SK 4005 Solar - Ketel Junkers - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

GEBRUIKSAANWIJZING SK 4005 Solar Junkers

Inhoudsopgave 1 Toelichting van de symbolen . . . . . . . . . . . . . . 35

1.1 Toelichting van de symbolen . . . . . . . . . . 35

1.2 Algemene veiligheidsinstructies . . . . . . . 35

2 Gegevens betreffende het product . . . . . . . . . 35

5.1.1 Eisen aan de opstellingsplaats . . . . . . . . 37

5.2.2 Veiligheidsklep inbouwen (bouwzijdig) . . 38

5.3 Warmwatertemperatuurvoeler monteren 38

6.1 Boiler in bedrijf stellen . . . . . . . . . . . . . . 39

9.2 Onderhoudswerkzaamheden . . . . . . . . . 40

1 Toelichting van de symbolen

1.1 Toelichting van de symbolen

Waarschuwing Signaalwoorden voor een waarschuwingsaanwijzing ge- ven de soort en de ernst van de gevolgen aan, wanneer de maatregelen ter voorkoming van het gevaar niet ge- respecteerd worden.

• OPMERKING betekent dat materiële schade kan ont- staan.

• VOORZICHTIG betekent dat licht tot middelzwaar persoonlijk letsel kan ontstaan.

• WAARSCHUWING betekent dat zwaar lichamelijk let- sel kan ontstaan.

• GEVAAR betekent dat er levensgevaarlijk lichamelijk letsel kan ontstaan. Belangrijke informatie Aanvullende symbolen

1.2 Algemene veiligheidsinstructies

Algemeen Deze onderhoudshandleiding is bedoeld voor de instal- lateur. Niet respecteren van de veiligheidsinstructies kan ern- stig persoonlijk letsel tot gevolg hebben. B Lees de veiligheidsinstructies en volg de instructies daarin op. B Onderhoudshandleiding respecteren, zodat de opti- male werking wordt gewaarborgd. B Warmteproducent en toebehoren overeenkomstig de bijbehorende installatiehandleiding monteren en in bedrijf stellen. B Er mogen geen open expansievaten worden gebruikt. B De veiligheidsklep nooit sluiten! 2 Gegevens betreffende het product

De tapwaterboiler is bedoeld voor het opwarmen en op- slaan van drinkwater. De voor drinkwater geldende na- tionale voorschriften, richtlijnen en normen respecteren. De tapwaterboiler via het zonnecircuit alleen met zonne- vloeistof verwarmen. De tapwaterboiler alleen in gesloten systemen gebrui- ken. Een andere toepassing is niet voorgeschreven. Schade die ontstaat door verkeerd gebruik is uitgesloten van de aansprakelijkheid. Waarschuwingsaanwijzingen in de tekst worden aangegeven met een gevarendrie- hoek met grijze achtergrond en een kader. Bij gevaren door stroom wordt het uitroep- teken in de gevarendriehoek vervangen door een bliksemsymbool. Belangrijke informatie, zonder gevaar voor mens of materialen, wordt met het ne- venstaande symbool gemarkeerd. Dit wordt gescheiden van de tekst door een lijn onder en boven de tekst. Symbool Betekenis B Handelingsstap Æ Kruisverwijzing naar andere plaatsen in het document of naar andere documen- ten

• Opsomming/lijstpositie – Opsomming/lijstpositie (2e niveau) Tabel 29 Eisen aan het drinkwater Eenheid Waterhardheid, min. ppm grain/US gallon °dH

De typeplaat bevindt zich bovenaan de achterzijde van de boiler en bevat de volgende informatie:

• Installatie- en onderhoudshandleiding

Pos. Beschrijving 1 Typecodering 2 Serienummer 3 Werkelijke inhoud 4 Stilstandsverliezen 5 Volume verwarmd via elektrische verwarming 6 Fabricagejaar 7 Corrosiebeveiliging 8 Max. tapwatertemperatuur boiler 9 Max. aanvoertemperatuur warmtebron 10 Max. zonne-aanvoertemperatuur 11 Elektrisch aansluitvermogen 12 CV-water ingangsvermogen Tabel 31 Typeplaat 13 CV-water debiet voor cv-water ingangsvermogen 14 Met 40 °C tapbaar volume van de elektrische ver- warming 15 Max. bedrijfsdruk drinkwaterzijde 16 Hoogste ontwerpdruk 17 Max. bedrijfsdruk verwarmingsbronzijde 18 Max. bedrijfsdruk zonnezijde 19 Max. bedrijfsdruk drinkwaterzijde CH 20 Max. testdruk drinkwaterzijde CH 21 Max. tapwatertemperatuur bij elektrische verwar- ming Pos. Beschrijving Tabel 31 Typeplaat Eenheid SKE 290-5 so- lar SK 300-5 solar SKE 400-5 solar Algemeen Maten Æ afb. 1, pagina 66 Kantelmaat mm 1945 1655 1965 Minimale kamerhoogte voor vervangen van de anode. mm 2000 1850 2100 Aansluitingen Æ tab. 33, pagina 37 Aansluitmaat tapwater DN R1" R1" R1" Aansluitmaat koud water DN R1" R1" R1" Aansluitmaat circulatie DN R¾ " R¾ " R¾ " Binnendiameter dompelhuls zonnetemperatuursensor mm 19 19 19 Binnendiameter dompelhuls boilertemperatuursensor mm 19 19 19 Leeg gewicht (zonder verpakking) kg 115 118 135 Totaal gewicht incl. vulling kg 405 408 515 Boilerinhoud Effectieve inhoud (totaal) l 290 290 380 Effectieve inhoud (zonder zonneverwarming) l 120 125 155 Effectieve tapwaterhoeveelheid

bij tapwateruitlaattemperatuur

45 °C l 171 179 221 40 °C l 200 208 258 Standby-warmtevoorziening kWh/24h 2,1 2 2,2 Maximaal debiet koudwaterinlaat l/min 29 29 38 Maximale temperatuur tapwater °C 95 95 95 Maximale bedrijfsdruk drinkwater bar 10 10 10 Hoogste ontwerpdruk (koud water) bar 7,8 7,8 7,8 Maximale testdruk tapwater bar 10 10 10 Bovenste warmtewisselaar Inhoud l 8,6 6,2 7,0 Oppervlak m

NL 1,8 2 3 Permanent vermogen (bij 80 °C aanvoertemperatuur, 45 °C tapwateruitlaat- temperatuur en 10 °C koudwatertemperatuur)

14,7 Opwarmtijd bij nominaal vermogen min 11 10 12 Maximaal verwarmingsvermogen

2.5 Productbeschrijving

3 Voorschriften Installeer de boiler conform de nationale normen en richtlijnen. Deze bufferboiler dient door een bevoegd installateur te worden geplaatst. Hij dient zich te houden aan de gel- dende nationale en plaatselijke voorschriften. In geval van twijfel dient hij zich te informeren bij de officiële in- stanties of bij de nv Bosch Thermotechnology. 4 Transport B Tapwaterboiler tijdens het transport beveiligen tegen vallen. B Verpakte boiler met steekkar en spanband transporte- ren (Æ afb. 5, pagina 68). -of-

Onverpakte boiler met transportnet transporteren, daar- bij de aansluitingen tegen beschadiging beschermen. 5Montage De boiler wordt compleet gemonteerd geleverd. B Boiler op schade en volledigheid controleren.

5.1.1 Eisen aan de opstellingsplaats

Maximale temperatuur cv-water °C 160 160 160Maximale bedrijfsdruk cv-water bar 16 16 16 Aansluitmaat cv-water DN R1" R1" R1" Drukverliesdiagram Æ afb. 2, pagina 67 Onderste warmtewisselaar Inhoud l 5,8 8,8 12,1 Oppervlak m 1,3 1,3 1,8Maximale temperatuur cv-water °C 160 160 160Maximale bedrijfsdruk cv-water bar 16 16 16 Zonne-aansluitmaat DN R1" R1" R1" Drukverliesdiagram Æ afb. 3, pagina 67

1) Zonder zonneopwarming of naladen; ingestelde boilertemperatuur 60 °C

2) Gemengd water op tappunt (bij 10 °C koudwatertemperatuur)3) De vermogensfactor N

=1 conform NBN D 20-001 voor 3,5 personen, normaal bad en gootsteen. Temperaturen: boiler 60 °C, uitlaat 45 °C en koud water 10 °C. Meting met max. verwarmingsvermogen. Bij verlaging van het verwarmingsvermogen wordt N

kleiner.4) Bij warmteproducenten met hoger verwarmingsvermogen op de gegeven waarde begrenzen.EenheidSKE 290-5 so- lar SK 300-5 solarSKE 400-5 solar Tabel 32 Afmetingen en technische gegevens (

afb.1, pagina 66 en afb. 3, pagina 67) Pos. Beschrijving 1 Tapwateruitgang 2 Aanvoer boiler 3 Dompelhuls voor temperatuursensor warmtebron 4 Circulatie-aansluiting 5 Retourleiding boiler 6 Zonneaanvoer 7 Dompelhuls voor zonnetemperatuursensor 8 Zonneretour 9 Ingang koud water 10 Onderste warmtewisselaar voor zonneverwar- ming, geëmailleerde gladde buis 11 Testopening voor onderhoud en reiniging aan de voorzijde. 12 Model SKE 290-5 solar en SKE 400-5 solar met mof (Rp 1 ½") voor montage van een elek- trisch verwarmingselement 13 Bovenste warmtewisselaar voor naverwar- ming door cv-ketel, geëmailleerde gladde buis 14 Boilervat, geëmailleerd staal 15 Elektrisch geïsoleerde, ingebouwde magnesiumanode 16 PS-manteldeksel 17 Mantel, gelakt staal met polyurethaan hard- schuim warmte-isolatie 50 mm Tabel 33 Productbeschrijving (

afb. 4, pagina 68 en afb. 12, pagina 70) OPMERKING: Schade aan de installatie door on- voldoende draagkracht van het opstellingsopper- vlak of door een niet geschikte ondergrond. B Waarborg, dat het opstellingsoppervlak vlak is en voldoende draagkracht heeft.Montage SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

B Boiler op de sokkel plaatsen wanneer het gevaar be- staat, dat op de opstellingsplaats water op de vloer kan blijven staan. B Boiler droog en in vorstvrije binnenruimten opstellen. B Minimale hoogte van de ruimte (Æ tab. 32, pagina 36) en minimale afstanden tot de wand in de opstellings- ruimte respecteren (Æ afb. 7, pagina 69).

5.1.2 Tapwaterboiler opstellen

B Boiler opstellen en uitlijnen (Æ afb. 7 tot afb. 9, pagina 69). B Beschermkappen verwijderen (Æ afb. 10, pagina 69). B Teflonband of teflonkoord aanbrengen (Æ afb. 11, pagina 70).

5.2 Hydraulische aansluiting

5.2.1 Boiler hydraulisch aansluiten

Installatievoorbeeld met alle aanbevolen ventielen en kranen (Æ afb. 12, pagina 70). B Installatiemateriaal gebruiken dat tot 160 °C hittebestendig is. B Er mogen geen open expansievaten worden gebruikt. B Bij drinkwater-verwarmingsinstallaties met kunststof leidingen metalen koppelingen gebruiken. B Aftapleiding conform de aansluiting dimensioneren. B Bouw geen bochten in de aftapleiding in, anders kan de installatie niet goed gespuid worden. B Leidingen boilerverwarming zo kort mogelijk uitvoe- ren en isoleren. B Bij gebruik van een terugslagklep in de aanvoerleiding naar de koudwaterinlaat: veiligheidsklep tussen terug- slagklep en koudwaterinlaat inbouwen. B Wanneer de rustdruk van de installatie hoger is dan 5 bar, een drukverminderaar inbouwen. B Alle niet gebruikte aansluitingen afsluiten.

5.2.2 Veiligheidsklep inbouwen (bouwzijdig)

B Bouwzijdig een typebeproefd, voor drinkwater toege- laten, veiligheidsklep (≥ DN 20) in de koudwaterlei- ding inbouwen (Æ afb. 12, pagina 70). B Installatiehandleiding van de veiligheidsklep respec- teren. B De uitblaasleiding van de veiligheidsklep moet in het tegen bevriezing beschermde gebied via een ontwate- ringsplaats uitmonden, waarbij de plaats vrij moet kunnen worden geobserveerd. – De uitblaasleiding moet minimaal overeenkomen met de uitlaatdiameter van de veiligheidklep. – De uitblaasleiding moet minimaal het debiet kun- nen afblazen, die in de koudwaterinlaat mogelijk is (Æ tab. 32, pagina 36). B Instructiebord met de volgende tekst op de veilig- heidsklep aanbrengen "Uitblaasleiding niet afsluiten. Tijdens het verwarmen kan bedrijfsmatig water ont- snappen." Wanneer de rustdruk van de installatie hoger wordt dan 80 % van de aanspreekdruk van de veiligheidsklep: B Drukverminderaar monteren (Æ afb. 12, pagina 70).

5.3 Warmwatertemperatuurvoeler monte-

ren Voor de meting en bewaking van de tapwatertempera- tuur op de boiler een tapwatertemperatuursensor in dompelhuls [7] (voor het zonnesysteem) en [3] (voor de warmtebron) monteren (Æ afb. 4, pagina 68). B Tapwatertemperatuursensor monteren (Æ afb. 13, pagina 71). Let erop, dat het voelervlak over de gehe- le lengte contact heeft met het dompelhulsvlak.

5.4 Elektrisch verwarmingselement (toe-

behoren) B Elektrisch verwarmingselement conform de afzonder- lijke installatiehandleiding inbouwen. B Na afronden van de complete boilerinstallatie een randaardecontrole uitvoeren (ook metalen koppelin- gen daarin betrekken). WAARSCHUWING: Brandgevaar door sol- deer- en laswerkzaamheden! B Neem bij soldeer- en laswerkzaamheden geschikte veiligheidsmaatregelen, omdat de warmte-isolatie brandbaar is. Bijv. warmte-isolatie afdekken. B Boilermantel na de werkzaamheden op schade controleren. WAARSCHUWING: Gevaar voor de gezond- heid door vervuild water! Onzorgvuldig uitgevoerde montagewerk- zaamheden vervuilen het drinkwater. B Installeer de boiler hygiënisch conform de landspecifieke normen en richtlijnen. Netdruk (rustdruk) Aanspreekdruk veiligheidsventiel Drukverminderaar in de EU < 4,8 bar ≥ 6bar niet nodig 5bar 6bar max. 4,8 bar 5bar ≥ 8bar niet nodig 6bar ≥ 8bar max. 5,0 bar 7,8 bar 10 bar max. 5,0 bar Tabel 34 Keuze van een geschikte drukverminderaarIn bedrijf nemen SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

6 In bedrijf nemen B Alle modules en toebehoren conform de instructies van de leverancier in de technische documenten in bedrijf stellen.

6.1 Boiler in bedrijf stellen

De testdruk mag aan de tapwaterzijde maximaal 10 bar (150 psi) overdruk zijn. B Leidingen en boiler voor de inbedrijfstelling grondig doorspoelen (Æ afb. 15, pagina 71).

6.2 Eigenaar adviseren

B Werking en gebruik van de cv-installatie en de boiler uitleggen en op veiligheidstechnische aspecten wij- zen. B Werking en controle van de veiligheidklep uitleggen. B Overhandig alle bijbehorende documenten aan de ge- bruiker. B Aanbeveling voor de eigenaar: inspectie- en onder- houdscontract met een erkend installateur afsluiten. De boiler conform de gegeven onderhoudsintervallen (Æ tab. 35, pagina 40) onderhouden en jaarlijks in- specteren. B Wijs de eigenaar op de volgende punten: – Bij opwarmen kan water uit de veiligheidsklep ont- snappen. – De uitblaasleiding van de veiligheidsklep moet al- tijd open worden gehouden. – Onderhoudsintervallen moeten worden aangehou- den (Æ tab. 35, pagina 40). – Aanbeveling bij vorstgevaar en kortstondige af- wezigheid van de eigenaar: boiler in bedrijf laten en de laagste watertemperatuur instellen. 7 Buitenbedrijfstelling B Bij geïnstalleerd elektrisch verwarmingselement (toebehoren) de boiler spanningsloos schakelen (Æ afb. 17, pagina 72). B Temperatuurregelaar op regeltoestel uitschakelen. B Boiler aftappen (Æ afb. 17 en 18, pagina 72). B Alle modules en toebehoren van de cv-installatie con- form de instructies van de leverancier in de techni- sche documenten buiten bedrijf stellen. B Afsluiters sluiten (Æ afb. 19, pagina 72). B Bovenste en onderste warmtewisselaar drukloos ma- ken. B Bovenste en onderste warmtewisselaar aftappen en leegblazen (Æ afb. 20, pagina 72). B Om te zorgen dat er geen corrosie ontstaat, de bin- nenruimte goed drogen en de deksel van de inspectie- opening geopend laten. 8 Milieubescherming Milieubescherming is een ondernemingsprincipe van de Bosch en van Junkers. Kwaliteit van de objecten, rendement en milieubescher- ming zijn voor ons gelijkwaardige doelen. Wetgeving en voorschriften voor milieubescherming worden strikt na- geleefd. Verpakking Voor wat de verpakking betreft, nemen wij deel aan de nationale verwerkingssystemen, die een optimale recy- clage waarborgen. Alle gebruikte verpakkingsmaterialen zijn milieuvriendelijk en kunnen worden hergebruikt. Oude ketel Oude ketels bevatten materialen, die hergebruikt kun- nen worden. De modules kunnen gemakkelijk worden gescheiden en de kunststoffen zijn gemarkeerd. Daardoor kunnen de verschillende componenten worden gesorteerd en voor recyclage worden aangeboden. OPMERKING: Schade aan de installatie door overdruk! Door overdruk kunnen spanningsscheuren in de emaillering ontstaan. B Uitblaasleiding van de veiligheidsklep niet afsluiten. Lekdichtheidstest van de boiler uitsluitend met water uitvoeren. WAARSCHUWING: Verbrandingsgevaar aan de tappunten van het tapwater! Tijdens de thermische desinfectie en wan- neer de tapwatertemperatuur is ingesteld boven 60 °C, bestaat verbrandingsgevaar aan de tapwaterpunten. B Wijs de eigenaar erop, dat hij alleen ge- mengd water gebruikt. WAARSCHUWING: Verbranding door heet water! B Boiler voldoende laten afkoelen.Onderhoud SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

9 Onderhoud B Voor alle onderhoudswerkzaamheden de boiler laten afkoelen. B Reiniging en onderhoud in de opgegeven intervallen uitvoeren. B Gebreken onmiddellijk herstellen. B Gebruik alleen originele reserveonderdelen!

9.1 Onderhoudsintervallen

Het onderhoud moet afhankelijk van debiet, bedrijfstem- peratuur en waterhardheid worden uitgevoerd (Æ tab. 35, pagina 40). Het gebruik van gechloreerd drinkwater of onthardings- installaties verkort de onderhoudsintervallen. De lokale waterkwaliteit kan bij het lokale waterbedrijf worden opgevraagd. Afhankelijk van de watersamenstelling zijn afwijkingen van de genoemde waarden zinvol.

9.2 Onderhoudswerkzaamheden

9.2.1 Veiligheidsklep controleren

B Veiligheidsklep jaarlijks controleren.

9.2.2 Boiler ontkalken/reinigen

B Boiler aan de drinkwaterzijde van het net losmaken. B Afsluiters sluiten en bij gebruik van een elektrisch ver- warmingselement deze van het stroomnet losmaken (Æ afb. 19, pagina 72). B Boiler aftappen (Æ afb. 18, pagina 72). B Binnenruimte van de boiler onderzoeken op verontrei- nigingen (kalkafzettingen, sedimenten). B Bij kalkarm water: vat regelmatig controleren en van sedimenten ont- doen. -of- B Bij kalkhoudend water resp. sterke verontreiniging: boiler afhankelijk van de optredende kalkhoeveelheid regelmatig via een chemische reiniging ontkalken (bijv. met een geschikt kalkoplossend middel op ci- troenzuurbasis). B Boiler uitspuiten (Æ afb. 22, pagina 73). B Resten met een natte/droge stofzuiger met kunststof- buis verwijderen. B Inspectie-opening met nieuwe dichting sluiten (Æ afb. 23, pagina 73). B Boiler weer in bedrijf nemen (Æ hoofdstuk 6, pagina 39).

9.2.3 Magnesiumanode controleren

De magnesiumanode is een verbruiksanode, die tijdens gebruik van de boiler wordt verbruikt. Wij adviseren jaarlijks de stroom met de anodetester te meten, bij geïsoleerd ingebouwde magnesiumanode. (Æ afb. 25, pagina 74). De anodetester is als toebehoren leverbaar. B Koudwaterinlaat afsluiten. B Boiler drukloos maken (Æ afb. 18, pagina 72). B Magnesiumanode demonteren en controleren (Æ afb. 26 tot afb. 29, pagina 74). B Magnesiumanode vervangen, wanneer de diameter minder is dan 15 mm. B Overgangsweerstand tussen de randaarde-aansluiting en de magnesiumanode controleren. Waterhardheid in °dH 3– 8,4 8,5 – 14 >14 Calciumcarbonaat- concentratie in mol/ m³ 0,6 – 1,5 1,6 – 2,5 >2,5 Temperaturen Maanden Bij normaal debiet (< boilerinhoud/24 h) <60°C 24 21 15 60 – 70 °C 21 18 12 >70°C 15 12 6 Bij verhoogd debiet (> boilerinhoud/24 h) <60°C 21 18 12 60 – 70 °C 18 15 9 >70°C 12 96 Tabel 35 Onderhoudsintervallen in maanden Om de reinigende werking te verbeteren, de warmtewisselaar voor het uitspuiten opwar- men. Door het thermoschokeffect komen ook korstvormingen (bijv. kalkafzettingen) beter los. Wanneer de magnesiumanode niet correct wordt onderhouden, vervalt de waarborg op de boiler. Oppervlak van de magnesiumanode niet met olie of vet in contact laten komen. B Let op eventuele vervuiling.Inhoudsopgave SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

Inhoudsopgave 1 Toelichting van de symbolen . . . . . . . . . . . . . . 42

1.1 Uitleg van de symbolen . . . . . . . . . . . . . . 42

1.2 Algemene veiligheidsinstructies . . . . . . . 42

2 Gegevens betreffende het product . . . . . . . . . 42

2.1 Gebruik volgens de voorschriften . . . . . . 42

5.1.1 Eisen aan de opstellingsplaats . . . . . . . . 45

5.2.2 Veiligheidsklep inbouwen (bouwzijdig) . 45

5.3 Warmwatertemperatuurvoeler monteren 46

6.1 Boiler in bedrijf stellen . . . . . . . . . . . . . . 46

9.2 Onderhoudswerkzaamheden . . . . . . . . . 47

1 Toelichting van de symbolen

1.1 Uitleg van de symbolen

Waarschuwingssymbolen Signaalwoorden geven de soort en de mate van de gevol- gen aan indien de maatregelen ter voorkoming van het gevaar niet worden nageleefd.

• OPMERKING betekent dat materiële schade kan ont- staan.

• VOORZICHTIG betekent dat licht tot middelzwaar li- chamelijk letsel kan ontstaan.

• WAARSCHUWING betekent dat zwaar lichamelijk let- sel kan ontstaan.

• GEVAAR betekent dat levensgevaar kan ontstaan. Informatiesymbool Aanvullende symbolen

1.2 Algemene veiligheidsinstructies

Algemeen Deze onderhoudshandleiding is bedoeld voor de instal- lateur. Niet respecteren van de veiligheidsinstructies kan ern- stig persoonlijk letsel tot gevolg hebben. B Lees de veiligheidsinstructies en volg de instructies daarin op. B Onderhoudshandleiding respecteren, zodat de opti- male werking wordt gewaarborgd. B Warmteproducent en accessoire overeenkomstig de bijbehorende installatiehandleiding monteren en in bedrijf stellen. B Er mogen geen open expansievaten worden gebruikt. B Sluit de veiligheidsklep nooit! 2 Gegevens betreffende het product

2.1 Gebruik volgens de voorschriften

De tapwaterboiler is bedoeld voor het opwarmen en op- slaan van drinkwater. De voor drinkwater geldende na- tionale voorschriften, richtlijnen en normen respecteren. De tapwaterboiler via het zonnecircuit alleen met zonne- vloeistof verwarmen. De tapwaterboiler alleen in gesloten systemen gebrui- ken. Een andere toepassing is niet voorgeschreven. Schade die ontstaat door verkeerd gebruik is uitgesloten van de aansprakelijkheid. Veiligheidsinstructies worden omkaderd en aangegeven met een uitroepteken in een ge- varendriehoek met grijze achtergrond. Bij gevaar door elektriciteit wordt het uit- roepteken in de gevarendriehoek vervangen door een bliksemsymbool. Belangrijke informatie zonder gevaar voor personen en materialen, wordt tussen twee lijnen geplaatst en aangegeven met een i-symbool in een vierkant. Symbool Betekenis B Handeling Æ Verwijzing naar andere plaatsen in het document of naar andere documenten

• Opsomming – Opsomming (subniveau) Tabel 36 Eisen aan het drinkwater Eenheid Waterhardheid, min. ppm grain/US gallon °dH

De typeplaat bevindt zich boven aan de achterzijde van de boiler en bevat de volgende informatie:

• Installatie- en onderhoudshandleiding

Pos. Beschrijving 1 Typecodering 2 Serienummer 3 Werkelijke inhoud 4 Stilstandsverliezen 5 Volume via elektrische verwarming verwarmd 6 Fabricagejaar 7 Corrosiebeveiliging 8 Max. tapwatertemperatuur boiler 9 Max. aanvoertemperatuur warmtebron 10 Max. aanvoertemperatuur zonne 11 Elektrisch aansluitvermogen 12 CV-water ingangsvermogen Tabel 38 Typeplaatje 13 CV-water debiet voor CV-water ingangsvermo- gen 14 Met 40 °C tapbaar volume van de elektrische verwarming 15 Max. bedrijfsdruk drinkwaterzijde 16 Hoogste ontwerpdruk 17 Max. bedrijfsdruk verwarmingsbronzijde 18 Max. bedrijfsdruk zonnezijde 19 Max. bedrijfsdruk drinkwaterzijde CH 20 Max. testdruk drinkwaterzijde CH 21 Max. tapwatertemperatuur bij elektrische ver- warming Pos. Beschrijving Tabel 38 Typeplaatje Eenheid SKE 290-5 solar SK 300-5 solar SKE 400-5 solar Algemeen Maten Æ afb. 1, pagina 66 Kantelmaat mm 1945 1655 1965 Minimale kamerhoogte voor vervangen van de anode. mm 2000 1850 2100 Aansluitingen Æ tab. 40, pagina 44 Aansluitmaat tapwater DN R1" R1" R1" Aansluitmaat koud water DN R1" R1" R1" Aansluitmaat circulatie DN R¾ " R¾ " R¾ " Binnendiameter meetpunt zonnetemperatuursensor mm 19 19 19 Binnendiameter meetpunt boilertemperatuursensor mm 19 19 19 Leeg gewicht (zonder verpakking) kg 115 118 135 Totaal gewicht incl. vulling kg 405 408 515 Vatinhoud Effectieve inhoud (totaal) l 290 290 380 Effectieve inhoud (zonder zonneverwarming) l 120 125 155 Effectieve tapwaterhoeveelheid

bij tapwateruitlaattemperatuur

kWh/24h 2,1 2 2,2 Maximaal debiet koudwaterinlaat l/min 29 29 38 Maximale temperatuur tapwater °C 95 95 95 Maximale bedrijfsdruk drinkwater bar 10 10 10 Hoogste ontwerpdruk (koud water) bar 7,8 7,8 7,8 Maximale testdruk tapwater bar 10 10 10 Bovenste warmtewisselaar Inhoud l 8,6 6,2 7,0 Oppervlakken m

NL 1,8 2 3 Permanent vermogen (bij 80 °C aanvoertemperatuur, 45 °C tapwateruitlaat- temperatuur en 10 °C koudwatertemperatuur)

2.5 Productbeschrijving

3 Voorschriften Respecteer de volgende richtlijnen en normen:

• Deze installatie-instructie en overige van toepassing zijnde documentatie van de fabrikant.

• NEN 1006 Algemene voorschriften voor drinkwaterin- stallaties AVWI.

• NEN 1010 Veiligheidsbepalingen voor laagspan- ningsinstallaties.

• NEN 3028 Veiligheidseisen voor centrale verwar- mingsinstallaties.

• NEN 3215 Binnenriolering in woningen en woonge- bouwen.

• Bouwbesluit 4Transport B Tapwaterboiler tijdens het transport beveiligen tegen vallen. B Verpakte boiler met steekkar en spanband transporte- ren (Æ afb. 5, pagina 68). -of- B Onverpakte boiler met transportnet transporteren, daarbij de aansluitingen tegen beschadiging bescher- men. Opwarmtijd bij nominaal vermogen min 11 10 12Maximaal verwarmingsvermogen kW 31,5 28,5 36Maximale temperatuur cv-water °C 160 160 160 Maximale bedrijfsdruk cv-water baro 16 16 16 Aansluitmaat cv-water DN R1" R1" R1" Drukverliesdiagram Æ afb. 2, pagina 67 Onderste warmtewisselaar Inhoud l 5,8 8,8 12,1 Oppervlakken m 1,3 1,3 1,8Maximale temperatuur cv-water °C 160 160 160 Maximale bedrijfsdruk cv-water baro 16 16 16 Aansluitmaat zonnesysteem DN R1" R1" R1" Drukverliesdiagram Æ afb. 3, pagina 67

1) Zonder zonneopwarming of naladen; ingestelde boilertemperatuur 60 °C

2) Gemengd water op tappunt (bij 10 °C koudwatertemperatuur)

3) Met verdeelverliezen buiten de boiler is geen rekening gehouden.

4) De vermogensfactor N

=1 conform DIN 4708 voor 3,5 personen, normaal bad en gootsteen. Temperaturen: boiler 60 °C, uitlaat 45 °C en koud water 10 °C. Meting met max. verwarmingsvermogen. Bij verlaging van het verwarmingsvermogen wordt N

5) Bij warmteproducenten met hoger verwarmingsvermogen op de gegeven waarde begrenzen.

afb.1, pagina 66 en afb. 3, pagina 67) Pos. Beschrijving 1 Warmwateruitgang 2 Aanvoer boiler 3 Dompelhuls voor temperatuursensor warmtebron 4 Circulatie-aansluiting 5 Retourleiding boiler 6 Zonneaanvoer 7 Dompelhuls voor temperatuursensor zonne 8 Zonneretour 9 Ingang koud tapwater 10 Onderste warmtewisselaar voor zonneverwar- ming, geëmailleerde gladde buis 11 Testopening voor onderhoud en reiniging aan de voorzijde. 12 Model SKE 290-5 solar en SKE 400-5 solar met mof (Rp 1 ½") voor montage van een elek- trisch verwarmingselement 13 Bovenste warmtewisselaar voor naverwar- ming door cv-toestel, geëmailleerde gladde buis 14 Boilervat, geëmailleerd staal 15 Elektrisch geïsoleerde, ingebouwde magnesiumanode 16 PS-manteldeksel 17 Mantel, gelakt staal met polyurethaan hard- schuim warmte-isolatie 50 mm Tabel 40 Productbeschrijving (

5 Montage De boiler wordt compleet gemonteerd geleverd. B Boiler op schade en volledigheid controleren.

5.1.1 Eisen aan de opstellingsplaats

B Boiler op de sokkel plaatsen wanneer het gevaar be- staat, dat op de opstellingsplaats water op de vloer kan verzamelen. B Boiler droog en in vorstvrije binnenruimten opstellen. B Minimale hoogte van de ruimte (Æ tab. 39, pagina 43) en minimale afstanden tot de wand in de opstellings- ruimte respecteren (Æ afb. 7, pagina 69).

5.1.2 Tapwaterboiler opstellen

B Boiler opstellen en uitlijnen (Æ afb. 7 tot afb. 9, pagina 69). B Beschermkappen verwijderen (Æ afb. 10, pagina 69). B Teflonband of teflonkoord aanbrengen (Æ afb. 11, pagina 70).

5.2 Hydraulische aansluiting

5.2.1 Boiler hydraulisch aansluiten

Installatievoorbeeld met alle aanbevolen ventielen en kranen (Æ afb. 12, pagina 70). B Installatiemateriaal gebruiken dat tot 160 °C (320 °F) hittebestendig is. B Er mogen geen open expansievaten worden gebruikt. B Bij drinkwater-verwarmingsinstallaties met kunststof leidingen metalen koppelingen gebruiken. B Aftapleiding conform de aansluiting dimensioneren. B Bouw geen bochten in de aftapleiding in, anders kan de installatie niet goed gespuid worden. B Oplaadleidingen zo kort mogelijk uitvoeren en isole- ren. B Bij gebruik van een terugslagklep in de aanvoerleiding naar de koudwaterinlaat: veiligheidsklep tussen terug- slagklep en koudwaterinlaat inbouwen. B Wanneer de rustdruk van de installatie hoger is dan 5 bar, een drukreduceer inbouwen. B Alle niet gebruikte aansluitingen afsluiten.

5.2.2 Veiligheidsklep inbouwen (bouwzijdig)

B Bouwzijdig een typebeproefd, voor drinkwater toege- laten, veiligheidsklep (≥ DN 20) in de koudwaterlei- ding inbouwen (Æ afb. 12, pagina 70). B Installatiehandleiding van de veiligheidsklep respec- teren. B De uitblaasleiding van de veiligheidsklep moet in het tegen bevriezing beschermde gebied via een ontwate- ringsplaats uitmonden, waarbij de plaats vrij moet kunnen worden geobserveerd. – De uitblaasleiding moet minimaal overeenkomen met de uitlaatdiameter van de veiligheidklep. – De uitblaasleiding moet minimaal het debiet kun- nen afblazen, die in de koudwaterinlaat mogelijk is (Æ tab. 39, pagina 43). B Instructiebord met de volgende tekst op de veilig- heidsklep aanbrengen "Uitblaasleiding niet afsluiten. Tijdens het verwarmen kan bedrijfsmatig water ont- snappen." Wanneer de rustdruk van de installatie hoger wordt dan 80 % van de aanspreekdruk van de veiligheidsklep: B Drukreduceer voorschakelen (Æafb. 12, pagina 70). OPMERKING: Schade aan de installatie door onvoldoende draagkracht van het op- stellingsoppervlak of door een niet geschik- te ondergrond. B Waarborg, dat het opstellingsoppervlak vlak is en voldoende draagkracht heeft. WAARSCHUWING: Brandgevaar door sol- deer- en laswerkzaamheden! B Neem bij soldeer- en laswerkzaamheden geschikte veiligheidsmaatregelen, omdat de warmte-isolatie brandbaar is. Bijv. warmte-isolatie afdekken. B Boilermantel na de werkzaamheden op schade controleren. WAARSCHUWING: Gevaar voor de gezond- heid door vervuild water! Onzorgvuldig uitgevoerde montagewerk- zaamheden vervuilen het drinkwater. B Installeer de boiler hygiënisch conform de landspecifieke normen en richtlijnen. Netdruk (rustdruk) Aanspreek- druk veilig- heidsventiel drukverminderaar in de EU buiten de EU < 4,8 bar ≥ 6bar Niet nodig 5bar 6bar max. 4,8 bar 5bar ≥ 8bar Niet nodig 6bar ≥ 8bar max. 5,0 bar niet nodig 7,8 bar 10 bar max. 5,0 bar niet nodig Tabel 41 Keuze van een geschikte drukreduceerInbedrijfname SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

Warmwatertemperatuurvoeler monteren Voor de meting en bewaking van de tapwatertempera- tuur op de boiler een tapwatertemperatuursensor op meetpunt [7] (voor het zonnesysteem) en [3] (voor de warmtebron) monteren (Æ afb. 4, pagina 68). B Tapwatertemperatuursensor monteren (Æ afb. 13, pagina 71). Let erop, dat het voelervlak over de gehe- le lengte contact heeft met het dompelhulsvlak.

5.4 Elektrisch verwarmingselement (toe-

behoren) B Elektrisch verwarmingselement conform de separate installatiehandleiding inbouwen. B Na afronden van de complete boilerinstallatie een ran- daardecontrole uitvoeren (ook metalen koppelingen daarin betrekken). 6 Inbedrijfname B Alle modules en toebehoren conform de instructies van de leverancier in de technische documenten in bedrijf stellen.

6.1 Boiler in bedrijf stellen

De testdruk mag aan de tapwaterzijde maximaal 10 bar (150 psi) overdruk zijn. B Leidingen en boiler voor de inbedrijfstelling grondig doorspoelen (Æ afb. 15, pagina 71).

6.2 Eigenaar instrueren

B Werking en gebruik van de cv-installatie en de boiler uitleggen en op veiligheidstechnische aspecten wij- zen. B Werking en controle van de veiligheidklep uitleggen. B Overhandig alle bijbehorende documenten aan de ge- bruiker. B Aanbeveling voor de eigenaar: inspectie- en onder- houdscontract met een erkend installateur afsluiten. De boiler conform de gegeven onderhoudsintervallen (Æ tab. 42, pagina 47) onderhouden en jaarlijks in- specteren. B Wijs de eigenaar op de volgende punten: – Bij opwarmen kan water uit de veiligheidsklep ont- snappen. – De uitblaasleiding van de veiligheidsklep moet al- tijd open worden gehouden. – Onderhoudsintervallen moeten worden aangehou- den (Æ 42, pagina 47). – Aanbeveling bij vorstgevaar en kortstondige af- wezigheid van de eigenaar: boiler in bedrijf laten en de laagste watertemperatuur instellen. 7 Buitenbedrijfstelling B Bij geïnstalleerd elektrisch verwarmingselement (toe- behoren) de boiler spanningsloos schakelen (Æ afb. 17, pagina 72). B Temperatuurregelaar op regeltoestel uitschakelen. B Boiler aftappen (Æ afb. 17 en 18, pagina 72). B Alle modules en toebehoren van de cv-installatie con- form de instructies van de leverancier in de techni- sche documenten buiten bedrijf stellen. B Afsluiters sluiten (Æ afb. 19, pagina 72). B Bovenste en onderste warmtewisselaar drukloos ma- ken. B Bovenste en onderste warmtewisselaar aftappen en uitblazen (Æ afb. 20, pagina 72). B Om te zorgen dat er geen corrosie ontstaat, de bin- nenruimte goed drogen en de deksel van de inspectie- opening geopend laten. OPMERKING: Schade aan de installatie door overdruk Door overdruk kunnen spanningsscheuren in de emaillering ontstaan. B Uitblaasleiding van de veiligheidsklep niet afsluiten. Lekdichtheidstest van de boiler uitsluitend met water uitvoeren. WAARSCHUWING: Verbrandingsgevaar aan de tappunten van het tapwater! Tijdens de thermische desinfectie en wan- neer de tapwatertemperatuur is ingesteld boven 60 °C, bestaat verbrandingsgevaar aan de tapwaterpunten. B Wijs de eigenaar erop, dat hij alleen ge- mengd water gebruikt. WAARSCHUWING: Verbranding door heet water! B Boiler voldoende laten afkoelen.Milieubescherming/afvoeren SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

Milieubescherming/afvoeren Milieubescherming is een ondernemingsprincipe van de Bosch groep. Kwaliteit van de objecten, efficiency en milieubescher- ming zijn voor ons gelijkwaardige doelen. Wetgeving en voorschriften voor milieubescherming worden strikt na- geleefd. Verpakking Voor wat de verpakking betreft, nemen wij deel aan de nationale verwerkingssystemen, die een optimale recy- cling waarborgen. Alle gebruikte verpakkingsmaterialen zijn milieuvriendelijk en kunnen worden hergebruikt. Oud apparaat Oude apparaten bevatten materialen, die hergebruikt kunnen worden. De modules kunnen gemakkelijk worden gescheiden en de kunststoffen zijn gemarkeerd. Daardoor kunnen de verschillende componenten worden gesorteerd en voor recycling of afvoeren worden aangeboden. 9 Onderhoud B Voor alle onderhoudswerkzaamheden de boiler laten afkoelen. B Reiniging en onderhoud in de opgegeven intervallen uitvoeren. B Gebreken onmiddellijk herstellen B Gebruik alleen originele reserveonderdelen!

9.1 Onderhoudsintervallen

Het onderhoud moet afhankelijk van debiet, bedrijfstem- peratuur en waterhardheid worden uitgevoerd (Æ tab. 42, pagina 47). Het gebruik van gechloreerd drinkwater of onthar- dingsinstallaties verkort de onderhoudsintervallen. De lokale waterkwaliteit kan bij het lokale waterbedrijf worden opgevraagd. Afhankelijk van de watersamenstelling zijn afwijkingen van de genoemde waarden zinvol.

9.2 Onderhoudswerkzaamheden

9.2.1 Veiligheidsklep controleren

B Veiligheidsklep jaarlijks controleren.

9.2.2 Boiler ontkalken/reinigen

B Boiler aan de drinkwaterzijde van het net losmaken. B Afsluiters sluiten en bij gebruik van een elektrisch ver- warmingselement deze van het stroomnet losmaken (Æ afb. 19, pagina 72). B Boiler aftappen (Æ afb. 18, pagina 72). B Binnenruimte van de boiler onderzoeken op verontrei- nigingen (kalkafzettingen, sedimenten). B Bij kalkarm water: vat regelmatig controleren en van sedimenten ont- doen. -of- B Bij kalkhoudend water resp. sterke verontreiniging: boiler afhankelijk van de optredende kalkhoeveelheid regelmatig via een chemische reiniging ontkalken (bijv. met een geschikt kalkoplossend middel op ci- troenzuurbasis). B Boiler uitspuiten (Æ afb. 22, pagina 73). B Resten met een natte/droge zuiger met kunststofbuis verwijderen. B Inspectie-opening met nieuwe dichting sluiten (Æ afb. 23, pagina 73). B Boiler weer in bedrijf nemen (Æ hoofdstuk 6, pagina 46).

9.2.3 Magnesiumanode controleren

De magnesiumanode is een verbruiksanode, die tijdens gebruik van de boiler wordt verbruikt. Wij adviseren, jaarlijks bij geïsoleerd ingebouwde mag- nesiumanode bovendien de stroom met de anodetester Waterhardheid in °dH 3– 8,4 8,5 – 14 >14 Calciumcarbonaat- concentratie in mol/ m³ 0,6 – 1,5 1,6 – 2,5 >2,5 Temperaturen Maanden Bij normaal debiet (< boilerinhoud/24 h) <60°C 24 21 15 60 – 70 °C 21 18 12 >70°C 15 12 6 Bij verhoogd debiet (> boilerinhoud/24 h) <60°C 21 18 12 60 – 70 °C 18 15 9 >70°C 12 96 Tabel 42 Onderhoudsintervallen in maanden Om de reinigende werking te verbeteren, de warmtewisselaar voor het uitspuiten opwar- men. Door het thermoschokeffect komen ook korstvormingen (bijv. kalkafzettingen) beter los. Wanneer de magnesiumanode niet correct wordt onderhouden, vervalt de garantie op de boiler.Onderhoud SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)

te meten (Æ afb. 25, pagina 74). De anodetester is als toebehoren leverbaar. B Koudwaterinlaat afsluiten. B Boiler drukloos maken (Æ afb. 18, pagina 72). B Magnesiumanode demonteren en controleren (Æ afb. 26 tot afb. 29, pagina 74). B Magnesiumanode vervangen, wanneer de diameter minder is dan 15 mm. B Overgangsweerstand tussen de randaarde-aansluiting en de magnesiumanode controleren. Oppervlak van de magnesiumanode niet met olie of vet in contact laten komen. B Let op eventuele vervuiling.Índice SK 290-5 solar | SK 300-5 solar | SK 400-5 solar | SKE 290-5 solar | SKE 400-5 solar – 6 720 800 026 (2011/06)