130650 EQ3 - τηλεσκόπιο BRESSER - Δωρεάν εγχειρίδιο χρήσης

ΕΓΧΕΙΡΊΔΙΟ ΧΡΉΣΗΣ 130650 EQ3 BRESSER

Den normale garantiperiode er 2 år fra købsdatoen. For at profi- tere af en forlænget, frivillig garantiperiode, som angivet på gave- æsken, er det nødvendigt at registrere dig på vores website. Du kan se alle garantibetingelser og informationer om forlængel- se af garantiperioden og serviceydelser på www.bresser.de/warranty_terms.- 58 - Γενικές πληροφορίες Σχετικά με τις οδηγίες Διαβάστε με προσοχή τις οδηγίες ασφαλείας στο παρόν εγχειρίδιο. Χρησιμοποιείτε το προϊόν αυτό μόνο όπως περιγράφεται στο εγχειρίδιο, ώστε να αποφύγετε βλάβες της μηχανής ή τραυματισμούς. Φυλάξτε τις οδηγίες λειτουργίας, ώστε να μπορείτε ανά πάσα στιγμή να ανατρέχετε σε αυτές σχετικά με το χειρισμό.

Το σήμα αυτό βρίσκεται πριν από κάθε τμήμα κειμένου που υποδεικνύει κινδύνους, οι οποίοι σε περίπτωση μη ενδεδειγμένης χρήσης οδηγούν σε σοβαρούς τραυματισμούς ή ακόμη και θάνατο.

Το σήμα αυτό βρίσκεται πριν από κάθε τμήμα κειμένου που υποδεικνύει υλικές και περιβαλλοντικές ζημιές ως αποτέλεσμα μη ενδεδειγμένης χρήσης. Σκοπός χρήσης Το προϊόν αυτό προορίζεται αποκλειστικά για ιδιωτική χρήση. Σχεδιάστηκε για τη μεγέθυνση αντικειμένων της φύσης. Γενικές υποδείξεις προειδοποίησης Υπάρχει κίνδυνος ΤΥΦΛΩΣΗΣ! Μην κοιτάτε ποτέ με τη συσκευή αυτή απευθείας στον ήλιο ή κοντά στον ήλιο. Υπάρχει κίνδυνος ΤΥΦΛΩΣΗΣ! Υπάρχει ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΣΦΥΞΙΑΣ! Η χρήση της συσκευής από παιδιά επιτρέπεται μόνο υπό επιτή- ρηση. Διατηρείτε τα υλικά συσκευασίας (πλαστικές σακούλες, λάστιχα, κτλ.) μακριά από τα παιδιά! Υπάρχει ΚΙΝΔΥΝΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ! Μην εκθέτετε τη συσκευή – ειδικά τους φακούς – σε άμεση ηλιακή ακτινοβολία! Μπορεί να προκληθεί φωτιά από τη συσ- σώρευση δεσμών φωτός.

Μην αποσυναρμολογείτε τη συσκευή! Σε περίπτωση βλάβης παρακαλούμε απευθυνθείτε στον ειδικό έμπορο. Εκείνος θα επικοινωνήσει με το κέντρο σέρβις και θα αποστείλει ενδεχομέ- νως τη συσκευή για επισκευή. Μην εκθέτετε τη συσκευή σε υψηλές θερμοκρασίες. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ της ιδιωτικής ζωής! Τα συσκευή προορίζονται για ιδιωτική χρήση. Σεβαστείτε την ιδιωτική ζωή των συνανθρώπων σας – για παράδειγμα μην κοιτάτε με τη συσκευή αυτή μέσα σε διαμερίσματα! Αξεσουάρ μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το μοντέλο. Άπαντα εξαρτήματα (απεικ. 1-3)

Εντοπιστής τηλεσκοπίου c Σκόπευτρο ή ερευνητής LED d Ρυθμιστικές βίδες (μόνο ερευνητής) e Στόμιο εντοπιστή f Αντικειμενικός φακός g Ρακόρ προσοφθαλμίου h Δακτύλιος νεταρίσματος αντικειμένου / Κουμπί ρύθμισης ευκρίνειας (τηλεσκόπια Maksutov) i Περιλαίμιο εντοπιστή j Συναρμολόγηση

1! Κοχλίας ασφάλισης (τρίποδο) 1@ Βίδα σύσφιξης βάσης εξαρτημάτων 1# Σκέλη τριπόδου 1$ Εύκαμπτος άξονας για τη ρύθμιση της απόκλισης 1% Εύκαμπτος άξονας για τη ρύθμιση της συντεταγμένης 1^ Αστεροειδές σπάσιμο τριπόδου 1& Βάρος + ράβδος 1* προσοφθάλμιοι φακοί 1( Ζενίθ κάτοπτρο

2! Στηρίγματα (βάση εξαρτημάτων) 2@ Στήριγμα smartphone

Ο άξονας συντεταγμένης (απεικ.16 πράσινη γραμμή) ονομάζεται επίσης και ωριαίος άξονας. Ο άξονας απόκλισης (απεικ.16 μπλε γραμμή) ονομάζεται επίσης και άξονας ανύψωσης.

Εξαρτήματα (απεικ. 16): Συναρμολόγηση A Κέλυφος σωλήνα B Δακτύλιος νεταρίσματος αντικειμένου C Κλίμακα του άξονα απόκλισης D Κοχλίας σταθεροποίησης του άξονα απόκλισης E Ρύθμιση ακριβείας του άξονα απόκλισης F Κλίμακα εστίασης του γεωγραφικού πλάτους G Κοχλίας ρύθμισης και σταθεροποίησης της εστίασης γεωγραφικού πλάτους H Αντίβαρο με κοχλία ασφάλισης I Κοχλίας σταθεροποίησης του άξονα συντεταγμένης J Κλίμακα του άξονα συντεταγμένης K Εστίαση ακριβείας του άξονα συντεταγμένης L Κοχλίας ασφάλισης για την οριζόντια ευθυγράμμιση M Στήριγμα για τον κατ' επιλογή κινητήρα ιχνηλάτησης N Συμπλέκτης για την απόζευξη του κινητήρα O Οδοντωτός τροχός μετάδοσης για τον κινητήρα ιχνηλάτησης Τμήμα I – Το στήσιμο

1. Γενικά/Εγκατάσταση:

Στις παρούσες οδηγίες περιγράφεται ο τρόπος τοποθέτησης και χειρι- σμού διοπτρικών (διοπτρικά τηλεσκόπια), ανακλαστήρων (κατοπτρικά τηλεσκόπια) και τηλεσκοπίων Maksutov (καταδιοπτρικά τηλεσκόπια) με ισημερινή ανάρτηση (ή «γερμανική ανάρτηση»). Συνεπώς στις ενότη- τες του παρόντος εγχειριδίου περιλαμβάνονται διαφορετικές οδηγίες για τα διάφορα μοντέλα τηλεσκοπίων. Πριν αρχίσετε με τη στήσιμο, επιλέξτε ένα κατάλληλο μέρος για το τηλεσκόπιό σας. Θα σάς εξυπηρετούσε, εάν στήνατε αυτή τη συσκευή σ' ένα μέρος, στο οποίο έχετε καλή ορατότητα προς τον ουρανό, ένα σταθερό υπέ- δαφος και αρκετό χώρο. Κατ' αρχήν βγάλτε από τη συσκευασία όλα τα εξαρτήματα. Ελέγξτε βάσει των απεικονίσεων, αν είναι όλα τα εξαρτήματα διαθέσιμα.

Σφίξτε όλους τους κοχλίες μόνο με “το χέρι” και αποτρέψτε έτσι ένα “κλώτσημα” των κοχλιών.- 59 -

Τα σκέλη τριπόδου είναι προ-μονταρισμένα και ήδη συνδεδεμένα με την κεφαλή τριπόδου (απεικ. 5, X) και το αστεροειδές σπάσιμο τριπόδου (απεικ. 1, 16). Βγάλτε το τρίποδο από τη συσκευασία και τοποθετήστε το καθέτως με τα σκέλη προς τα κάτω. Παίρνετε μόνο δύο σκέλη του τριπόδου και τα χωρίζετε αυτά τα σκέλη τραβώντας προσεκτικά μέχρι την πλήρως ανοικτή θέση. Ωστόσο πέφτει το συνο- λικό βάρος του τριπόδου πάνω σ' ένα σκέλος. Ακολούθως στήνετε το τρίποδο όρθια. Τραβήξτε τώρα μεμονωμένα κάθε σκέλος τριπόδου προς τα έξω στο επιθυμητό μήκος (βλέπε απεικ. 4) και βιδώστε με το χέρι στο καθένα από έναν τερματικό κοχλία (απεικ.. 4, 11) (συνολ. 3 τεμάχια). Ωστόσο προσέχετε να μην κλοτσήσουν οι κοχλίες κατά την περιστροφή! Με τον τερματικό κοχλία ασφαλίζονται τα εσωτερικά τμήματα των σκελών τριπόδου στο επιθυμητό ύψος.

Ένα μικρό αλφάδι φυσαλίδας αέρα στο ράφι εξαρτημάτων μπορεί να σάς βοηθήσει κατά την οριζόντια τοποθέτηση του τριπόδου σας.

Ως επόμενο στερεώνεται η συναρμολόγηση (απεικ. 1, 9) επάνω στην κεφαλή του τριπόδου (απεικ. 5, X). Γι' αυτό το σκοπό βάζετε τη συναρμολόγηση επάνω στην κεφαλή του τριπόδου και βιδώνετε το ρικνό κοχλία από κάτω με το χέρι. Η συναρμολόγηση (απεικ. 1, 9) ανασυντίθεται με την ώθηση του βάρους στη ράβδο βάρους (απεικ. 7, X) και το βίδωμα αυτής από κάτω στο σπείρωμα της συναρμολόγησης. Η συναρμολόγηση γίνεται πλήρης με την τοποθέτηση του περιλαίμιου εντοπιστή (απεικ. 1+3, 8) στη συναρμολόγηση και τη στερέωσή του με τον κοχλία (απεικ. 8, X). Οι φακοί Maksutov δεν διαθέτουν κολάρα οπτικού σωλήνα. Ο οδηγός τοποθετείται απευθείας στην ανάρτηση.

4. Μοντάρισμα Ραφιού:

Αρχικά ξεβιδώστε τελείως τη βίδα σύσφιξης της βάσης εξαρτημάτων (12). Τοποθετήστε τη βάση εξαρτημάτων (10) σύμφωνα με την εικ. 7. Σφίξτε τη βίδα σύσφιξης (12) με το χέρι για να στερεώσετε τη βάση εξαρτημάτων (10).

5.1 Για την εγκατάσταση του εντοπιστή τηλεσκοπίου (απεικ. 1, 1)

χαλαρώνετε τον κοχλία του περιλαίμιου εντοπιστή (απεικ. 9, X) και ανοίγετε το περιλαίμιο.

5.2 Θέτετε τώρα τον εντοπιστή στο κέντρο του στηρίγματος και κλεί-

νετε πάλι το περιλαίμιο. Συνδέστε το στήριγμα, βιδώνοντας με το χέρι τον προηγουμένως λασκαρισμένο κοχλία. Σημείωση: Ανάλογα με το μοντέλο μπορεί ο κέλυφος σωλήνα να διαθέτει και δύο βίδες (εικ. 9b). Η συναρμολόγηση του σωλήνα γίνεται, όμως, κατά βάση ακριβώς όπως περι- γράφεται παραπάνω.

6. Ρύθμιση του προσοφθάλμιου

6.1. για τηλεσκόπια με φακό (ανακλαστήρες) Στο βασικό εξοπλισμό του τηλεσκοπίου σας υπάρχουν τρεις προσοφθάλμιοι φακοί (απεικ. 2, 18) και ένα ζενίθ κάτοπτρο (απεικ. 2, 19). Με τους προσοφθάλμιους φακούς ορίζετε την εκάστοτε μεγέθυν- ση του τηλεσκοπίου σας. Πριν τη χρήση του προσοφθαλμίου φακού και του ζενίθ κατόπτρου, απομακρύνετε το προστατευτικό καπάκι από το ρακόρ προσοφθαλμί- ου. (απεικ. 1, 6) Χαλαρώνετε τον τερματικό κοχλία (απεικ. 12, X) στο ρακόρ προσοφθαλμίου και βάζετε αρχικά το ζενίθ κάτοπτρο μέσα. Κατόπιν σφίγγετε πάλι τον τερματικό κοχλία (απεικ. 12, X). Στη συνέχεια στερεώστε με τον ίδιο τρόπο, ανοίγοντας και κλείνοντας τη βίδα σύσφιξης (εικ. 13a, X), τον προσοφθάλμιο 20mm στο κάτοπτρο

Δώστε προσοχή στο να δείχνει προς τα πάνω η οπτική άποψη του προσοφθαλμίου. Αυτό διευκολύνει την άνετη θέαση. Διαφορετικά αφαιρείτε τον τερματικό κοχλία (απεικ. 12, X) στο ρακόρ προσοφθαλ- μίου και βιδώνετε το ζενίθ κάτοπτρο σ' αυτή τη θέση. 6.2. σε τηλεσκόπια με κάτοπτρο (ανακλαστήρες) Χαλαρώστε τις βίδες σύσφιξης στη βάση του προσοφθάλμιου (εικ. 1,6). Τοποθετήστε τον παρεχόμενο προσοφθάλμιο (εικ. 2,18) με τη μεγαλύτε- ρη εστιακή απόσταση 20mm απευθείας στη βάση του προσοφθάλμιου. Σφίξτε τις βίδες σύσφιξης (εικ. 3b, X) με το χέρι. Απομακρύνετε το προ- στατευτικό κάλυμμα από το άνοιγμα του σωλήνα. Υπάρχει κίνδυνος ΤΥΦΛΩΣΗΣ! Μην κοιτάτε ποτέ με τη συσκευή αυτή απευθείας στον ήλιο ή κοντά στον ήλιο. Υπάρχει κίνδυνος ΤΥΦΛΩΣΗΣ!

7. Συναρμολόγηση του ερευνητή LED

Σημείωση: Ο ερευνητής LED διαθέτει μια μπαταρία, η οποία παραδίδεται καλυμμένη με μια πλαστική μεμβράνη ώστε να μην αποφορτίζεται. Τη μεμβράνη αυτήν θα πρέπει να την αφαιρέσετε πριν την πρώτη χρήση (εικ.1d). Συναρμολόγηση ερευνητή – Ερευνητής LED με ταχεία είσοδο Ο ερευνητής LED (εικ. 1a) και το στήριγμά του αποτελούν μία μονά-

Σπρώξτε το πόδι του ερευνητή LED πλήρως στην αντίστοιχη βάση στο σωλήνα του τηλεσκοπίου (εικ. 10, X). Το στήριγμα του ερευνητή ασφα-

Σημαντικό: Προσέξτε ο αντικειμενικός φακός του ερευνητή LED να κοιτάει προς την κατεύθυνση του ανοίγματος του σωλήνα (εικ. 1, 4).

8. Ευθυγράμμιση του ερευνητή

Ο ερευνητής LED θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί πριν τη χρήση. Αυτό σημαίνει ότι ο ερευνητής LED και ο σωλήνας του τηλεσκοπίου θα πρέ- πει να ευθυγραμμιστούν παράλληλα. Τοποθετήστε τον προσοφθάλμιο με το μεγαλύτερο εστιακό σημείο στο κάτοπτρο ζενίθ (εικ. 13a, μόνο σε τηλεσκόπια με φακό) ή απευθείας στη βάση προσοφθάλμιου (εικ. 13b, μόνο σε τηλεσκόπια με κάτοπτρο). Δείτε με το τηλεσκόπιο έναν σαφή στόχο σε απόσταση περ. 300 (π.χ. μια σκεπή σπιτιού, το καμπαναριό μιας εκκλησίας, κ.λπ.), έως ότου εμφανιστεί στο οπτικό πεδίο (εικ. 15, A). Στη συνέχεια ενεργοποιήστε τον ερευνητή LED (εικ.,1, 2) από το δια- κόπτη on/off (εικ. 1b, Z). Επιλέξτε τη βαθμίδα «2» για λειτουργία ημέ- ρας ή τη βαθμίδα «1» για λειτουργία νύχτας. Κοιτάξτε μέσα από τον ερευνητή LED και, περιστρέφοντας τις οριζό- ντιες (εικ. 1b, X) και τις κάθετες (εικ. 1b, Y) ρυθμιστικές βίδες, κατευ- θύνετέ τον έτσι ώστε να βλέπετε το κόκκινο σημείο στο κέντρο της εικόνας (εικ. 15, C). Ο ερευνητής LED και το τηλεσκόπιο έχουν τώρα προσαρμοστεί μεταξύ τους.

9. Προστατευτικά Καπάκια:

Για να προφυλάσσεται το τηλεσκόπιό σας από σκόνη και ρύπος, προστατεύεται το στόμιο εντοπιστή μέσω ενός προστατευτικού πώμα- τος (απεικ. 11, X). Ένα προστατευτικό πώμα βρίσκεται επίσης στο ρακόρ προσοφθαλμίου (απεικ. 1, 6). Για να παρατηρήσετε βγάζετε τα καπάκια από τα στόμια.

10. Εύκαμπτη Άτρακτος:

Για να διευκολύνεται η εστίαση ακριβείας του άξονα απόκλισης και συντεταγμένης, τίθενται οι εύκαμπτες άτρακτοι στα προς τούτο προβλεπόμενα στηρίγματα των δύο αξόνων. (απεικ. 14, Χ) Η μακριά εύκαμπτη άτρακτος (απεικ. 1, 14) μοντάρεται παράλληλα στον εντοπιστή τηλεσκοπίου. Η στερέωση γίνεται με έναν τερματικό κοχλία στην προβλεπόμενη εγκοπή του άξονα. Η κοντή εύκαμπτη άτρακτος (απεικ. 1, 15) μοντάρεται στο πλάι. Η στερέωση γίνεται με έναν τερματικό κοχλία στην προβλεπόμενη εγκο- πή του άξονα. Το τηλεσκόπιό σας είναι τώρα έτοιμο για χρήση. ΤΜΗΜΑ II – Ο χειρισμός

Οι επακόλουθες πληροφορίες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ακρί- βεια της θέσης και της ιχνηλάτησης του τηλεσκοπίου σας κατά τη διάρκεια μιας νυχτερινής παρατήρησης.- 60 - Το τηλεσκόπιό σας έχει μια λεγόμενη ψπαρα-γαλαξιακή συναρμολόγη- ση“ (επίσης ισημερινή συναρμολόγηση). Αυτή ξεχωρίζει μέσω των δύο καθέτων ο ένας στον άλλο περιστρεφόμενων αξόνων (απεικ. 16, α+β) Ωστόσο ο λεγόμενος άξονας συντεταγμένης (επίσης ΑΣ ή ωριαίος άξονας) (απεικ. 16, β) πρέπει να είναι ευθυγραμμισμένος παράλληλα στον πολικό άξονα της γης (απεικ. 26, γ). Περί της σωστής εστίασης στο ύψους του πόλου θα πληροφορηθείτε στο τμήμα II – 4. (Χειρισμός – Εστίαση). Με βοήθεια του άξονα απόκλισης (επίσης ΑΑ ή άξονας ανύψωσης) (απεικ. 16, α) ρυθμίζετε το ύψος ενός ουράνιου αντικειμένου σε σχέση με τον ουράνιο ισημερινό (απεικ. 26, δ). Προς τούτο παίρνετε τη συντεταγμένη απόκλισης ενός ουράνιου αντικειμένου από έναν αστρονομικό χάρτη ή ανακαλύπτετε ο ίδιος αντικείμενα. Με τη χειροκίνητη ενεργοποίηση του άξονα συντεταγμένης μέσω της εύκαμπτης ατράκτου (απεικ. 1, 15) εξαλείφετε διαρκώς τη γήινη περιστροφή στην αντίθετη κατεύθυνση. Έτσι παραμένει το επιλεχθέν (= τεθειμένο) αντικείμενο πάντα στο οπτικό πεδίο του προσοφθαλμίου

Επειδή πρέπει να κινηθεί έτσι ο άξονας συντεταγμένης διαρκώς μέσω της εύκαμπτης ατράκτου ελεγμένα, θα ήταν επίσης σκόπιμη μια ηλε- κτρική ιχνηλάτηση (μηχανισμός διαθέσιμος – βλ. εξαρτήματα: συναρ-

Επειδή μπορεί ενοχλητικά φώτα (λάμπες, φανοστάτες) να επηρεάσουν σημαντικά την ευκρίνεια λεπτομέρειας της εικόνας τηλεσκοπίου, είναι για πολλές παρατηρήσεις μια σκοτεινή θέση πολύ σημαντική. Αν πάτε νύχτα από ένα φωτεινό χώρο στο ύπαιθρο θα πρέπει πρώτα να συνηθίσουν τα μάτιά σας στο σκοτάδι. Μετά από περ. 20 λεπτά μπορείτε να αρχίσετε με την παρατήρηση των άστρων. Μην παρατηρείτε από κλειστούς χώρους και τοποθετήστε το τηλεσκό- πιό σας με τα αξεσουάρ περ. 30 λεπτά πριν την έναρξη της παρατή- ρησης στη θέση του, για να εξασφαλιστεί μια εξίσωση θερμοκρασίας στον εντοπιστή. Παραπέρα θα πρέπει να δώσετε προσοχή, να τεθεί αυτό το τηλεσκό- πιο πάνω σ' ένα ισόγειο, στερεό υπέδαφος.

Το τηλεσκόπιό σας πρέπει να εξισορροπίζεται πριν την παρατήρηση. Αυτό σημαίνει, ο άξονας απόκλισης και ο άξονας συντεταγμένης ρυθ- μίζονται για μία ευκολοκίνητη και ακριβή λειτουργία. Ο άξονας συντεταγμένης εξισορροπείται, εφόσον ξεβιδώσετε τον κοχλία σταθεροποίησης (απεικ. 16, Θ) και γείρετε τη ράβδο βάρους σε μία οριζόντια θέση. Μεταθέστε τώρα το αντίβαρο (απεικ. 16, H) επάνω στη ράβδο, έως να παραμείνουν ο εντοπιστής και το αντίβαρο σ' αυτή την οριζόντια θέση. Βιδώστε πάλι τον κοχλία σταθεροποίησης (απεικ. 16, Θ) του άξονα συντεταγμένης. Ο άξονας απόκλισης εξισορ- ροπείται, εφόσον ξεβιδώσετε τον κοχλία σταθεροποίησης (απεικ. 16, Δ) του άξονα απόκλισης. Ακολούθως ξεβιδώνετε τον κοχλία του στη- ρίγματος εντοπιστή (απεικ. 16, Α) και μεταθέτετε τον εντοπιστή έτσι, ώστε να παραμείνει και αυτός σε μία οριζόντια θέση. Μην ξεχάσετε να ξαναβιδώσετε τον κοχλία του στηρίγματος εντοπιστή και τον κοχλία σταθεροποίησης του άξονα απόκλισης.

Εστιάζετε τον άξονα του γεωγραφικού πλάτους (απεικ. 16, ΣΤ) (ύψος πόλου), ξεβιδώνοντας τον κοχλία σταθεροποίησης (απεικ. 18, X) και ρυθμίζοντας ανάλογα το ύψος του πόλου με τον ρυθμιστικό κοχλία (απεικ. 18, Y). Ο αριθμός στον οποίο θα ρυθμίσετε τον άξονα κρίνεται από το γεωγραφικό πλάτος της τοποθεσίας σας (π.χ. Μόναχο 48Γ, Αμβούργο 53Γ). Μην ξεχάσετε να ξανασφίξετε τον κοχλία σταθεροποίησης. Ακολούθως ρυθμίζετε τον άξονα απόκλισης (απεικ. 16, Γ), μέσω λασκαρίσματος και σφιξίματος του κοχλία σταθεροποίησης (απεικ. 16, Δ) στις 90Γ. Ο εντοπιστής τηλεσκοπίου είναι τώρα ευθυγραμμισμένος παράλληλα στο γήινο άξονα. Αυτό το λέει κανείς πολική ευθυγράμμι-

Το γεωγραφικό πλάτος της ακριβής σας τοποθεσίας παρατήρησης βρίσκεται πάντα σ' έναν άτλαντα στο δεξιό ή αριστερό περιθώριο ενός χάρτη. Πληροφορίες λαμβάνετε εκτός αυτού στη δημοτική διοίκηση, στην υπηρεσία κτηματολογίου ή ακόμη στο Διαδίκτυο: Εκεί π.χ. στη www.heavens-above.com. Εκεί δύνασθε στο ψAnonymous user > Select“ να διαλέξετε τη χώρα σας? τότε παρουσιάζονται τα στοιχεία.

5. Πολική Ευθυγράμμιση:

Ευθυγραμμίστε το τηλεσκόπιο με το στόμιο εντοπιστή μπροστά στην κατεύθυνση του βορρά. Προς τούτο ξεβιδώνετε τον κοχλία ασφάλισης (απεικ. 19). Τώρα μπορείτε να στρέψετε τον εντοπιστή τηλεσκοπίου ευθυγραμμίζοντας ακριβώς προς το βορρά. Πάρτε ενδεχομένως τη βοήθεια μιας πυξίδας. Κατόπιν σφίγγετε πάλι τον κοχλία ασφάλισης. Ελέγξτε αν το τηλεσκόπιό σας είναι έτσι όπως φαίνεται στην απεικ. 28 στημένο. Το αντίβαρο (απεικ. 28, X) δείχνει προς το έδαφος και σχηματίζει έτσι μαζί με τον εντοπιστή έναν κάθετο άξονα. Σ' αυτή τη θέση βλέπετε διαμέσω του σκοπευτικού οργάνου την πολική περιοχή με τον πολικό αστέρα. Ο πολικός αστέρας είναι το φωτεινότε- ρο αντικείμενο σ' αυτή την περιοχή. (απεικ. 27) Αυτός θα πρέπει τότε να φαίνεται και στο κέντρο του οπτικού πεδίου του προσοφθαλμίου φακού (f=20 χιλ.). Η πολική ευθυγράμμιση έχει επιτευχθεί. Αυτό το στήσιμο απαιτεί λίγο υπομονή, σάς ανταμείβει όμως κατά την αναζήτηση μέσω ουράνιων συντεταγμένων με τη δυνα- τότητα μιας καλής τοποθέτησης. Σ' αυτή την πολική ευθυγράμμιση θα πρέπει να βρίσκονται οι αρχικοί κύκλοι (κλίμακες) του άξονα απόκλισης (απεικ. 29) στο ψ9“ (= 90Γ) και του άξονα συντεταγμένης (απεικ. 30) στο ψ0“ (= 0 ώρες). Ενδεχομένως πρέπει να περιστρέψετε και τις δύο κλίμακες προσεκτικά στις ανάλογες τιμές (ευθυγραμμισμένες κάθε φορά στα βέλη). Έτσι μπορείτε να δείτε αντικείμενα στον ουρανό με τη βοήθεια του μερικού κύκλου (κλίμακες) (δείτε επίσης 3.1. Δυνατά αντικείμενα παρατήρησης).

Στο τηλεσκόπιό σας έχει πλέον γίνει η βασική ευθυγράμμιση και οι βασικές ρυθμίσεις. Προκειμένου να επιτύχετε μια άνετη θέση παρατήρησης, ξεβιδώστε προσεκτικά τις βίδες της βάσης του σωλήνα (εικ. 9, X), έτσι ώστε να μπορείτε να περιστρέψετε το σωλήνα του τηλεσκοπίου. Φέρτε τον προσοφθάλμιο και το ερευνητή LED σε μια θέση που σας εξασφαλίζει άνετη παρακολούθηση. Η ευθυγράμμιση ακριβείας γίνεται με τη βοήθεια του σκοπεύτρου. Κοιτάξτε μέσα από τον ερευνητή και προσπαθήστε να καλύψετε τον πολικό αστέρα (εικ. 27) με το φωτεινό σημείο (εικ. 15). Για τη ρύθμιση ακριβείας (εικ. 16, K) θα σας βοηθήσει ο άξονας ωρών (εικ. 16, b), καθώς και ο άξονας (εικ. 16, E) του άξονα κλίσης (εικ. 16, a).

Αφού ρυθμίσετε τον πολικό αστέρα στο ερευνητή LED, θα τον ανα- γνωρίσετε στο τηλεσκόπιο κοιτώντας μέσα από τον προσοφθάλμιο. Αν χρειαστεί θα μπορούσατε τώρα με τη βοήθεια της εύκαμπτης ατράκτου να ευθυγραμμίσετε με υψηλότερη ακρίβεια τον αστέρα, καθώς επίσης να καταπιάνεστε με τη ρύθμιση της ευκρίνειας εικόνας στο δακτύλιο νεταρίσματος αντικειμένου (7). Παραπέρα είσαστε τώρα σε θέση μέσω μιας αλλαγής προσοφθαλμίου φακού (μικρότερη εστιακή απόσταση) να ρυθμίσετε μια υψηλότερη μεγέθυνση. Παρακαλώ λάβετε υπόψη σας, ότι η μεγέθυνση των άστρων είναι ελάχιστα αντιληπτή.- 61 -

8. Αναζήτηση Άστρων:

Στην αρχή θα σάς είναι σίγουρα δύσκολο να προσανατολιστείτε στο στερέωμα, επειδή αστέρια και αστερισμοί βρίσκονται πάντα σε κίνηση και ανάλογα με την εποχή του χρόνου, ημερομηνία και ώρα, αλλάζουν την θέση τους στον ουρανό. Εξαίρεση αποτελεί ο πολικός αστέρας. Διαμέσω αυτού περνάει ο επιμηκυμένος υποτιθέμενος πολικός άξονας της γης.Αυτός είναι ένας απλανής αστέρας και αρχικό σημείο όλων των αστρονομικών χαρτών. Πάνω στο σχέδιο βλέπετε μερικούς γνωστούς αστερισμούς και διατά- ξεις άστρων, οι οποίοι είναι όλο το χρόνο ορατοί. Ωστόσο εξαρτάται η διάταξη των άστρων από την ημερομηνία και την ώρα. Αν έχετε ευθυγραμμίσει το τηλεσκόπιό σας σ' ένα από αυτά τα άστρα, θα διαπιστώσετε, ότι σε λίγη ώρα θα έχει εξαφανιστεί από το οπτικό πεδίο του προσοφθαλμίου φακού σας. Για να εξαλείψετε αυτό το

ενεργοποιήστε την εύκαμπτη άτρακτο (απεικ. 16, Κ) του άξονα συντεταγμένης και το τηλεσκόπιό σας θα ακολουθήσει τη φαινομενική τροχιά αυτού του άστρου.

Άστρα και άλλα ουράνια σώματα εντοπίζονται στον ουρανό μέσω συντεταγμένων. Η θέση ενός άστρου στο σύμπαν καθορίζεται μέσω της συντεταγμένης και της απόκλισης. Απόκλιση (απεικ. 23, Γ) είναι η απόσταση ενός άστρου από τον ουράνιο ισημερινό (απεικ. 26, δ), μετρημένη σε μοίρες γωνίας. Τα αστέρια βόρεια του ουρανίου ισημερινού έχουν αριθμό μοιρών θετικό. Βρίσκεται ένα αστέρι νότια του ισημερινού, παίρνει ο αριθμός μοιρών ένα αρνητικό σημείο μπροστά. Συντεταγμένη (απεικ. 23, J) είναι μία από τον ουράνιο ισημερινό μετρημένη απόσταση ενός αστεριού από την εαρινή ισημερία. Η εαρινή ισημερία είναι το σημείο τομής του ουράνιου ισημερινού με τη φαινομενική τροχιά του ηλίου (η λεγ. εκλειπτική) (απεικ. 26, ε). Αυτό συμβαίνει την άνοιξη κατά την εξίσωση του ημερονυκτίου (τέλος Μαρτίου). Η τιμή μετριέται, αντίθετα από την καθημερινή περιστροφή του ουρανού, με το μέτρο του χρόνου από 0 έως 24 ώρες. Λεπτομερέστερες πληροφορίες βρίσκετε σε αστρονομικούς χάρτες ή ανάλογη ειδική λογοτεχνία.

Στον βασικό εξοπλισμό του τηλεσκοπίου σας περιλαμβάνονται αρκετά εξαρτήματα (εικ. 2). Ανάλογα με το μοντέλο: 10.1. Προσοφθάλμιοι φακοί: Αλλάζοντας τον προσοφθάλμιο προσδιορίζεται η εκάστοτε μεγέθυνση του τηλεσκοπίου σας. Τύπος για τον υπολογισμό της μεγέθυνσης: Εστιακή απόσταση τηλεσκοπίου : Εστιακή απόσταση προσοφθάλμιου = Μεγέθυνση Παραδείγματα:

τηλεσκοπίου Εστιακή από-

Μεγέθυνση Μεγέθυνση με Φακός Barlow 3x 700 mm 20 mm 35X 105X 700 mm 4 mm 175X 525X 10.2. Κάτοπτρο ζενίθ (μόνο ανακλαστήρας): Το κάτοπτρο ζενίθ (εικ. 2, 19) επιφέρει αναστροφή εικόνας (αντικατοπτρισμός) και συνεπώς χρησιμοποιείται μόνο για την παρατήρηση ουράνιων σωμάτων. 10.3. Φακός Barlow: Με ένα φακό Barlow επιτυγχάνετε έναν πρόσθετο τριπλασιασμό της μεγέθυνσης.

10.3.1 Συναρμολόγηση και χειρισμός τηλεσκοπίων με φακό

Αν χρησιμοποιείτε τηλεσκόπιο με φακό, θα πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά φακός Barlow στο κάτοπτρο ζενίθ (εικ. 13a, X). Απομακρύνετε τον προσοφθάλμιο από το κάτοπτρο ζενίθ και αντικαταστήστε το με το φακό Barlow. Στη συνέχεια τοποθετήστε τον προσοφθάλμιο με το μεγαλύτερο εστιακό σημείο και σφίξτε τη βίδα σύσφιξης με το χέρι (εικ. 24)

10.3.2 Συναρμολόγηση και χειρισμός τηλεσκοπίων με κάτοπτρο/

Maksutovs Αν χρησιμοποιείτε τηλεσκόπιο με κάτοπτρο, χαλαρώστε τις βίδες σύσφιξης στη βάση του προσοφθάλμιου (εικ. 13b, X) και απομακρύ- νετε τον προσοφθάμιο από τη βάση του. Τοποθετήστε στη συνέχεια το φακό Barlow απευθείας στη βάση του προσοφθάλμιου, και σφίξτε ξανά τη βίδα σύσφιξης. Τέλος τοποθετήστε τον προσοφθάλμιο με το μεγαλύτερο εστιακό σημείο στο φακό Barlow και στερεώστε τον με τη βίδα σύσφιξης (εικ. 24).

10.4 Στήριγμα smartphone

Τοποθετήστε τον προσοφθάλμιο φακό στο στήριγμα smartphone και σφίξτε καλά τη βίδα (εικ. 25, X) του στηρίγματος. Στη συνέχεια τοποθετήστε το στήριγμα smartphone με τον προσοφθάλμιο φακό στο στήριγμα του προσοφθάλμιου (6) ή στον πρισματικό φακό (19) (διοπτρικά τηλεσκόπια) και σφίξτε τις βίδες σύσφιξης (εικ. 25, Y) του στηρίγματος ή του πρισματικού φακού με το χέρι. Ανοίξτε την εφαρμογή κάμερας από το smartphone σας. Πιέστε το smartphone σας στη βάση στήριξης και βεβαιωθείτε ότι έχει στερεωθεί. Η κάμερα πρέπει να βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον προσοφθάλμιο φακό. Κεντράρετε το smartphone ακριβώς πάνω από τον προσοφθάλμιο φακό, ώστε η εικόνα να εμφανίζεται στο κέντρο της οθόνης. Ενδεχομένως να χρειαστεί να μεγεθύνετε την εικόνα στο smartphone μέσω της λειτουργίας ζουμ. Οι βεντούζες πρέπει να είναι στεγνές και καθαρές, χωρίς σκόνη και ρύπους. Δεν αναλαμβάνουμε καμία ευθύνη για τυχόν ζημιές που μπορεί να προκληθούν από πτώση ή θραύση του smartphone λόγω εσφαλμένου χειρισμού.

Μετά από μία ας ελπίσουμε ενδιαφέρουσα και καρποφόρο παρατή- ρηση ενδείκνυται η αποθήκευση ολόκληρου του τηλεσκοπίου σε ένα στεγνό και καλά αεριζόμενο χώρο. Σε μερικά μοντέλα μικροσκοπίων μπορείτε να χωρίσετε τη συναρμολόγηση από το τρίποδο ξεβιδώνο- ντας το ένα από το άλλο. Σ' αυτή την περίπτωση διατηρούνται στη συναρμολόγηση οι ρυθμίσεις σας. Μην ξεχάσετε να βάλετε το καπάκι προστασίας σκόνης στο στόμιο εντοπιστή και στο ρακόρ προσοφθαλ- μίου φακού. Επίσης θα έπρεπε όλους τους προσοφθάλμιους φακούς και οπτικά εξαρτήματα να τα στοιβάζατε στο ανάλογό τους δοχείο. ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ για τον καθαρισμό Καθαρίζετε τους φακούς (προσοφθάλμιους και/ή αντικειμενικούς φακούς) μόνο με μαλακό πανί που δεν αφήνει χνούδι (π.χ. πανί μικρο- ϊνών). Μην πιέζετε πολύ δυνατά το πανί, για να αποφύγετε γδαρσίμα- τα στους φακούς. Για την απομάκρυνση επίμονων ρύπων βρέξτε το πανί καθαρισμού με υγρό καθαρισμού γυαλιών και σκουπίστε με αυτό τους φακούς πιέζο- ντας ελαφρά. Προστατεύετε τη συσκευή από τη σκόνη και την υγρασία! Μετά τη χρήση αφήστε την - ειδικά σε υψηλή υγρασία αέρα - να προσαρμοστεί για λίγο σε θερμοκρασία δωματίου, ώστε να απομακρυνθεί η υπολειμ- ματική υγρασία.- 62 -

Λάθος: Βοήθεια: Καμία εικόνα? απομακρύνετε το καπάκι προστασίας σκόνης από το στόμιο του αντικειμενικού φακού. Θαμπή εικόνα? προβαίνετε σε ρύθμιση ευκρίνειας στο δακτύλιο εστίας Κουμπί εστίασης Η δομή των τηλεσκοπίων Maksutov (τηλεσκόπια Maksutov) μπορεί να απαιτεί πάνω από 20 περιστροφές του κουμπιού εστίασης για την επίτευξη ευκρινούς εικόνας. Ρύθμιση ευκρίνειας δεν αναμένετε την εξίσωση είναι δυνατή? θερμοκρασίας (περ. 30 λεπτά) Κακή εικόνα? μην παρατηρείτε ποτέ διαμέσω ενός υαλοπίνακα Αντικείμενο παρατήρησης στο ρύθμιση σκοπευτικού σκοπευτικό όργανο, αλλά όχι οργάνου (βλέπε τμήμα Ι – 8.) ορατό στο τηλεσκόπιο? Δυσκολοκίνητη ιχνηλάτηση του Εξισορροπείτε τηλεσκόπιο άξονα μέσω των ατράκτων? και αντίβαρο Παρά το ζενίθ κάτοπτρο “λοξή” Το ρακόρ προσοφθαλμίου πρέπει εικόνα στο ζενίθ κάτοπτρο? να ευθυγραμμίζεται καθέτως

Ξεχωρίστε τα υλικά συσκευασίας μεταξύ τους για τη διάθεση. Πληροφορίες για την προβλεπόμενη διάθεση παρέχονται από την τοπική υπηρεσία διάθεσης απορριμμάτων ή την Υπηρεσία Περιβάλλοντος. Προσέχετε κατά την απόρριψη της συσκευής της ισχύουσες νομικές διατάξεις. Πληροφορίες για τη σωστή διάθεση παρέχονται από τις κοινοτικές υπηρεσίες διάθεσης απορριμμάτων ή την Υπηρεσία Περιβάλλοντος. Τμήμα III – Προσθήκη

1. Πιθανά αντικείμενα παρατήρησης

Παρακάτω έχουμε εκλέξει και ερμηνεύσει για σάς μερικά πολύ ενδιαφέροντα ουράνια σώματα και αστρικά σμήνη. Στις αρμόζουσες απεικονίσεις στο τέλος των οδηγιών μπορείτε να βλέπετε, πως εσείς θα παρατηρείτε με τους προσοφθάλμιους φακούς που έχουν παραδο- θεί μαζί τα αντικείμενα, διαμέσω του τηλεσκοπίου σας, όταν επικρατεί καλή ορατότητα: Φεγγάρι (απεικ. 31) Το φεγγάρι είναι ο μοναδικός φυσικός δορυφόρος της γης Τροχιά: περ. 384.400 χιλ. μακριά από τη γη Διάμετρος: 3.476 χιλ. Απόσταση: 384.401 χιλ. Το φεγγάρι είναι από τον προϊστορικό καιρό γνωστό. Αυτό είναι μετά τον ήλιο το δεύτερο σε λάμψη σώμα στον ουρανό. Επειδή το φεγγάρι μια φορά το μήνα περιστρέφεται γύρω από τη γη, αλλάζει διαρκώς η γωνία μεταξύ της γης, του φεγγαριού και του ηλίου? το βλέπει κανείς στους κύκλους των φάσεων του φεγγαριού. Ο χρόνος μεταξύ δύο αλληλοδιαδεχόμενες φάσεις της νέας σελήνης ανέρχεται σε περίπου 29,5 ημέρες (709 ώρες). Αστερισμός ΩΡIΩN / M42 (απεικ. 32) Συντεταγμένη: 05:32.9 (ώρες : λεπτά) Απόκλιση: -05:25 (μοίρες : λεπτά) Απόσταση: 1.500 έτη φωτός Με μια απόσταση των περίπου 1600 ετών φωτός είναι το νεφέλωμα του Ωρίωνα (M42) το φωτεινότερο διάχυτο νεφέλωμα στον ουρανό - με το γυμνό μάτι ορατό και ένα αντικείμενο που αξίζει τον κόπο για τηλεσκόπια όλων των μεγεθών, από τα μικρότερα κιάλια μέχρι τα μεγαλύτερα γήινα αστεροσκοπία και το Hubble Space Telescope. Πρόκειται για το κύριο μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου νέφους από αέριο υδρογόνου και σκόνη, το οποίο με πάνω από 10 μοίρες εκτείνε- ται σε περισσότερο από το μισό αστερισμό του Ωρίωνα. Η εξάπλωση αυτής της τεράστιας νεφέλης ανέρχεται σε αρκετές εκατοντάδες έτη

Αστερισμός ΛΕΪΕΡ / M57 (απεικ. 33) Συντεταγμένη: 18:51.7 (ώρες : λεπτά) Απόκλιση: +32:58 (μοίρες : λεπτά) Απόσταση: 4.100 έτη φωτός Το διάσημο δακτυλιοειδές νεφέλωμα M57 στον αστερισμό Λέιερ θεω- ρείται συχνά ως χαρακτηριστικό δείγμα ενός πλανητικού νεφελώμα- τος? αυτό υπάγεται στα αριστουργήματα του θερινού ουρανού του Βορείου Ημισφαιρίου. Νεότερες έρευνες έχουν δείξει, ότι πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα για ένα δακτύλιο (δακτυλιοειδή) από φωτεινά φωτοβολούσα ύλη, η οποία περιβάλλει το κεντρικό άστρο (μόνο με μεγαλύτερα τηλεσκόπια ορατή) και όχι για μία σφαιρική ή ελλειψοει- δής δομή αερίων. Αν παρατηρούσε κανείς το δακτυλιοειδές νεφέλωμα από το πλαϊνό επίπεδο, θα έμοιαζε αυτό με το νεφέλωμα Ντούμπελ M27. Σ' αυτό το αντικείμενο βλέπουμε ακριβώς στον πόλο του νεφε-

Αστερισμός Αλεπουδάκι / M27 (απεικ. 34) Συντεταγμένη: 19:59.6 (ώρες : λεπτά) Απόκλιση: +22:43 μοίρες : λεπτά) Απόσταση: 1.250 έτη φωτός Το νεφέλωμα Ντούμπελ M27 ή νεφέλωμα Χάντελ στο Αλεπουδάκι ήταν το πρώτο πλανητικό νεφέλωμα, το οποίο είχε ανακαλυφτεί. Στις 12. Ιουλίου 1764 ανακάλυψε ο Charles Messier αυτή τη νέα και εντυπωσιακή κατηγορία αντικειμένων. Βλέπουμε αυτό το αντικείμενο σχεδόν ακριβώς από το επίπεδο του ισημερινού του. Αν θα έβλεπε κανείς το νεφέλωμα Ντούμπελ από έναν των πόλων του, θα επιδεικνύ- ει πιθανόν το σχήμα ενός δακτύλιου και θα έχει την όψη, την οποία γνωρίζουμε από το δακτυλιοειδές νεφέλωμα M57. Αυτό το αντικείμενο μπορεί κανείς να το δει καλά και σε μέτριες καιρι- κές συνθήκες με μικρή μεγέθυνση.- 63 -

• Αστρονομικό λογισμικό