbiorze Liska jest pierwszą w ogóle odkrytą mgławicą. 12 lipca 1764 roku Charles Messier odkrył tę nową i fascynującą klasę obiektów. Widzimy ten obiekt niemal dokładnie od jego płaszczyzny równikowej. Gdyby oglądało się Mgławicę Hantle od strony jednego z biegunów, miała- by ona prawdopodobnie kształt pierścienia i przypominałaby widok, jaki znamy z Mgławicy Pierścień M 57. Ze względu na swoją jasność obiekt ten jest widoczny nawet w niezbyt opty- malnych warunkach pogodowych. f=20 mm f=12 mm f=4 mm Księżyc Mgławica Oriona (M 42) Mgławica Pierścień w gwiazdozbiorze Lutni (M 57) Mgławica Hantle w gwiaz- dozbiorze Liska (M 27)