E5111 - Stacja Pogodowa Emos - Bezpłatna instrukcja obsługi

INSTRUKCJA OBSŁUGI E5111 Emos

PL | Bezprzewodowa stacja meteorologiczna

Specyfikacja:

zegar sterowany sygnałem radiowym DCF

temperatura wewnętrzna: -10 °C do +50 °C

temperatura zewnętrzna: -40 °C do +70 °C

rozdzielczość temperatury: 0,1 °C

dokładność pomiaru temperatury: ±1 °C

wilgotność wewnętrzna: 1 % do 99 % RV

wilgotność zewnętrzna 20 % do 95 % RV

rozdzielczość wilgotności: 1 % RV

dokładność pomiaru wilgotności: ±2 % RV w granicach 20 % do 80 %, ±4 % RV poza tymi granicami

zakres pomiaru ciśnienia barometrycznego: 300 hPa do 1 200 hPa

czujnik bezprzewodowy: częstotliwość transmisji 433 MHz, 10 mW ERP maks.

zasięg sygnału radiowego: do 50 m na wolnej przestrzeni

największa liczba podłączonych czujników: maks. 3

Zasilanie:

stacja główna: baterie 3× 1,5 V AAA (nie ma w komplecie)

zasilacz AC 230 V/DC 5 V, 600 mA (część kompletu)

czujnik: baterie 2× 1,5 V AAA (nie ma w komplecie)

Opis stacji meteorologicznej

Strona przednia, wyświetlacz – ikony (patrz rys. 1)

1 - punkt rosy

2 - sygnalizacja pleśni

3 – numer kanału czujnika zewnętrznego

4 – bezprzewodowa komunikacja z czuj-nikiem

5 – rozładowane baterie w czujniku

6 - indeks ubrania do wyjścia

7 - temperatura zewnętrzna

8 – maks/min wartość temperatury ze- wnętrznej i wilgotności

9 – trend temperatury zewnętrznej

10 – prognoza pogody

11 - wartość ciśnienia

12 - trend ciśnienia

13 - trend temperatury wewnętrznej

14 – maks/min wartość temperatury wewnętrznej i wilgotności

15 - temperatura wewnętrzna

16 – indeks komfortu cieplnego – uśmieszek

17 – rozładowane baterie w stacji

18 – trend wilgotności wewnętrznej

19 – wilgotność wewnętrzna

20 - czas letni

21 - faza Księżyca

22 – nazwa dnia w tygodniu

23 - włączenie budzika nr 1, 2

24 - dzień

25 - czas

26 - miesiąc

27 - trend wilgotności zewnętrznej

28 – wilgotność zewnętrzna

29 – indeks wysokiej temperatury odczuwalnej

30 - odbiór sygnału DCF

Ścianka tylna i górna stacji meteorologicznej (patrz rys. 2)

1 - przycisk MODE

przycisk CH

przycisk SNOOZE/LIGHT

przycisk UP

przycisk DOWN

przycisk ALARM

2 - otwór do zawieszania

3 - podstawka

4 – pojemnik na baterie

5 - czujnik wewnętrznej temperatury

i wilgotności

6 – wejście zasilacza sieciowego

Opis czujnika (patrz rys. 3)

A – dioda LED transmisji sygnału z czujnika

B – wyświetlacz czujnika

C - otwór do zawieszania

D - ostona miejsca na baterie

E - miejsce na baterie

F – przycisk CH (ustawianie numeru kanału czujnika 1/2/3)

H – przewodowa sonda do pomiaru tempera- tury (1 m)

G - przycisk °C/°F

Ostrzeżenie

Korzystamy tylko z alkalicznych baterii 1,5 V tego samego typu, nie stosujemy 1,2 V baterii przystosowanych do doładowywania.

Niższe napięcie może unieruchomić obie jednostki.

Uruchomienie do pracy

1. Do stacji meteorologicznej podłączamy zasilacz sieciowy, wkładamy baterie (3× 1,5 V AAA). Potem wkładamy baterie do czujnika bezprzewodowego (2× 1,5 V AAA). Przy wkładaniu baterii należy zachować właściwą polaryzację, żeby nie doszło do uszkodzenia stacji meteorologicznej albo czujnika.
2. Na wyświetlaczu stacji meteorologicznej zacznie migać ikona jednostki ciśnienia – ustawiamy przyciskami UP/DOWN, potwierdzamy naciśnięciem przycisku SNOOZE/LIGHT.
3. Zacznie migać wartość ciśnienia – ustawiamy przyciskami UP/DOWN, potwierdzamy naciśnięciem przycisku SNOOZE/LIGHT.
4. Zacznie migać ikona prognozy – ustawiamy przyciskami UP/DOWN, potwierdzamy naciśnięciem przycisku SNOOZE/LIGHT. To ustawianie automatycznie zostanie przerwane, jeżeli w czasie 20 sekund nie zostanie naciśnięty żaden przycisk.
5. Zacznie migać ikona komunikacji bezprzewodowej z czujnikiem 📂, która oznacza, że stacja meteorologiczna szuka sygnału z czujnika zewnętrznego. Obie jednostki ustawiamy obok siebie. Jeżeli nie wyświetli się temperatura zewnętrzna w czasie do 3 minut, to stacja meteorologiczna przestanie szukać sygnału, ikona komunikacji bezprzewodowej z czujnikiem przestanie migać, a temperatura zewnętrzna/wilgotność będzie wyświetlane jako --. Jeżeli nie zostanie odebrany sygnał z czujnika, zaczynamy znowu od punktu 1.

Zalecamy umieścić czujnik z północnej strony domu. Zasięg czujnika może gwałtownie zmaleć w zastawionych pomieszczeniach. Czujnik jest odporny na kapiącą wodę, ale lepiej go nie narażać na ciągłe działanie deszczu. Również lokalizacja czujnika na przedmiotach metalowych zmniejsza zasięg jego nadawania.

Czujnik można umieścić pionowo albo powiesić na ścianie.

Dla czujnika z sondą przewodową są 2 możliwości lokalizacji:

1. Czujnik jest umieszczony w pomieszczeniu, sonda przewodowa przez szparę w oknie jest wyprowadzona na zewnątrz. W tym przypadku czujnik mierzy temperaturę zewnętrzną i wilgotność wewnętrzną.
2. Czujnik razem z sondą przewodową jest umieszczony na zewnątrz. W tym przypadku czujnik mierzy temperaturę i wilgotność zewnętrzną.

Jeżeli na wyświetlaczu stacji meteorologicznej wyświetli się ikona rozładowanej baterie wą polu nr 5, to wymieniamy baterie w czujniku.

Jeżeli na wyświetlaczu stacji meteorologicznej wyświetli się ikona rozładowanej baterie w polu nr 17, to wymieniamy baterie w stacji.

Uwaga: Po wymianie baterii w jednostkach może upłynąć do 30 minut, zanim stacja nie zacznie poprawnie wyświetlać zmierzonych wartości i nie odbierze sygnału czas DCF.

RESET stacji meteorologicznej

Jeżeli stacja meteorologiczna będzie wyświetlać błędne dane albo nie będzie reagować na naciskanie przycisków, wymieniamy baterie i odłączamy zasilacz, a następnie ponownie wkładamy baterie i włączamy zasilacz. Dojdzie do skasowania wszystkich danych i będzie trzeba ponownie wykonać ustawienia stacji meteorologicznej.

W ten sam sposób możemy zrestartować czujnik.

Zmiana kanału czujnika i podłączenie kolejnych czujników

Ze stacją można sparować do 3 czujników bezprzewodowych.

1. Naciskamy długo przycisk CH w stacji, zacznie migać ikona

1. Na tylnej ściance czujnika zdejmujemy ostonę pojemnika na baterie i wkładamy baterie alkaliczne (2× 1,5 V AAA).
2. Przyciskiem CH wybieramy, kolejno go naciskając, odpowiedni kanał czujnika (1, 2, 3). Numer kanału będzie wyświetlany na wyświetlaczu czujnika z lewej strony obok wilgotności. Do 3 minut w stacji meteorologicznej dojdzie do wczytania danych z czujnika. Jeżeli nie dojdzie do wyszukania sygnału czujnika, powtarzamy całą procedurę od początku.

Kolejno naciskając przycisk CH ustawiamy wymagany numer kanału czujnika – 1, 2 albo 3.

Ten numer będzie wyświetlany na wyświetlaczu stacji w polu 3.

Ustawienie wyświetlania danych z kilku czujników

Kolejno naciskając przycisk CH w stacji meteorologicznej, wyświetlamy po kolei dane ze wszystkich podłączonych czujników.

Zegar sterowany radiowo (DCF77)

Stacja meteorologiczna po połączeniu się z czujnikiem bezprzewodowym zacznie automatycznie szukać sygnału DCF77 (dalej w tekście DCF) w czasie 7 minut, miga ikona ▲ w zależności od poziomu sygnału DCF.

Podczas wyszukiwania nie będzie aktualizowana żadna inna wartość na wyświetlaczu, a przyciski będą nieczynne oprócz SNOOZE/LIGHT.

Naciśnięciem przycisku AM/PM przez czas 3 sekund kończymy wyszukiwanie sygnału DCF.

Sygnał zostaje odebrany – ikona przestaje migać i wyświetlą się aktualny czas i data z ikoną 📞. Sygnał nie został odebrany – ikona DCF nie będzie wyświetlana.

Aby ponownie wyszukiwać sygnał DCF przez czas 7 minut naciskamy przycisk DOWN przez czas 3 sekund.

Aby skasować wyszukiwanie sygnału DCF naciskamy ponownie dłużej przycisk DOWN przez czas 3 sekund. Sygnał DCF będzie codziennie synchronizowany między godz. 01:00, a 05:00 rano.

W okresie obowiązywania czasu letniego pod pozycją czasu będzie wyświetlana ikona AUTO DST.

W normalnych warunkach (w bezpiecznej odległości od źródeł zakłóceń takich, jak na przykład odbiorniki telewizyjne, monitory komputerów) odbiór tego sygnału radiowego trwa kilka minut.

W przypadku, gdy stacja meteorologiczna nie odbierze tego sygnału, należy postępować następująco:

1. Przenosimy stację meteorologiczną na inne miejsce i próbujemy ponownie odebrać sygnał DCF.
2. Sprawdzamy odległość stacji meteorologicznej od źródeł zakłóceń (monitory komputerów albo odbiorniki telewizyjne). Przy odbiorze tego sygnału powinna być zachowana odległość przynajmniej 1,5 do 2 metrów.
3. Nie ustawiamy stacji meteorologicznej przy odbiorze sygnału DCF w pobliżu metalowych drzwi, ram okiennych albo innych metalowych konstrukcji lub przedmiotów (pralki, suszarki, lodówki itp.).
4. W miejscach z konstrukcją żelbetową (piwnice, wieżowce, itp.) odbiór sygnału DCF jest gorszy i zależy od warunków lokalnych. W ekstremalnych przypadkach stację meteorologiczną umieszczamy w pobliżu okna skierowanego w stronę nadajnika.

Na odbiór sygnału radiowego DCF wpływają następujące czynniki:

• Grube mury i izolacja, piwnice i podpiwniczenia.
• Niekorzystne warunki geograficzne (trudno je wcześniej ocenić).
• Zjawiska atmosferyczne, burze, odbiorniki elektryczne bez filtrów przeciwzakłóceniowych, telewizory i komputery, umieszczone w pobliżu odbiornika sygnału radiowego DCF.

Jeżeli stacja nie może odebrać sygnału DCF, to czas i datę trzeba ustawić ręcznie.

Uwaga: W przypadku, gdy stacja odbierze sygnał DCF, ale wyświetlany aktualny czas nie będzie poprawny (na przykład przesunięty o ±1 godzinę), to trzeba będzie ustawić poprawnie strefę czasową dla kraju, w którym stacja jest użytkowana, patrz Ręczne ustawianie czasu i daty. Aktualny czas będzie wyświetlany z ustawionym przesunięciem czasowym.

Ręczne ustawianie czasu i daty, format czasu 12/24 h, jednostka temperatury °C/°F

1. Naciskamy przycisk MODE przez czas 3 sekund.

2. Przyciskami UP albo DOWN ustawiamy następujące parametry: rok – miesiąc – dzień – format wyświetlania daty – język kalendarza (GER, FRE, ITA, DUT, SPA, DAN, ENG) – format czasu 12/24 h – strefę czasową – godziny – minuty – jednostkę temperatury °C/°F.

Ustawianie budzika

Stacja meteorologiczna umożliwia ustawienie 2 niezależnych czasów budzenia.

Powtarzanym naciśnięciem przycisku ALARM wyświetlamy czas budzika nr 1 (A1) albo nr 2 (A2).

Potem naciskamy długo przycisk ALARM, będzie migać ustawienie czasu.

Wartości czasu ustawiamy powtarzanym naciskaniem przycisków UP albo DOWN, do prowadzenia nawigacji w menu naciskamy ponownie przycisk ALARM.

W ten sposób można ustawić czas włączenia obu budzików.

Aby włączyć budzik nr 1 naciskamy najpierw 1× przycisk ALARM, zostanie wyświetlony czas budzika nr 1 (A1). Naciskamy przycisk UP albo DOWN, zostanie wyświetlona ikona 📄

Aby wyłączyć budzik naciskamy ponownie przycisk UP albo DOWN, ikona nie będzie wyświetlana.

Aby włączyć budzik nr 2 naciskamy najpierw 2× przycisk ALARM, zostanie wyświetlony czas budzika nr 2 (A2). Naciskamy przycisk UP albo DOWN, zostanie wyświetlona ikona 📞

Aby wyłączyć budzik naciskamy ponownie przycisk UP albo DOWN, ikona nie będzie wyświetlana. Aktywowany budzik włączy w ustawionym czasie.

Funkcja powtórnego budzenia (SNOOZE)

Dzwonienie budzika przesuwamy o 5 minut przyciskiem SNOOZE/LIGHT umieszczonym w górnej części stacji meteorologicznej.

Naciskamy go, jak tylko budzik włączy się. Będzie migać ikona budzika i ZZ.

Aby wyłączyć funkcję SNOOZE naciskamy jakikolwiek inny przycisk oprócz SNOOZE/LIGHT – ikona przestanie migać i pozostanie wyświetlana.

Budzik włączy się znowu w następnym dniu.

Jeżeli podczas dzwonienia nie naciśniemy żadnego przycisku, to budzik automatycznie wyłączy się po 2 minutach.

Budzik włączy się znowu w następnym dniu.

Podświetlenie wyświetlacza stacji

Przy zasilaniu z zasilacza:

Automatycznie jest ustawione ciągłe podświetlanie wyświetlacza.

Naciskając kolejno przycisk SNOOZE/LIGHT można ustawić 3 tryby ciągłego podświetlenia (poziom maksymalny, niski, wyłączenie).

Przy zasilaniu wyłącznie z baterii 3× 1,5 V AAA:

Podświetlenie wyświetlacza jest wyłączone, po naciśnięciu przycisku SNOOZE/LIGHT wyświetlacz podświetli się na 10 sekund, a potem się wyłączy. Przy zasilaniu wyłącznie z baterii nie można aktywować ciągłego podświetlenia wyświetlacza!

Uwaga: Włożone baterie służą do rezerwowania zmierzonych/ustawionych danych. Jeżeli baterie nie będą włożone i zostanie odłączony zasilacz sieciowy, to wszystkie dane zostaną skasowane.

Wyświetlanie maksymalnych i minimalnych zmierzonych wartości temperatury i wilgotności

Powtarzanym naciskaniem przycisku UP kolejno wyświetła się maksymalne (ikona MAX) i minimalne (ikona MIN) zmierzone wartości temperatury i wilgotności. Aby ręcznie skasować pamięć wartości zmierzonych naciskamy dłużej przycisk UP. Pamięć automatycznie kasuje się każdego dnia o godz. 00:00.

Ciśnienie atmosferyczne

S Stacja wyświetla wartość ciśnienia atmosferycznego w hPa/inHg w polu nr 11. Przy przemieszczeniu stacji meteorologicznej w inne miejsce dojdzie do zmiany mierzonych wartości. Pomiar stabilizuje się w czasie 12 godzin od włożenia baterii albo od przemieszczenia stacji.

Ustawienie jednostki ciśnienia/wartości ciśnienia/ikony prognozy pogody

1. Naciskamy dłużej przycisk SN00ZE/LIGHT.

Ustawiamy jednostkę ciśnienia (hPa, inHg) przyciskami UP/DOWN.

Potwierdzamy naciśnięciem przycisku SN00ZE/LIGHT.

2. Potem wartość ciśnienia można ustawić przyciskami UP/DOWN.

Służy do dokładniejszego wyznaczenia ciśnienia.

Wartość ciśnienia w swojej miejscowości można znaleźć na przykład w Internecie.

Potwierdzamy naciśnięciem przycisku SN00ZE/LIGHT.

3. Zacznie migać ikona prognozy pogody.

Ustawiamy ikonę według aktualnej pogody za pomocą przycisków UP/DOWN.

Służy do dokładniejszego sporządzenia prognozy pogody.

Potwierdzamy naciśnięciem przycisku SN00ZE/LIGHT.

Wskazywanie pleśni/punktu rosy/temperatury odczuwalnej

1. Naciskamy przycisk DOWN.

Wyświetla się wskaźnik możliwości powstania wewnętrznej pleśni (MOLD):

0 – bez możliwości powstania

LOW - mała możliwość

MED – średnia możliwość

HI – duża możliwość

2. Naciskamy 2× przycisk DOWN.

Wyświetla się wskaźnik możliwości powstania zewnętrznej pleśni (MOLD):

0 – bez możliwości powstania

LOW - mała możliwość

MED – średnia możliwość

HI – duża możliwość

3. Naciskamy 3× przycisk DOWN.

Wyświetla się wartość zewnętrznego punktu rosy (DEW).

Punkt rosy jest temperaturą, przy której dochodzi do maksymalnego nasycenia powietrza parą wodną, która zaczyna kondensować w postaci kropelek wody.

4. Naciskamy 4× przycisk DOWN.

Wyświetla się wartość zewnętrznej temperatury odczuwalnej (HEAT).

Wartość wyświetli się, jeżeli temperatura zewnętrzna przekracza 28 °C.

Indeks ubrania do wyjścia

Ikona zalecanego ubrania zmienia się zależnie od temperatury zewnętrznej.

Jest wyświetlana w polu nr 6.

Wyświetla się osobno dla każdego podłączonego czujnika.

	zimno	COMFORTkomfort	HOTgorąco
Temperatura zewnętrzna	<18 °C 18 °C do 28 °C >28 °C

Indeks komfortu cieplnego – uśmieszek

Indeks komfortu cieplnego jest wskaźnikiem łączącym wewnętrzną temperaturę powietrza z wilgotnością względną powietrza i określa temperaturę odczuwalną – taką, którą rzeczywiście czujemy.

Nasze ciało chłodzi się przez pocenie. Pot jest w zasadzie wodą, która parując odprowadza ciepło z ciała. Jeżeli wilgotność względna jest duża, to prędkość odparowania wody jest mała i ciało oddaje ciepło w mniejszej ilości.

Na skutek tego ciało utrzymuje więcej ciepła, niż wtedy, gdyby znajdowało się w suchym środowisku.

	Suche środowisko Komfortowe środowisko	Wilgotne środowisko
Wilgotność <40 % 40–70 % >70 %

Trend temperatury/wilgotności/ciśnienia (pogody)

Ikona trendu temperatury zewnętrznej i wilgotności jest wyświetlana w polu nr 8 i 17. Ikona trendu temperatury wewnętrznej i wilgotności jest wyświetlana w polu nr 24 i 22. Ikona trendu ciśnienia jest wyświetlana w polu nr 7.

Wskaźnik trendu temperatury, wilgotności i ciśnienia
	malejący stały rosnący

Faza księżyca

Ikona fazy Księżyca jest pokazana w polu nr 21.

1 2 3 4 5	6
12 11 10	9 8 7

1 - petnia

2 - rosnący półksiężyc

3 - rosnący półksiężyc

4 - pierwsza kwadra

5 - zbliżający się nów

6 - zbliżający się nów

7 - now

8 - malejący now

9 - malejący now

10 - ostatnia kwadra

11 - malejący półksiężyc

12 - malejący półksiężyc

Prognoza pogody

Stacja prognozuje pogodę na następne 12–24 godzin na podstawie zmian ciśnienia atmosferycznego w okolicy odległej o 15–20 km. Wiarygodność prognozy pogody wynosi około 70 %. Ponieważ prognoza może się nie sprawdzić w 100 %, producent, ani sprzedawca nie może odpowiadać za jakiekolwiek straty wynikające z niedokładnej prognozy pogody. Przy pierwszym ustawieniu albo po ponownym uruchomieniu stacji meteorologicznej mija około 12 godzin do czasu, kiedy stacja meteorologiczna zacznie dobrze prognozować pogodę.

Stacja meteorologiczna pokazuje 7 ikon prognozy pogody.

Uwaga: Aktualnie wyświetlana ikona oznacza prognozę na następne 12–24 godzin. Nie musi ona odpowiadać aktualnej pogodzie.

1 2 3 4 5	6

1 - słonecznie

2 - lekkie zachmurzenie

3 - zachmurzenie

4 - deszcz/śnieg przy temperaturze ze- wnętrznej poniżej -1 °C

5 – silny deszcz/śnieg przy temperaturze zewnętrznej poniżej -1 °C

6 - burza/zawieja śnieżna przy temperaturze zewnętrznej poniżej -1 °C

Zalecenia bezpieczeństwa i ostrzeżenia

Przed uruchomieniem urządzenia należy przeczytać instrukcję użytkowania.

Prosimy przestrzegać przepisów bezpieczeństwa zamieszczonych w tej instrukcji.

Wyrób jest zaprojektowany tak, aby przy właściwym obchodzeniu się z nim mógł służyć przez wiele lat.

- Przed uruchomieniem tego wyrobu do pracy, prosimy uważnie przeczytać jego instrukcję użytkownika.

- Wyrobu nie wystawiamy na działanie bezpośredniego światła słonecznego, ekstremalne zimno albo wilgoć oraz nie narażamy na nagłe zmiany temperatury.

- Wyrobu nie umieszczamy w miejscach narażonych na wibracje i wstrząsy – mogą spowodować jego uszkodzenie.

- Wyrobu nie narażamy na nadmierne naciski i uderzenia, pył, wysoką temperaturę albo wilgotność – mogą one spowodować uszkodzenie wyrobu, zwiększony pobór prądu, uszkodzenie baterii i deformację plastikowych części.

- Wyrobu nie narażamy na działanie deszczu, ani wilgoci, nie jest on przeznaczony do użytku na zewnątrz.

- Na wyrobie nie ustawiamy żadnych źródeł otwartego ognia, na przykład zapalonej świeczki itp.

- Wyrobu nie umieszczamy w miejscach, w których nie ma dostatecznego przepływu powietrza.

- Do otworów wentylacyjnych w wyrobie nie wsuwamy żadnych przedmiotów.

- Nie ingerujemy do wewnętrznych elektronicznych obwodów w wyrobie – możemy je uszkodzić i utracić uprawnienia gwarancyjne.

- Do czyszczenia używamy lekko zwilżoną, delikatną ściereczkę. Nie korzystamy z rozpuszczalników, ani z preparatów do czyszczenia – mogą one podrapać plastikowe części i uszkodzić obwody elektroniczne.

- Wyrobu nie zanurzamy jej do wody, ani do innych cieczy i nie narażamy na działanie kapiącej, ani pryskającej wody.

- Przy uszkodzeniu albo wadzie wyrobu żadnych napraw nie wykonujemy we własnym zakresie. Wyrób przekazujemy do naprawy do sklepu, w którym został zakupiony.

- Tego urządzenia nie mogą obsługiwać osoby (łącznie z dziećmi), których predyspozycje fizyczne, umysłowe albo mentalne oraz brak wiedzy i doświadczenia nie pozwalają na bezpieczne korzystanie z urządzenia, jeżeli nie są one pod nadzorem lub nie zostały poinstruowane w zakresie korzystania z tego urządzenia przez osobę odpowiedzialną za ich bezpieczeństwo.

Zgodnie z przepisami Ustawy o ZSEiE zabronione jest umieszczanie łącznie z innymi odpadami zużytego sprzętu oznakowanego symbolem przekreślonego kosza. Użytkownik, chcąc pozbyć się sprzętu elektronicznego i elektrycznego, jest zobowiązany do oddania go do punktu zbierania zużytego sprzętu. W sprzęcie nie znajdują się składniki niebezpieczne, które mają szczególnie negatywny wpływ na środowisko i zdrowie ludzi.

EMOS spol. s r. o. niniejszym oświadcza, że typ urządzenia radiowego E5111 jest zgodny z dyrektywą 2014/53/UE. Pełny tekst deklaracji zgodności UE jest dostępny pod następującym adresem internetowym: http://www.emos.eu/download.

4 – belaidis ryšys su jutikliu