Z97 Extreme9 - Anakart ASROCK - Ücretsiz kullanım kılavuzu

KULLANIM KILAVUZU Z97 Extreme9 ASROCK

• ASRock Z97 Extreme9 Anakartı (ATX Form Faktörü)

• ASRock Z97 Extreme9 Hızlı Kurulum Kılavuzu

• ASRock Z97 Extreme9 Destek CD'si

• 1 x I/O Panel Kalkanı

• 4 x Seri ATA (SATA) Veri Kablosu (İsteğe Bağlı)

• 1 x Sabit Disk Kaydedici Kablosu

• 2 x M.2 Yuvaları için vida

• 1 x Mini PCIe Yuvası için vida Anakart özellikleri ve BIOS yazılımı güncellenebileceğinden, bu dokümantasyonun içeriği herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın değiştirilebilir. Bu dokümantasyon üzerinde herhangi bir değişiklik yapılması halinde, güncellenmiş sürüm, herhangi bir bildirim yapılmaksızın ASRock'ın web sitesinde yer alacaktır.. Bu anakart ile ilgili olarak teknik destek almak istiyorsanız, lütfen kullandığınız model hakkında özel bilgiler için web sitemizi ziyaret edin. En güncel VGA kartları ve CPU destek listelerini de ASRock'ın web sitesinden bulabilirsiniz. ASRock web sitesi http://www.asrock.com.113 Z97 Extreme9 Türkçe

• Yüksek Yoğunluklu Cam Elyaf PCB

• Çoklu Filtre Kapağı (MFC) (Farklı gürültüleri 3 farklı kapasitörle ltreleyin: DIP katı kapak, POSCAP ve MLCC) CPU

• Dijital Güç tasarımı

• 12 Güç Saası tasarımı

• Intel® Turbo Boost 2.0 Teknolojisini destekler

• Intel® K Serisi kilitsiz işlemcileri destekler

• ASRock BCLK tam aralıklı Hız Aşırtmayı destekler Yonga kümesi

• Çi Kanallı DDR3 Bellek Teknolojisi

• 4 x DDR3 DIMM Yuvası

• ECC olmayan, ara belleğe alınmamış DDR3 3200+ (OC)/2933+(OC)/2800(OC)/2400(OC)/2133(OC)/1866 (OC)/1600/1333/1066 belleği destekler

• Maksimum sistem belleği kapasitesi: 32GB (bkz. İKAZ1)

• Intel® Üstün Bellek Proli (XMP)1.3/1.2 özelliğini destekler

• DIMM Yuvalarında 15 Altın Temas Genişletme Yuvası

• 4 x PCI Express 3.0 x16 Yuva (PCIE1/PCIE2/PCIE4/ PCIE5:x16'da (PCIE1) tek; x16'da (PCIE1) / x16'da (PCIE4) çi; x8'de (PCIE1) / x8'de (PCIE2) / x16'da (PCIE4) üçlü; x8'de (PCIE1) / x8'de (PCIE2) / x8'de (PCIE4) / x8'de (PCIE5)) dörtlü

• VGA PCIe Yuvasında (PCIE1 ve PCIE4) 15 Altın Temas114 Türkçe Graikler

• Intel® HD Graphics Dahili Görselleri ile VGA çıktıları, yalnızca GPU entegre edilmiş işlemciler ile desteklenir.

• Çi grak çıkışı: Bağımsız ekran denetleyicileriyle HDMI ve DisplayPort 1.2 bağlantı noktalarını destekler

• 4K × 2K (4096x2304) @ 24Hz'e kadar maksimum çözünürlükte HDMI destekler

• En yüksek 4K x 2K (4096x2304) @ 24Hz ya da 4K x 2K (3840x2160) @ 60Hz çözünürlüğe kadar DisplayPort 1.2 destekler

• HDMI Bağlantı Noktasıyla Otomatik Dudak Senkronizasyonu, Derin Renk (12bpc), xvYCC ve HBR (Yüksek Bit Oranlı Ses) özelliklerini destekler (Uyumlu bir HDMI monitörü kullanılmalıdır)

• HDMI ve DisplayPort 1.2 Bağlantı Noktaları ile HDCP işlevini destekler

• HDMI ve DisplayPort 1.2 bağlantı noktalarıyla, Full HD 1080p Blu-ray (BD) kayıttan yürütmeyi destekler Ses

• İçerik Koruma Özelliği ile 7.1 CH HD Ses (Realtek ALC1150 Ses Codec Bileşeni)

• Üstün Blu-ray Ses desteği

• Dalgalanma Koruması Destekler (ASRock Tam Ani Gerilim Koruması)

2 destekler - Nichicon Fine Gold Serisi Ses Kapakları - Fark Yükselteci ile 115dB SNR DAC - TI® NE5532 Premium Kulaklık Amplikatörü (600 Ohm'a kadar kulaklıkları destekler) - Doğrudan Bağlantı Teknolojisi - EMI Koruma Kapağı - PCB Ayrı Koruma

• DTS Connect işlevini destekler115 Z97 Extreme9 Türkçe LAN

• 1 x Ultra M.2 Yuva (M2_1), Gen3 x4 (32 Gb/s) değerine kadar M.2 PCI Express modülü destekler

• 1 x M.2_SSD (NGFF) Yuva 3 (M2_2), M.2 SATA3 6,0 Gb/ s modülünü ve Gen2 x2 (10 Gb/s) değerine kadar M.2 PCI Express modülünü destekler Bağlayıcı

• 1 x COM Bağlantı Noktası Bağlantısı

• 1 x Güç LED Bağlantısı

• 2 x İşlemci Fan Bağlayıcıları (1 x 4 pimli, 1 x 3 pimli)

• 3 x Kasa Fanı Bağlayıcıları (1 x 4 pimli, 2 x 3 pimli)

• 1 x Güç Fanı Bağlayıcısı (3 pimli)

• 1 x 24 pim ATX Güç Bağlayıcısı

• 2 x 8 pim 12V Güç Bağlayıcısı (Yüksek Yoğunluklu Güç Konektörü)

• 1 x Sabit Disk Kaydedici Bağlayıcısı

• 1 x PCIe Güç Bağlayıcısı

• 1 x Ön Panel Ses Bağlayıcısı

• 1 x underbolt AIC Bağlayıcısı

• 2 x USB 2.0 Bağlantısı (4 USB 2.0 bağlantı noktası destek- ler) (ESD Koruması Destekler (ASRock Tam Ani Gerilim Koruması))

• 2 x USB 3.0 Bağlantısı (4 USB 3.0 bağlantı noktası destekler) (ASMedia ASM1074 göbeği) (ESD Koruması Destekler (AS- Rock Tam Ani Gerilim Koruması))

• 1 x LED'li Dr. Debug

• 1 x LED'li Güç Anahtarı

• 1 x LED'li Sıfırlama Anahtarı

• 1 x BIOS Seçim Anahtarı BIOS Özelliği

• Çok dilli GUI desteğiyle 2 x 64Mb AMI UEFI Legal BIOS (1 x Ana BIOS ve 1 x Yedek BIOS)

• Güvenli Yedekleme UEFI Teknolojisini destekler

• ACPI 1.1 Uyumlu uyandırma olayları

• SMBIOS 2.3.1 Desteği

Lütfen, BIOS ayarlarını düzenleme, Bağımsız Hız Aşırtma Teknolojinin uygulanması ya da üçüncü kişilerin hız aşırtma araçlarının kullanılması da dahil olmak üzere tüm hız aşırtma işlemlerinin belirli bir risk taşıdığını unutmayın. Hız aşırtma, sisteminizin dayanıklılığını etkileyebilir, hatta sisteminizde yer alan bileşen ve aygıtlara zarar vere- bilir. Bunu riski ve masraarı size ait olmak üzere gerçekleştirilmelidir. Hız aşırtmadan doğabilecek zararlar konusunda sorumlu olmayacağız.

• Detaylı ürün bilgisi için, lütfen web sitemizi ziyaret edin: http://www.asrock.com Sınırlamalar nedeniyle, gerçek bellek boyutu Windows® 32-bit işletim sistemleri çerçeves- inde sistem kullanımına ayrıldığı için 4GB'den az olabilir. Windows® 64-bit işletim sistemlerinde bu tür sınırlamalar yoktur. Windows® tarafından kullanılmayan bellekten faydalanmak için ASRock XFast RAM'i kullanabilirsiniz.118 Türkçe

1.3 Bağlantı Teli Kurulumu

Çizim, bağlantı tellerinin kurulumunu göstermektedir. Tel kapağı, pimlerin üzerine yerleştirildiğinde, tel "Kısa" olur. Pimlerin üzerinde tel kapağı bulunmadığında, tel "Kısa" olur. Çizim, pin1 ve pin2 alanları "Kısa" olan ve bu iki pim üzerinde bir bağlantı teli kapağı bulunan 3-pin bağlantı telini göstermektedir. CMOS'u Temizle Bağlantı Teli (CLRCMOS1) (bkz. sf.1, No. 32) CLRCMOS1, CMOS verilerini temizlememizi sağlar. Sistem parametrelerini temizlemek ve varsayılan kurulum ayarlarına sıfırlamak için, lütfen bilgisayarı kapatın ve güç kablosunu güç beslemesinden çekin. 15 saniye bekledikten sonra, CLRCMOS1 üzerindeki pin2 ve pin3'ü 5 saniye boyunca kısaltmak için bir bağlantı teli kullanın. Ancak, CMOS'u lütfen BIOS'u güncelledikten hemen sonra temizlemeyin. BIOS'u güncelledikten hemen sonra CMOS'u temizlemeniz gerekirse, önce sistemi başlatın ve ardından CMOS temizleme işlemi öncesinde yeniden kapatın. Lütfen, parola, tarih, saat ve varsayılan kullanıcı prolinin yalnızca CMOS bataryası çıkarıldığında temizleneceğini unutmayın. CMOS'u Temizle Varsayılan Clear CMOS Anahtarı, Clear CMOS bağlantı teli ile aynı işleve sahiptir.119 Z97 Extreme9 Türkçe

1.4 Ekli Bağlantılar ve Bağlayıcılar

Sistem Paneli Bağlantısı (9-pin PANEL1) (bkz sf.1, No. 27) Güç anahtarını bağlayın, kasa üzerindeki anahtar ile sistem durumu belirtecini aşağıdaki pim düzenine göre sıfırlayın. Kabloları bağlarken pozitif ve negatif pimleri not edin. GND

RESET#PWRBTN#PLED-PLED+

GND PWRBTN (Güç Anahtarı): Güç anahtarını kasa ön paneline bağlayın. Güç anahtarını kullanarak sistemin hangi yöne hareketle kapanacağını seçebilirsiniz. RESET (Sıfırlama Anahtarı): Sıfırlama anahtarını kasa ön paneline bağlayın. Bilgisayarın kilitlenmesi ve normal şekilde yeniden başlatılamaması halinde reset (sıfırla) düğmesine basın. PLED (Sistem Güç LED'i): Güç durumu göstergesini kasa ön paneline bağlayın. Sistem çalışırken LED ışığı yanacaktır. Sistem S1/S3 uyku durumdayken LED ışığı yanıp söner. Sistem S4 uyku durumunda ya da kapalıyken (S5) LED ışık kapanır. HDLED (Sabit Disk Etkinlik LED'i): Sabit sürücü etkinlik LED'ini kasa ön paneline bağlayın. Sabit sürücü veri okur ya da yazarken LED ışığı yanar. Ön panel tasarımı kasaya göre değişiklik gösterebilir. Bir ön panel modülü, temel olarak bir güç anahtarı, sıfırlama anahtarı, güç LED'i, sabit sürücü aktivitesi LED'i, hoparlör gibi birimlerden oluşur. Kasanızın ön panel modülünü bu bağlantıya takmadan önce, kablo düzenlemeleri ile pin düzenlemelerinin düzgün şekilde yapıldığından emin olun. Ekli bağlantılar ve bağlayıcılar bağlantı teli değildir. Bağlantı teli kapaklarını bu bağlantı ve bağlayıcılar üzerine yerleştirmeyin. Bağlantı teli kapaklarının bağlantılar ile bağlayıcılar üzerine yerleştirilmesi, anakarta kalıcı hasar verebilir.120 Türkçe Güç LED Bağlantısı (3-pin PLED1) (bkz. sf.1, No. 28) Sistemin güç durumunun belirtilmesi için lütfen güç LED'ini bu bağlantıya takın. Seri ATA3 Bağlayıcıları (SATA3_0: bkz. sf.1, No. 16) (SATA3_1: bkz. sf.1, No. 18) (SATA3_2: bkz. sf.1, No. 20) (SATA3_3: bkz. sf.1, No. 17) (SATA3_4: bkz. sf.1, No. 19) (SATA3_5: bkz. sf.1, No. 21) (SATA3_A1: bkz. sf.1, No. 13) (SATA3_A2: bkz. sf.1, No. 12) (SATA3_A3: bkz. sf.1, No. 15) (SATA3_A4: bkz. sf.1, No. 14) Bu on SATA3 bağlayıcısı, veri aktarım hızı 6,0 Gb/ sn'ye kadar olan dahili depolama aygıtları için tasarlanmış SATA veri kablolarını destekler. Arka I/O üzerindeki eSATA bağlantı noktası bağlı durumdaysa, dahili SATA3_A4 çalışmayacaktır. SATA3_1, SATA3_2 SATA Express bağlayıcısıyla (SATAE_2) paylaşılır. SATA3_4, SATA3_5 SATA Express bağlayıcısıyla (SATAE_1) paylaşılır. Başlatma süresini en aza indirmek için, çalıştırılabilir aygıtlar için Intel® Z97 SATA bağlantı noktalarını (SATA3_0) kullanın. Seri ATA Express Bağlayıcıları (SATAE_1: bkz. sf.1, No. 23) (SATAE_2: bkz. sf.1, No. 22) Bu bağlayıcıya lütfen ya SATA ya da PCIe depolama cihazlarını bağlayın. Alt SATA Express bağlayıcısı (SATAE_1, SATA3_4 ve SATA3_5 kombinasyonu) M.2 Soket (M2_2) ile paylaşılır.

USB 2.0 Bağlantıları (9-pin USB4_5) (bkz. sf.1, No. 34) (9-pin USB6_7) (bkz. sf.1, No. 33) Bu anakartta İki kafa ve iki anakart vardır. Her USB 2.0 bağlantısı, iki adet bağlantı noktasını destekleyebilir. USB 3.0 Bağlantıları (19-pin USB3_5_6) (bkz. sf.1, No. 10) (19-pin USB3_7_8) (bkz. sf.1, No. 11) Bu anakart üzerinde, I/O paneli üzerindeki dört USB

3.0 bağlantı noktasının

yanı sıra, iki adet bağlantı bulunmaktadır. Her USB 3.0 bağlantısı, iki adet bağlantı noktasını destekleyebilir. Ön Panel Ses Bağlantısı (9-pin HD_AUDIO1) (bkz. sf.1, No. 38) Bu bağlantı, ses aygıtlarının ön ses paneline bağlanması içindir. Kasa Hoparlör Bağlantısı (4-pin SPEAKER1) (bkz sf.1, No. 29) Lütfen kasa hoparlörünü bu bağlantıya takın.

1. Yüksek Tanımlı Ses, Jak Algılama özelliğini destekler, ancak bu işlevin düzgün

çalışabilmesi için kasa üzerindeki panel kablosunun HDA işlevini desteklemesi gerekmektedir. Sisteminizi kurarken, lütfen kılavuzumuzdaki talimatlar ile kasa kılavuzundaki talimatları izleyin.

2. AC'97 ses paneli kullanıyorsanız, lütfen aşağıdaki adımları uygulayarak ön panel ses

bağlantısına takın: A. Mic_IN'i (MIC) MIC2_L'ye bağlayın. B. Audio_R'yi (RIN) OUT2_R'ye ve Audio_L'yi (LIN) OUT2_L'ye bağlayın. C. Toprak'ı (GND) Toprak'a (GND) bağlayın. D. MIC_RET ve OUT_RET yalnızca HD ses paneli içindir. AC'97 ses paneli için bunları bağlamanıza gerek yoktur. E. Ön mikrofonu etkinleştirmek için, Realtek Kontrol panelinde “FrontMic” sekmesine gidin ve “Kayıt Ses Seviyesi”ni ayarlayın.122 Türkçe Kasa ve Güç Fanı Bağlayıcıları (4-pin CHA_FAN1) (bkz sf.1, No. 31) (3-pin CHA_FAN2) (bkz sf.1, No. 40) (3-pin CHA_FAN3) (bkz sf.1, No. 1) (3-pin PWR_FAN1) (bkz sf.1, No. 6) Lütfen fan kablolarını fan bağlayıcılarına takın ve siyah teli topraklama pinine bağlayın. CPU Fan Bağlayıcıları (4-pin CPU_FAN1) (bkz sf.1, No. 4) (3-pin CPU_FAN2) (bkz sf.1, No. 5) Bu anakart, 4-Pin CPU fan (Sessiz Fan) bağlayıcısı sağlamaktadır. 3-Pin CPU fan bağlamak istiyorsanız, lütfen Pin 1-3'ü kullanın. ATX Güç Bağlayıcısı (24-pin ATXPWR1) (bkz. sf.1, No. 9) Bu anakart, 24-pin ATX güç bağlayıcısı sağlamaktadır. 20-pin ATX güç beslemesi kullanmak için, lütfen Pin 1 ve Pin 13'e bağlayın. ATX 12V Güç Bağlayıcıları (8-pin ATX12V1) (bkz. sf.1, No. 2) (8 pimli ATX12V2) (bkz. sf.1, No. 3) Bu anakart, 8-pin ATX 12V güç bağlayıcısı sağlamaktadır. 4-pin ATX güç beslemesi kullanmak için, lütfen Pin 1 ve Pin 5'e bağlayın. GN D +12V CH A _FAN_SPEE DFA N_SPEED_C O NTROL GND

FAN_VOLTAGEFAN_SPEED

Z97 Extreme9 Türkçe PCIe Güç Bağlayıcısı (4 pimli PCIE_PWR1) (bkz. sf.1, No. 36) Üçten fazla grak kartı takıldığında, lütfen bu bağlayıcıya bir 4 pim molex güç kablosu bağlayın. Sabit Disk Kaydedici Bağlayıcısı (4 pimli SATA_PWR_1) (bkz. sf.1, No. 24) Sabit diskin güç durumunu yönetmek için lütfen bu bağlayıcıya Sabit Disk Kaydedici Kablosu bağlayın. underbolt AIC Bağlayıcısı (5 pimli TB1) (bkz. sf.1, No. 35) Lütfen bu konektöre GPIO kablosunu kullanarak bir underbolt

eklenti kartı (AIC) ekleyin. Seri Bağlantı Noktası Bağlantısı (9-pin COM1) (bkz. sf.1, No. 37) Bu COM1 bağlantısı seri bağlantı yuvası modülünü destekler. TPM bağlantısı (17-pin TPMS1) (bkz. sf.1, No. 39) Bu bağlayıcı, anahtarlar, dijital sertikalar, parolalar ve verileri güvenli bir şekilde saklama özelliği bulunan Güvenilir Platform Modülü (TPM) sistemini destek- ler. TPM sistemleri, aynı zamanda ağ güvenliğinin artırılması, dijital kimliklerin korunması ve platform bütünlüğünün sağlanmasına da yardımcıdır. +12V DETECT GND

Anakartta dört adet akıllı düğme bulunur: Güç Düğmesi, Sıfırlama Düğmesi, CMOS Temizleme Düğmesi ve bir BIOS Seçim Anahtarı kullanıcıların sistemi hızlı bir şekilde açıp kapatmalarını, sistemi sıfırlamalarını, CMOS değerlerini temizlemelerini ya da farklı BIOS'tan yüklemelerini sağlar.Güç Düğmesi(PWRBTN)(bkz. sf.1, No. 25)Güç Düğmesi, kullanıcıların sistemi hızlı bir şekilde açıp kapatmalarını sağlar.Sıfırlama Düğmesi(RSTBTN)(bkz. sf.1, No. 26)Sıfırlama Düğmesi kullanıcıların sistemi hızlı bir şekilde sıfırlamalarını sağlar.CMOS Temizleme Düğmesi(CLRCBTN)(bkz. sf.4, No. 16)CMOS Temizleme Düğmesi kullanıcıların CMOS değerlerini hızlı bir şekilde temizlemelerini sağlar.BIOS Seçim Anahtarı(BIOS_SEL1)(bkz. s.1, No. 30)BIOS Seçim Anahtarı sistemin BIOS A veya BIOS B'den önyük-lenmesini sağlar. Power Reset Bu işlev yalnızca bilgisayarınızı kapattığınızda ve şini prizden çektiğinizde çalışır. A B Bu anakartta sisteminizin güvenliğini ve kararlılığını artıran ana BIOS (BIOS_A) ve yedek BIOS (BIOS_B) olmak üzere iki adet BIOS çipi vardır. Normalde sistem ana BIOS'ta çalışır. Ancak, ana BIOS bozuksa veya hasarlıysa, BIOS Seçimi Anahtarını "B"ye döndürün, sonraki sistem önyüklemesinde yedek BIOS çalışır. Ardından, BIOS dosyalarının çalışan bir kopyasını ana BIOS'a kopyalamak için UEFI Kurulum Yardımcı Programı'nda "Secure Backup UEFI"yı (Güvenli Yedekleme UEFI) kullanarak normal sistem çalışmasını sağlayın. Güvenlik nedeniyle, kullanıcılar yedek BIOS’u manuel olarak güncelleyemez. Kullanıcılar, o anda hangi BIOS’un (BIOS_A_LED veya BIOS_B_LED) etkin olduğunu tanımlamak için BIOS LED’lerine bakabilirler.125 Z97 Extreme9