DW972 - Boor DEWALT - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

GEBRUIKSAANWIJZING DW972 DEWALT

U heeft gekozen voor een elektrische machine van DEWALT. Jarenlange ervaring, voortdurende Produktontwikkeling en innovatie makeen DEWALT tot een betrouwbare partner voor de professionele gebruiker.

Inhoudsopgave

Technische gegevens nl - 1

EG-Verklaring van overeenstemming nl - 2

Veiligheidsinstrumentes nl - 3

Inhoud van de verpakking nl - 4

Beschrijving nl - 5

Elektrische veiligheid nI - 5

Gebruik van verlengsnoeren nl - 5

Monteren en instellen nl - 5

Aanwijzingen voor gebruik nl - 7

Onderhoud nl - 8

Garantie nl - 8

Technische gegevens

Boormachine DW972 DW995 DW909 DW912DW914 DW997
Spanning	V	12	18	9,6	12	14,4	18
Toerental, onbelast
lage snelheid	min-1	0-460	0-400	0-400	0-460	0-500	0-600
hoge snelheid	min-1	0-1.400	0-1.200	0-1.200	0-1.400	0-1.500	0-1.800
Aantal slagen, onbelast
lage snelheid	min-1	-	-	4.000	5.000	6.600	7.150
hoge snelheid	min-1	-	-	13.200	15.400	19.250	20.350
Indringingskracht	Nm	35	40	24	32	35	37
Boorhouser opnamecapaciteit mm	mm	13	13	10	13	13	13
Maximum boorcapaciteit in staal/hout/
steenachtige materialen	mm	13/25/-	13/38/-	10/22/10	13/25/10	13/32/13	13/38/16
Gewicht (zonder accu)	kg	1,4	1,4	1,3	1,4	1,4	1,4
NiCd-accu		DE9071	DE9095	DE9061	DE9071	DE9091	DE9095
Spanning	V	12	18	9,6	12	14,4	18
Vermogen	Ah	2,0	2,0	2,0	2,0	2,0	2,0
Gewicht	kg	0,7	1,0	0,6	0,7	0,8	1,0
NiCd-oplader		DE9107	DE9108	DE9107	DE9107	DE9107	DE9108
Netspanning	\( V_{AC} \)	230	230	230	230	230	230
Oplaadduur (ca.)	h	1	1	1	1	1	1
Gewicht	kg	0,4	0,4	0,4	0,4	0,4	0,4
NiMH-accu		DE9037	DE9039	DE9036	DE9037	DE9038	DE9039
Spanning	V	12	18	9,6	12	14,4	18
Vermogen	Ah	3,0	3,0	3,0	3,0	3,0	3,0
Gewicht	kg	0,7	1,0	0,6	0,7	0,8	1,0

NiMH-oblader DE9116 DE9116 DE9116 DE9116 DE9116
Netspanning V	AC	230	230	230	230
Oplaadduur (ca.)	h	1	1	1	1	1
Gewicht	kg	0,4	0,4	0,4	0,4	0,4

Zekeringen:

230 V machines

10A

In deze handleiding worden de volgende pictogrammen gebruikt:

Duidt op möglichk lichamelijk letsel, levensgevaar of kans op beschadiging van de machine indien de instructies in deze handleiding worden genedeerd.

Geeft elektrische spanning aan.

Brandgevaar.

EG-Verklaring van overeenstemming

DW972/DW995/DW909/DW912/DW914/DW997

DeWALT verklaart dat deze elektrische machines in overeenstemming zich met: 89/392/EEG, 89/336/EEG, 73/23/EEG, EN 50144, EN 55104 / EN 55014-2, EN 55014, EN 61000-3-2 & EN 61000-3-3.

Neem voor meer informatie contact op met DEWALT, zie het adres hieronder of op de achterkant van deze handleiding.

Niveau van de geluidsdruk overeenkomstig 86/188/EEG & 89/392/EEG, gemeten volgens EN 50144:

	DW972	DW995	DW909
LpA(geluidsdruk)	dB(A)*	70	70 88
LWA(geluidsvermögen)	dB(A)	85	70 101

	DW912 DW914 DW997
LpA(geluidsdruk) dB(A)* 88 70 75
LWA(geluidsvermögen) dB(A) 101 86 83

• op de werkplek

Neem de vereiste maatregelen voor gehoorbeschemming wanner de geluidsdruk het niveau van 85 dB(A) overschrijdt.

Gewogen kwadratische gemiddelde waarde van de versnelling overeenkomstig EN 50144:

DW972 DW995 DW909 DW912 DW914 DW997
< 2,5 m/s2	< 2,5 m/s2	8 m/s2	8 m/s2	< 2,5 m/s2	4,3 m/s2

Veiligheidsinstructies

Neem bij het gebruik van elektrische machines altijd deplaatselijk geldende veiligheidsvoorschriften in acht in verband met brandgevaar, gevaar voor elektrische schokken en lichamelijk letsel. Lees ook onderstaande instructies aandachtig door voordat u met de machine gaat werken. Bewaar deze instructies zorgvuldig!

Algemeen

1 Zorg voor een opgeruimde werkomgeving
Een rommelige werkomgeving leidt tot ongelukken.
2 Houd rekening met omgevingsinvloeden
Stel elektrische machines nicht bloot aan vocht.
Zorg dat de werkomgeving goed is verlicht.
Gebruik elektrische machines nicht in de buurt van brandbare vloeistoffen of gassen.
3 Voorkom een elektrische schok Vermijd lichamelijk contact met geaarde voorwerpen (bijv. buizen, radiatoren, fornuizen en koelkasten). Onder extreme werkomstandigheden (bijv. hoge vochtigheid, ontwikkeling van metaalstof, enz.) kan de elektrische veiligheid dooreen scheidingstransformer of een aardlek-(FI-) schakelaar voor te schakelen, verhoogd worden.
4 Houd kinderen uit de buurt Laat andere personen nicht aan de machine of het verlengsnoerkommen. Onder 16aar is supervisie verplicht.
5 Berg de machine veilig op
Berg nicht in gebruik zijnde elektrische machines op in een droge, afgesloten ruimte, buiten het bereik van kinderen.
6 Draag geschikte werkkleding Draag geen wijde kleding of loshangende sieraden. Deze+kunnen door de bewegende delen worden gegrepen.Draag bij het werken buitenshuis bij voorkeur rubberen werkhandsschoenen en schoenen met profielzolen.Houd langhaar bijeen.
7 Draag een veiligheidsbril
Gebruik ook een gezichts- of stofmasker bij werkzaamheden waar bij stofdeeltjes of spanen vrijkomen.
8 Let op de maximum geluidsdruk Neem voorzorgsmaatregelen voor gehoorbescheming wanner de geluidsdruk hetiveau van 85 dB(A) overschrijdt.

9 Klem het werkstuk goed vast Gebruik klemmen of een bankschroef om het werkstuk te fixeren. Dit is veiliger, bovendien kan de machine dan met beiden handen worden bediend.
10 Zorg voor een veilige houding
Zorg altijd voor een juiste, stabiele houding.
11 Blij voortdurend opletten Houd uw aandacht bij uw werk. Ga met beleid te werk. Gebruik de machine nicht als u nicht geconcentreerd bent.
12 Verwijder sleutels of hulpgereedschappen
Controleer voór het inschakelen.altijd of sleutels
en andere hulpgereedschappen zich verwijderd.
13 Gebruik de juiste machine
Het gebruik volgens bestemming is beschreiben in deze handleiding. Gebruik geen lichte machine of hulpstukken voor het werk van zware machines. De machine werkt better en veiliger indien u deze gebruikt voor het beoogde doel. Waarschuwing! Gebruik ter voorkoming van lichamelijk letsel uitsluitend de in deze gebruiksaanwijzing aanbevolen accessoires en hulpstukken. Gebruik de machine uitsluitend voor het beoogde doel.
14 Onderhoud de machine met zorg Houd de machine schoon om better en veiliger te kuren werken. Houdt u aan de instructies met betrekking tot het onderhoud en het verrangen van accessoires. Controller regelmatig het snoer en LAST dit bij beschadigingen door een erkend DeWALT Service-center repareren. Controller het verlengsnoer regelmatig en verrang het in geval van beschadiging. Houd de bedieningsorganen droog en vrij van olie en vet.
15 Controller de machine op beschadigingen Controller de machine voor gebruik zorgvuldig op beschadigingen om er zeker van te zich dat deze maar behoren zal functioneren. Controller de dewegende delen nicht klemmen, verdraid of gebroken zich. Ga na of de accessoires en hulpstukken correct zich gemonteerd en of aan alle andere voorwaarden voor een juiste werk ing is voldaan. Ga bij verwangng of reparatie van beschadigde veiligheidsinrichtingen of defeche onderdelen te werk zoals aangegeven. Gebruik geen machine waarvan de schakelaar defect is. Laat de schakelaar verwangen door een erkend DeWALT Service-center.

16 Verwijder de accu

Verwijder de accu wanner u de machine nicht gebruikt, alvorens onderhoud te verrichten of hulpstukken te verwisselen.

17 Wendt u voor reparaties tot een erkend DeWALT Service-center

Deze elektrische machine voldoet aan alle geldende veiligheidsvoorschriften.

Ter voorkoming van ongevalen mogen reparationsuitsluitend door daartoe bevoegde technici worden uitgevoerd.

Extra veiligheidsrichtlijnen voor accu's

Voorkom kortsluiting tussen de contactpunter van een losse accu (bijv. door het bewaren van sleutels in bezelfde zak als de accu).

• De accuvloeistof bestaat uit een 25-30% oplossing van kaliumhydroxide en kan gevaarlijk zijn. Indien accuvloeistof met de huid in aanraking is gekomen, spoel dan de huid onmiddelijk met water af. Neutraliser de vloeistof met een zwak zour zoals citroensap of azijn. Indien de accuvloeistof in de ogen is gekomen, spoel de ogen dan gedurende minimaal 10 minutes met schoon stromend water.

Raadpleeg verwolgens een arts.

• Probeer nooit een accu open te make.
• Gebruik voor het laden van NiMH-accu'suitsluitend opladers met hetopschrift "NiMH" of "NiMH + NiCd".

Labels op de oplader en op de accu

De labels op de oplader en op de accu lien de volgende pictogrammen zien:

Laadproces op gang

Laadproces beeindigd

Accu defect

NiMH

NiCd

Geschikt voor NiMH- en NiCd-accu's

Niet met geleidende voorwerpen aan de contactpunten komen

Geen beschadigde accu's laden

Lees voor het gebruik de handleiding

Gebruik de oplader uitsluitend voor DeWALT-accu's; andere accu's hunnen barsten en letsel of schade veroorzaken

Niet aan water blootstellen

Beschadigd snoer direct laten verrangen

Alleen laden bij temperaturetussen 4^ en 40^

Versleten accu's dienen op milieubewuste wijze te worden verwerkt

Verbrand de accu nooit

Inhoud van de verpakking

De verpakking bevat:

1 Snoerloze schroef-/(klop) boormachine
1 Accu (K- en KH-modellen)
2 Accu's (K2- en K2H-modellen)
1 Oplader
1 Transportkoffer
1 Handleiding
1 Onderdelentekening

• Controller de machine,失落 onderdelen en accessoires op transportschade.
• Lees deze handleiding rustig en zorgvuldig door voordat u met de machine gaat werken.

Beschrijving (fig. A)

Uw DEWALT snoerloze schroef-/(klop)boormachine is ontworpen voor professioneel gebruik.

1 Schakelaar voor elektronisch regelbaar toerental
2 L/R-schakelaar
3 Snelspanboorhouser/automatischespindelblokkering
4 Instelring voor koppel en boorstand
5 Instelringpositions
6 Mechanische toerenomschakelaar
7 Schroefbit-houder
8 Handgreep
9 Accu

Oplader

Uw DE9107 oplader is geschikt voor DeWALT

NiCd-accu's van 7,2 tot 14,4 V.

Uw DE9108 oplader is geschikt voor DeWALT NiCd-accu's van 7,2 tot 18 V.

Uw DE9116 oplader is geschikt voor DeWALT

NiCd- en NiMH-accu's van 7,2 tot 18 V.

9 Accu

10 Accu-vergrendelingsknuppen
11 Oplader
12 Oplaadindicatie (rood)

De automatische spindelblokkering worden bij het uitschakelen van de boormachine geactiveerd.

De kraag kan gemakkelijk met een hand worden gedraaid terwijl met de andere hand de boormachine worden vastgehonden.

Elektrische verilgheid

De elektrische motor is ontwikkeld voor een bepaalde spanning. Controller alsijd of de accuspanning overeenkomt met de waarde op het typeplaatje.

Controller tevens of de ingangsspanning van de oplader overeenkomt met uw netspanning.

Uw DEWALT-oblader is dubbel geisoleerd overeenkomstig EN 50144.

Vervangen van het snoer of de stekker

Als de stekker of het snoer wordt verrangen, moet de oude stekker c.q. het oude snoer worden weggegooid. Het is gevaarlijk om de stekker van een los snoer in het stopcontact te steken.

Gebruik van verlengsnoeren

Gebruik verlengsnoeren alleen in uitersteoodzaak. Gebruik een goedgekeurd snoer dat beantwoordt aan het vermogen van de oplader (zie technische gegevens). De minimum geleiderdiekte is 0,5mm^2 de maximum snoerlengthe is 30m

Monteren en instellen

• Verwijdervoor het monteren en instellen altijd de accuuit de boormachine.
• Schakel de machine algid uit alvorens de accu aan te brengen of te verwijderen.

Accu (fig. A)

Opladen

Als u de accu voor de eerste keer of na langdurige opslag oplaadt, za deze slechts voor ca. 80% worden opgeladen. Na een,aantal laad- en ontlaedcycli worden de accuECHTER compleet opgeladen.

Controller altijd de netspanning, voordat u de accu oplaadt. Als de netspanning normal aanwezig is, maar de accu Niet wordt opgeladen, breng dan uw oplader maar een erkend DeWALT Service-center.

Tijdens het opladen konnen oplader en accu warm aanvoelen. Dit is normal en duidt Niet op een defect.

Laad de accu Niet op bij omgevings-temperature < 4^ of >40^ .

Aanbevolen oplaadtemperatuur: ca. 24 °C.

• Plaats de accu (9) in de oplader (11) zoals weergegeven en steek de stekker van de oplader in het stopcontact. Let erop dat de accu goed in de oplader zit. De rode oplaad-indicatie (12) begint te knipperen. Na ca. 1aar stopt het knipperen en brandt de indicatie continu. De accu is nu volledig opgeladen en de oplader schakelt automatisch over maar de compensatiestand. Na ongeveer 4aar schakelt de oplader uiteindelijk maar de druppellaadstand. De accu kan op elk gewenst momentuit de oplader worden gehaald of voor onbepaalde tijd in de op het net aangesloten oplader worden gelaten.
• De rode oplaad-indicatie begint snel te knipperen als het laden problemen oplevert. Steek de accu opnieuw in de oplader of probeer een andere

accu. Breng, indien nodig, uw oplader maar een erkend DEWALT Service-center.

• Sommige energiebronnen (zoals generatoren of spanningsomvormers) können tijdelijke laadproblemen veroorzaken. De rode oplaad-indicatie knippert dan tweemaal snel en de oplader schakeltuit. Dit kan meertere malen voorkomen. Zodra het möglichk is, schakelt de oplader automatisch waar aan de laadstand.

Plaatsen en verwijderen van de accu

• Duw de accu in de handgreep (8) totdat de accu vastklikt.
• Verwijder de accu door het tegelijkertijd indrukken van de twee vergrendelknoppen (10). Trek dan de accuuit de handgreep (8).

Compensatiestand

De compensatiestand helpt om de maximale capaciteit van de accu te handhaven. Het is aan te bevelen om deze functie maandelijks dan wel elke 10 tot 20 laad-/ontlaadcycli te gebruiken.

• Start het laadproces zoals hierboven beschreiben.
• Als de oplaad-indicatie stopt met knipperen, LAST DE ACCU nog ca. 4 uur in de oplader.

DE9108/DE9116 -

Vertraagd opladen van verhitte accu's

Wanner een verhitte accu in de oplader worden geplaatst, wordt het oplaad-proces automatischuitgesteld. Nadat de accu is afgekoeld, schakelt de oplader automatisch over maar de laadstand. Hierdoor wordt een lange levensduur van de accugegarandeerd. De rode oplaad-indicatie (12) knippert langzaam; gedurende de vertragingstijd knippert de individatie snel.

Plaatsen en verwijderen van een boortje of schroevedraaierbit (fig. A & B)

Deze snoerloze DeWALT-boormachine is voorzien van een schroefbit-houder (7).

• Open de boorhouser door de kraag (13) linksom te draaien en plaats het boortje of de schroevedraaierbit.
• Plaats het boortje of de schroevedraaierbit zo ver mogetijk in de boorhouser. Trek het boortje of de bit daarna ieis terug.

• Klem het boortje of de bit stevig vast door de kraag rechtsom te draaien.

• Verwijder het boortje of de bit in omgekeerde volgorde.

Kiezen van de boorstand of instellen van het koppel (fig. C)

De instelring kent 15 verschillende posities voor het afstemmen van het koppel op de gebruikte schroeven en de materiaalsamenstelling van het werkstuk. Voor instelling van het koppel, zich "In- en uitdraaien van schroeven".

• Kies de gewenste boorstand of het juiste koppel door de instelring (5) te verdraaien tot het betreffende symbol of positienummerrecht tegenover de individatie (14) op het motorhuis staat.

DW909/DW912/DW914/DW997

De klopboormachines haben twee verschillende functies:

Boren:

boren in staal, hout en kunststoffen

Klopboren:

gelijktijdig boren en hameren in steenachtige materialen

L/R-schakelaar (fig. D)

• Selecteer de draairichting (linksom of rechtsom) door het verschuiven van de L/R-schakelaar (2), zoals afgebeeld (zie de pijlen op de machine).

Wijzig de draairichting uitsluitend als demachine volledig stilstaat.

Mechanische toerenomschakelaar (fig. E)

Uw machine is uitgerust met een mechanische toerenomschakelaar (6) waarmee de verhouding tussen toerental en koppel kan worden gewijzigd.

1 lage snelheid/hoog koppel (boren van grote gaten, in- en uitdraaien van schroeven)
2 hoge snelheid/laag koppel (boren vankleine gaten)

Meer informatatie over de toerentallen vindt u in de technische gegevens.

• Druk de mechanische toerenomschakelaar algijd geheel maar voren ofaar achteren.

• Verdraai de schakelaar nicht bij volle belasting of tijdens het gebruik.

Verwijderen en monteren van de boorhouser (fig. F & G)

• Open de boorhouser zover möglichk.
• Steek een schroevedraier in de boorhouser en verwijder de borgschoef door deze rechtsom te draaien (zie fig. F).
• Klem een inbussleutel in de boorhouser vast en tik met een hamer op de sleutel (zie fig. G). Hierdoor za de boorhouser loskomen, zodat deze met de hand kan worden losgedraaid.
• Monteer de boorhouser in omgekeerde volgorde.

Aanwijzingen voor gebruik

• Neem altijd de veiligheidsinstructies in acht en houdt u aan de geldende voorschriften.
• Let op de eventueel aanwezigge gas-, water- en elektriciteitsleidingen.
• Forceer de machine Niet. Overmatige druk op de machine versnelt het boren Niet maar resulteert juist in slechtere prestaties en voortijdige slijtage van de machine.
• Verminder geleidelijk de druk op demachine zodate het boortje gemakkelijder door het的那一ste gedeelte van het werkstukBeen kan komen.
• Voorkom vastlopen; waar de motor draaien wanner u het boortje uit het werkstuk verwijdert.

Alvorens met de machine te gaan werken:

Zorg dat de accu (helemaal) is opgeladen.
- Plaats het juiste boortje of schroevedraaierbit.
- Markeeer deplaats waar het gat moet worden geboard.
- Selecteer de gewenste draairichting.

In- en uitschakelen (fig. A & D)

• Druk op de schakelaar om de machine te starten. Het toerental van de machine worden bepaald door de druk die op de schakelaar worden uitgeoefend.
• Stop de machine door de schakelaar los teCTX.
• Schuif de L/R-schakelaar (2) in de middenstand om de machine in de UIT-stand te blokkeren.

De machine is uitgerust met een mechanisme waardoor de boorkop wordt afgeremd zodra de schakelaar voor elektronisch toerental geheel worden losgelaten.

In- en uitdraaien van schroeven (fig. A)

• Selecteer de gewenste draairichting met de L/R-schakelaar (2).
• Zet de instelring (4) in pos. 1 (laag koppel) en draai de schroef in het werkstuk.
• Indien de slipkoppeling te vroeg worden geactiveerd, stel dan met behulp van de ring een hoger koppel in.

Boren (fig. A)

• Kies de boorstand met behulp van de instelring (4).

Boren in metaal

• Gebruik een smeermiddel bij het boren in metaal (behalte voor gietijzer en koper).

Boren in hout

• Gaten in hout hunnen met metaalspiraalboren worden gemaatk. Dit type boor kanECHter in hout snel oververhit raken, tenzij u de boor regelmatig uit het boorgat trekt en de splinters verwijdert.
• Gebruik voor grote gaten liever houtboren (bij lage snelheid).
• Leg bij hout dat snel splintert een bloc hout aan dechterzijde van het te boren gat.

DW909/DW912/DW914/DW997 - Klopboren

Boren in metselwerk

• Gebruik hardmetalen boren. Kies voor boren < 10 mm hoge slelheid, voor boren >10 mm lage slelheid. Druk de machine regelmatig aan,ECHTER NIET TE VAST,want dan kan broos materiaal breken. Als een gelijkmatige stroom stof uit het boorgat komt,gaat alles soepel.

Uw dealer verstrekt u graag de nodige informatatie over de juiste accessoires.

Onderhoud

Uw DEWALT-machine is ontworpen om gedurende lange tijd probleemloos te functioneren met een minimum aan onderhoud. Een juiste behandeling en regelmatige reiniging van de machine garanderen een hoge levensduur.

Smering

Uw machine heeft geen extra smering nodig.

Reiniging

• Trek de stekker van de oplader uit het stopcontact voordat u de behuizing met een zachte doek reinigt.
• Verwijder de accu voordat u de machine reinigt.
• Houd de ventilatiesleuven vrij en maak de behuizing regelmatig schoon met een zachte doek.

Het milieu

Oplaadbare accu

De duurzame accu要去 worden opgeladen, zodra deze Niet meer genoeg energia levert voor werkzaamheden die waarvoor nog moeitelloos konden worden verricht. Versleten accu's dienen op milieubewuste wijze te worden verwijderd:

• Gebruik de energia van de accu helemaal op en verwijdter dan de accu uit de boormachine.
• NiCd- en NiMH-accu's zijn recycleraar.
  Breng ze maar uw handelaar ofaar eenplaatselijk verwerkingscentrum voorklein chemisch afval. De ingezamelde accu's worden dan op milieuvriendelijk wijze gerecycleerd of verwijderd.

Gebrukte machines

Wonneer uw machine aan verranging toe is, breng\ deze dan maar een DeWALT Service-center waar de\ machine op millieuvriendelijk wijze zaal worden\ verwerkt.

GARANTIE

30 DAGEN "NIET GOED, GELD TERUG" GARANTIE

Indien uw DEWALT elektrisch gereedschap om welke reden dan ook Niet geheel aan uw verwachtingen voldoet, stuart u het dan compleet zoals bij aankoop binnen 30 dagen terug maar DEWALT, samen met uw aankoopbewijs en uw rekeningnummer. U ontvangt dan uw geld terug.

- 1 JAAR Gratis SERVICE-CONTRACT

Mocht uw DeWALT elektrisch gereedschap binnen 12 maanden na aankoop nazicht of reparatie behoeven, dan worden deze werkzaamheden gratis uitgevoerd in once Service-centers op vertoon van het aankoopbewijs. Stuur uw machinerechtstreeks of via uw dealer maar een erkend DeWALT Service-center.

1JAAR GARANTIE

Mocht uw DeWALT elektrisch gereedschap binnen 12 maanden na datum van aankoop defect raken tengevolge van materiaal- of constructiefouten, dan garanderen wij de kosteloze verranging van alle defecte delen of van het hele apparaat, zulks ter beoordeling van DeWALT, op voorwaarde dat:

• het produit nicht fouitief gebruikt werden
• het produit nicht gerepareerd is door onbevoegden
• het aankoopbewijs met waarop de aankoopdatum worden overlegd

Informeer bij uw dealer of bij het DEWALT-hoofdkantoornaar het adres van het dichtstbijzijnde Service-center (zie dechterzijde van deze handleiding).

OPPLADBAR BOREMASKIN/SKRUTREKKER/ SLAGBOREMASKIN DW972/DW995/DW909/DW912/ DW914/DW997

Gratulerer!

3 Tenk pa arbeidsmiljoet

Vaxelvaljare (fig. E)