GBH 18V-28 D Professional - Wiertarka BOSCH - Bezpłatna instrukcja obsługi

INSTRUKCJA OBSŁUGI GBH 18V-28 D Professional BOSCH

Wskazówki bezpieczeństwa

Ogólne wskazówki bezpieczeństwa dotyczące pracy z elektronarzędziami

OSTRZEŻENIE Należy zapoznać się ze wszystkimi ostrzeżeniami i wskazówkami do-

tyczącymi bezpieczeństwa użytkowania oraz ilustracjami i danymi technicznymi, dostarczonymi wraz z niniejszym elektronarzędziem. Nieprzestrzeganie poniższych wskazówek może stać się przyczyną porażenia prądem elektrycznym, pożaru i/lub poważnych obrażeń ciała.

Należy zachować wszystkie przepisy i wskazówki bezpieczeństwa dla dalszego zastosowania.

Pojęcie "elektronarzędzie" odnosi się do elektronarzędzi zasilanych energią elektryczną z sieci (z przewodem zasilającym) i do elektronarzędzi zasilanych akumulatorami (bez przewodu zasilającego).

Bezpieczeństwo w miejscu pracy

▶ Miejsce pracy należy utrzymywać w czystości i zapewnić dobre oświetlenie. Nieporządek i brak właściwego oświetlenia sprzyjają wypadkom.
Elektronarzędzi nie należy używać w środowiskach zagrożonym wybuchem, np. w pobliżu łatwopalnych cieczy, gazów lub pyłów. Podczas pracy elektronarzędziem wytwarzają się iskry, które mogą spowodować zapłon pyłów lub oparów.
Podczas użytkowania urządzenia należy zwrócić uwagę na to, aby dzieci i inne osoby postronne znajdowały się w bezpiecznej odległości. Czynniki rozpraszające mogą spowodować utratę panowania nad elektronarzędziem.

Bezpieczeństwo elektryczne

Wtyczki elektronarzędzi muszą pasować do gniazd. Nie wolno w żadnej sytuacji i w żaden sposób modyfikować wtyczek. Podczas pracy elektronarzędziami z uziemieniem ochronnym nie wolno stosować żadnych wtyków adaptacyjnych. Oryginalne wtyczki i pasujące do nich gniazda sieciowe zmniejszają ryzyko porażenia prądem.
Należy unikać kontaktu z uziemionymi elementami lub zwartymi z masą, takimi jak rury, grzejniki, kuchenki i lodówki. Uziemienie ciała zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Elektronarzędzi nie wolno narażać na kontakt z deszczem ani wilgocią. Przedostanie się wody do wnętrza obudowy zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
▶ Nie używać przewodu zasilającego do innych celów. Nie wolno używać przewodu do przenoszenia ani przesuwania elektronarzędzia; nie wolno też wyjmować wtyczki z gniazda, pociągając za przewód. Przewód należy chronić przed wysokimi temperaturami, należy

go trzymać z dala od oleju, ostrych krawędzi i ruchomych części urządzenia. Uszkodzone lub splątane przewody zwiększają ryzyko porażenia prądem elektrycznym.

Używając elektronarzędzia na świeżym powietrzu, należy upewnić się, że przedłużacz jest przeznaczony do pracy na zewnątrz. Użycie przedłużacza przeznaczonego do pracy na zewnątrz zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Jeżeli nie ma innej możliwości, niż użycie elektrona-rzędzia w wilgotnym otoczeniu, należy podłączyć je do źródła zasilania wyposażonego w wyłącznik ochronny różnicowopрядowy. Zastosowanie wyłącznika ochronnego różnicowopрядowego zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.

Bezpieczeństwo osób

Podczas pracy z elektronarzędziem należy zachować czujność, każdą czynność wykonywać ostrożnie i z rozwagą. Nie przystępować do pracy elektronarzędziem w stanie zmeczenia lub będąc pod wpływem narkotyków, alkoholu lub leków. Chwila nieuwagi podczas pracy może grozić bardzo poważnymi obrażeniami ciała.

Stosować środki ochrony osobistej. Należy zawsze nosić okulary ochronne. Środki ochrony osobistej, np. maska przeciwpyłowa, antypoślizgowe obuwie, kask ochronny czy ochraniacze na uszy, w określonych warunkach pracy obniżają ryzyko obrażeń ciała.

Należy unikać niezamierzonego uruchomienia narzędzia. Przed podłączeniem elektronarzędzia do źródła zasilania i/lub podłączeniem akumulatora, podniesieniem albo transportem urządzenia, należy upewnić się, że włącznik elektronarzędzia znajduje się w pozycji wyłączonej. Przenoszenie elektronarzędzia z palcem opartym na włączniku/wyłączniku lub włożenie do gniazda sieciowego wtyczki włączonego narzędzia, może stać się przyczyną wypadków.

▶ Przed włączeniem elektronarzędzia należy usunąć wszystkie narzędzia nastawcze i klucze maszynowe. Narzędzia lub klucze, pozostawione w ruchomych częściach urządzenia, mogą spowodować obrażenia ciała.

Należy unikać nienaturalnych pozycji przy pracy. Należy dbać o stabilną pozycję przy pracy i zachowanie równowagi. Dzięki temu można będzie łatwiej zapanować nad elektronarzędziem w nieprzewidzianych sytuacjach.

Należy nosić odpowiednią odzież. Nie należy nosić luźnej odzieży ani biżuterii. Włosy i odzież należy trzymać z dala od ruchomych części. Luźna odzież, biżuteria lub długie włosy mogą zostać pochwycone przez ruchome części.

Jeżeli producent przewidział możliwość podłączenia odkurzacza lub systemu odsysania pyłu, należy upewnić się, że są one podłączone i są prawidłowo stosowane. Użycie urządzenia odsysającego pył może zmniejszyć zagrożenie zdrowia pyłami.

▶ Nie wolno dopuścić, aby rutyna, nabyta w wyniku częstej pracy elektronarzędziem, zastąpiła ścisłe przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Brak ostrożności i rozwagi podczas obsługi elektronarzędzia może w ułamku spowodować ciężkie obrażenia.

Obsługa i konserwacja elektronarzędzi

▶ Nie należy przeciązać elektronarzędzia. Należy do- brać odpowiednie elektronarzędzie do wykonywanej czynności. Odpowiednio dobrane elektronarzędzie wy- kona pracę lepiej i bezpieczniej, z prędkością, do jakiej jest przystosowane.
▶ Nie należy używać elektronarzędzia z uszkodzonym włącznikiem/wyłącznikiem. Elektronarzędzie, którym nie można sterować za pomocą włącznika/wyłącznika, stwarza zagrożenie i musi zostać naprawione.
Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac nastawczych, przed wymianą osprzętu lub przed odłożeniem elektronarzędzia należy wyjąć wtyczkę z gniazda sieciowego i/lub usunąć akumulator. Ten środek ostrożności ogranicza ryzyko niezamierzonego uruchomienia elektro-narzędzia.
Nieużywane elektronarzędzia należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie należy udostępniać narzędzia osobom, które nie są z nim obeznane lub nie zapoznały się z niniejszą instrukcją. Elektronarzędzia w rękach nieprzeszkolonego użytkownika są niebezpieczne.
Elektronarzędzia i osprzęt należy utrzymywać w nie nagannym stanie technicznym. Należy kontrolować, czy ruchome części urządzenia prawidłowo funkcjonują i nie są zablokowane, czy nie doszło do uszkodzenia niektórych części oraz czy nie występują inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na prawidłowe działanie elektronarzędzia. Uszkodzone części należy naprawić przed użyciem elektronarzędzia. Wiele wypadków spowodowanych jest niewłaściwą konserwacją elektronarzędzi.
Należy stale dbać o czystość narzędzi skrawających i regularnie je ostrzyć. Starannie konserwowane, ostre narzędzia skrawające rzadziej się blokują i są łatwiejsze w obsłudze.
Elektronarzędzi, osprzętu, narzędzi roboczych itp. należy używać zgodnie z ich instrukcjami oraz uwzględniać warunki i rodzaj wykonywanej pracy. Wykorzystywanie elektronarzędzi do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem jest niebezpieczne.
Uchwyty i powierzchnie chwytowe powinny być zawsze suche, czyste i niezabrudzone olejem ani smarem. Śliskie uchwyty i powierzchnie chwytowe nie pozwalają na bezpieczne trzymanie narzędzia i kontrolę nad nim w nieoczekiwanych sytuacjach.

Obsługa i konserwacja elektronarzędzi akumulatorowych

Akumulatory należy ładować tylko w ładowarkach o parametrach określonych przez producenta. W przypadku użycia ładowarki, przystosowanej do ładowania

określonego rodzaju akumulatorów, w sposób niezgodny z przeznaczeniem, istnieje niebezpieczeństwo pożaru.

Elektronarzędzi należy używać wyłącznie z przeznaczonymi do nich akumulatorami. Użycie innych akumulatorów może stwarzać ryzyko odniesienia obrażeń ciała i zagrożenie pożarem.
Nieużywany akumulator należy przechowywać z dala od metalowych elementów, takich jak spinacze, monety, klucze, gwoździe, śruby lub inne małe przedmioty metalowe, które mogłyby spowodować zwarcie biegunów akumulatora. Zwarcie biegunów akumulatora może skutkować oparzeniem lub wybuchem pożaru.
Przechowywanie lub użytkowanie akumulatora w nieodpowiednich warunkach może spowodować wyciek elektrolitu. Należy unikać kontaktu z elektrolitem, a w razie przypadkowego kontaktu, przepłukać skórę woda. W przypadku dostania się elektrolitu do oczu, należy dodatkowo zasięgnąć porady lekarza. Elektrolit wyciekający z akumulatora może spowodować podrażnienie skóry lub oparzenia.
▶ Nie wolno używać uszkodzonych ani modyfikowanych akumulatorów i elektronarzędzi. Uszkodzone lub zmo- dyfikowane akumulatory mogą zachowywać się w sposób nieprzewidywalny, powodując niebezpieczne dla zdrowia skutki (zapłon, eksplozja, obrażenia ciała).
Akumulator należy trzymać z dala od ognia oraz chronić przed ekstremalnymi temperaturami. Wskutek działania ognia lub temperatury przekraczającej 130 °C akumulator może eksplodować.
Należy stosować się do wszystkich wskazówek dotyczących ładowania. Nie wolno ładować akumulatora lub elektronarzędzia w temperaturze znajdującej się poza zakresem sprecyzowanym w niniejszej instrukcji. Niezgodne z instrukcją ładowanie lub ładowanie w temperaturze niemieszczącej się w zalecanym zakresie może spowodować uszkodzenie akumulatora oraz zwiększa ryzyko pożaru.
Prace serwisowe przy elektronarzędziu mogą być wykonywane wyłącznie przez wykwalifikowany personel i przy użyciu oryginalnych części zamiennych. W ten sposób zagwarantowana jest bezpieczna eksploatacja elektronarzędzia.
▶ Nie wolno w żadnym wypadku naprawiać uszkodzonego akumulatora. Naprawy akumulatora można dokonywać wyłącznie u producenta lub w autoryzowanym punkcie serwisowym.

Serwis

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa pracy z młotami

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa podczas wykonywania wszystkich prac

▶ Stosować środki ochrony słuchu. Narażenie na hałas może stać się przyczyną utraty słuchu.
▶ Stosować rękojeść dodatkową lub rękojeści dodatkowe, jeżeli wchodzą w skład wyposażenia elektronarzę-

116 | Polski

dzia. Utrata kontroli nad elektronarzędziem może spowodować obrażenia ciała.

Podczas wykonywania prac, przy których narzędzie skrawające lub element mocujący mogłyby natrafić na ukryte przewody elektryczne, elektronarzędzie należy trzymać wyłącznie za izolowane powierzchnie. Kontakt narzędzia skrawającego lub elementu mocującego z przewodem elektrycznym pod napięciem może spowodować przekazanie napięcia na nieizolowane części metalowe elektronarzędzia, grożąc porażeniem prądem elektrycznym.

Wskazówki dotyczące stosowania długich wiertel w młotach udarowo-obrotowych

Zawsze należy rozpoczynać wiercenie przy niskiej prędkości. Końcówka wiertła musi mieć kontakt z powierzchnią materiału. Przy wyższych prędkościach wiertło obracające się swobodnie, bez kontaktu z materiałem, ma tendencje do wyginania się, co może skutkować obrażeniami ciała.
Nacisk należy wywierać wyłącznie w jednej linii z pracującym narzędziem roboczym. Nie należy wywierać nadmiernego nacisku. Wiertła mogą się wyginać, co może prowadzić do ich złamania lub utraty kontroli nad narzędziem, i w efekcie spowodować obrażenia ciała.

Dodatkowe wskazówki dotyczące bezpieczeństwa

Należy używać odpowiednich detektorów w celu zlo-kalizowania instalacji lub zwrócić się o pomoc do lokalnego dostawcy usługi. Kontakt z przewodami znajdu-jącymi się pod napięciem może doprowadzić do powstania pożaru lub porażenia elektrycznego. Uszkodzenie przewodu gazowego może doprowadzić do wybuchu. Przebicie przewodu wodociągowego powoduje szkody rzeczowe.
Przed odłożeniem elektronarzędzia należy poczekać, aż znajdzie się ono w bezruchu. Narzędzie robocze może się zablokować i doprowadzić do utraty kontroli nad elektronarzędziem.
Należy zabezpieczyć obrabiany przedmiot. Zamocowanie obrabianego przedmiotu w urządzeniu mocującym lub imadle jest bezpieczniejsze niż trzymanie go w ręku.
W razie uszkodzenia akumulatora lub stosowania go niezgodnie z przeznaczeniem może dojść do wystąpienia oparów. Akumulator może się zapalić lub wybuchnąć. Należy zadbać o dopływ świeżego powietrza, a w przypadku wystąpienia dolegliwości skontaktować się z lekarzem. Opary mogą podrażnić drogi oddechowe.
▶ Nie modyfikować ani nie otwierać akumulatora. Istnieje niebezpieczeństwo zwarcia.
Ostre przedmioty, takie jak gwoździe lub śrubokręt, a także działanie sił zewnętrznych mogą spowodować uszkodzenie akumulatora. Może wówczas dojść do zwarcia wewnętrznego akumulatora i do jego przepalenia, eksplozji lub przegrzania.
- Akumulator należy stosować wyłącznie w urządzeniach producenta. Tylko w ten sposób można

ochronić akumulator przed niebezpiecznym dla niego przeciążeniem.

Akumulator należy chronić przed wysokimi temperaturami, np. przed stałym nasłonecznieniem, przed ogniem, zanieczyszczeniami, wodą i wilgocią. Istnieje zagrożenie zwarcia i wybuchu.

▶ Tuż po zakończeniu pracy nie należy dotykać narzędzi roboczych ani sąsiadujących z nimi elementów obudowy. Mogą się one silnie nagrzewać podczas pracy i spowodować oparzenia.
Narzędzie robocze może zablokować się podczas wiercenia. Należy dbać o stabilną pozycję pracy i mocno trzymać elektronarzędzie obiema rękami. W przeciwnym razie istnieje niebezpieczeństwo utraty kontroli nad elektronarzędziem.
Należy zachować ostrożność podczas prac wyburzeniowych z zastosowaniem dłuta. Spadające odłamki obrabianego materiału mogą spowodować obrażenia u użytkownika lub osób znajdujących się w pobliżu.

Opis urządzenia i jego zastosowania

Należy przeczytać wszystkie wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i zalecenia. Nie-przestrzeganie wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i zaleceń może doprowadzić do porażenia prądem elektrycznym, pożaru i/lub poważnych obrażeń ciała.

Proszę zwrócić uwagę na rysunki zamieszczone na początku instrukcji obsługi.

Użycie zgodne z przeznaczeniem

Elektronarzędzie jest przeznaczone do wiercenia udarowego w betonie, cegle i kamieniu oraz do lżejszych i średnio za- awansowanych prac związanych z długowaniem. Nadaje się ono również do wiercenia bez udaru w drewnie, metalu, płyt- kach ceramicznych i tworzywach sztucznych. Elektronarzędzia z elektroniczną regulacją oraz możliwością przełączania obrotów w prawo/lewo przystosowane są również do wkrę- cania.

Przedstawione graficznie komponenty

Numeracja przedstawionych komponentów odnosi się do schematu elektronarzędzia, znajdującego się na stronie graficznej.

(1) Uchwyt wiertarski SDS plus
(2) Uchwyt narzędziowy SDS plus
(3) Ostona przeciwpyłowa
(4) Tuleja ryglująca
(5) Przełącznik kierunku obrotów
(6) Rękojeść (powierzchnia izolowana)
(7) Włącznik/wyłącznik
(8) Akumulator ^a)
(9) Oświetlenie robocze

Polski | 117

(10)	Przycisk odblokowujący przełącznik wiercenia udarowego/blokady obrotów
(11)	Przełącznik wiercenia udarowego/blokady obrotów
(12)	Przycisk do regulacji ogranicznika głębokości
(13)	Ogranicznik głębokości
(14)	Rękojeść dodatkowa (powierzchnia izolowana)
(15)	Przycisk odblokowujący akumulator ^a)
(16)	Hak do zawieszenia
(17)	Śruba zabezpieczająca do zębatego uchwytu wiertarskiego ^a)
(18)	Zębaty uchwyt wiertarskie ^a)
(19)	Trzpień mocujący SDS plus do uchwytu wiertarskiego ^a)
(20)	Klucz do uchwytu wiertarskiego
(21)	Uchwyt uniwersalny z trzpieniem mocującym SDS plus ^a)
(22)	Strefa mocowania systemu asekuracyjnego (na elektronarzędziu)
(23)	System asekuracyjny ^b)
(24)	Punkt stanowiskowy systemu asekuracyjnego ^b)
a)	Nie wchodzi w skład wyposażenia standardowego.
b)	Ten osprzęt nie wchodzi w skład wyposażenia standardowego ani w skład programu osprzętu dodatkowego Bosch.

Dane techniczne

Akumulatorowy młot udarowo-obrotowy		GBH 18V-28 D
Numer katalogowy		3 611 J19 0..
Napięcie znamionowe V= 18
Liczba udarówA)	min-1	0-4250
Prędkość obrotowa bez obciążenia
- Obroty w prawo min	-1	0-950
- Obroty w lewo min	-1	0-950
Uchwyt narzędziowy SDS plus
Średnica szyjki wrzeciona mm 50
Maks. średnica wiercenia
- Beton mm 28
- Mur (koronką wiertniczą)	mm 68
- Stal mm 13
- Drewno mm 30
WagaB)	kg 3,0
Zalecana temperatura otoczenia podczas ładowania	°C 0 ... +35
Dopuszczalna temperatura otoczenia podczas pracyC) i podczas przechowywania	°C -20 ... +50

Akumulatorowy młot udarowo-obrotowy	GBH 18V-28 D
Kompatybilne akumulatory	GBA 18V...ProCORE18V...
Zalecane akumulatory GBA 18V... ≥4,0 Ah	ProCORE18V...
Zalecane ładowarki GAL 18...	GAX 18...GAL 36...

A) Pomiar wykonany przy temperaturze 20–25 °C z akumulatorem ProCORE18V 4.0Ah.
B) Waga bez akumulatora (waga bez akumulatora, patrz http://www.bosch-professional.com)
C) ograniczona wydajność w przypadku temperatur < 0 °C
Wartości mogą różnić się w zależności od produktu, zastosowania i warunków otoczenia. Więcej informacji na stronie: www.bosch-professional.com/wac.

Informacje o emisji hałasu i drgań

Wartości pomiarowe emisji hałasu zostały określone zgodnie z EN 62841-2-6.

Określony wg skali A poziom hałasu emitowanego przez urządzenie wynosi standardowo: poziom ciśnienia akustycznego 95 dB(A); poziom mocy akustycznej 103 dB(A). Niepewność pomiaru K = 3 dB.

Stosować środki ochrony słuchu!

Wartości łączne drgań a_h (suma wektorowa z trzech kierunków) i niepewność pomiaru K oznaczone zgodnie z EN 62841-2-6:

Wiercenie udarowe w betonie: a_h = 10, 1 m/s^2 , K = 1, 5 m/s^2 , dłutowanie: a_n = 7, 2 m/s^2 , K = 1, 5 m/s^2 ,

Wiercenie w metalu: a_h=2,5 m/s^2,K=1,5 m/s^2 ,

Wkręcanie: a_h=2,5 m/s^2 , K=1,5 m/s ^2 .

Podany w niniejszej instrukcji poziom drgań i poziom emisji hałasu zostały zmierzone zgodnie ze znormalizowaną procedurą pomiarową i mogą zostać użyte do porównywania elektronarzędzi. Można ich także użyć do wstępnej oceny poziomu drgań i poziomu emisji hałasu.

Podany poziom drgań i poziom emisji hałasu jest reprezentatywny dla podstawowych zastosowań elektronarzędzia. Jeżeli elektronarzędzie użyte zostanie do innych zastosowań lub z innymi narzędziami roboczymi, a także jeśli nie będzie właściwie konserwowane, poziom drgań i poziom emisji hałasu mogą różnić się od podanych wartości. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować podwyższenie poziomu drgań i poziomu emisji hałasu w czasie pracy.

Aby dokładnie ocenić poziom drgań i poziom emisji hałasu, należy wziąć pod uwagę także okresy, gdy urządzenie jest wyłączone lub gdy jest ono wprawdzie włączone, ale nie jest używane do pracy. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować obniżenie poziomu drgań i poziomu emisji hałasu w czasie pracy.

Należy wprowadzić dodatkowe środki bezpieczeństwa, mające na celu ochronę osoby obsługującej przed skutkami ekspozycji na drgania, np.: konserwacja elektronarzędzia i narzędzi roboczych, zapewnienie odpowiedniej temperatury,

118 | Polski

aby nie dopuścić do wyziębienia rąk, właściwa organizacja czynności wykonywanych podczas pracy.

Informacje o emisji pyłu: z zastosowaniem Bosch GDE 28 D Professional

Wartości pomiarowe emisji pyłu zostały określone zgodnie z EN 50632-2-6:

pyt respirabilny: < 0,50 mg/m ^3 , K = 0 mg/m ^3

pył wdychalny: < 0,80 mg/m³, K = 0,2 mg/m³

pył kwarcowy: < 0,05 mg/m³

Podane wartości pomiarowe emisji pyłu zostały określone w następujących warunkach pracy:

Tryb pracy: wiercenie udarowe

Narzędzie robocze: wiertło SDS plus, średnica 16 mm

Wskazówka: W przypadku stosowania elektronarzędzia w innym trybie, z innymi narzędziami roboczymi lub przy niedostatecznej konserwacji elektronarzędzia wartości pomiarowe emisji pyłu mogą odbiegać od podanych powyżej. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować podwyższenie ekspozycji na pył podczas całego czasu pracy.

W razie potrzeby należy podjąć dodatkowe środki bezpieczeństwa służące ochronie użytkownika przed skutkami emisji pyłu, np. noszenie maski przeciwpyłowej z filtrem klasy P2.

Należy przestrzegać aktualnie obowiązujących w danym kraju przepisów, regulujących zasady obróbki różnego rodzaju materiałów.

Akumulator

Bosch sprzedaje elektronarzędzia akumulatorowe także w wersji bez akumulatora. Informacja o tym, czy w zakres dostawy elektronarzędzia wchodzi akumulator, znajduje się na opakowaniu.

Ładowanie akumulatora

Należy stosować wyłącznie ładowarki wyszczególnione w danych technicznych. Tylko te ładowarki dostosowane są do ładowania zastosowanego w elektronarzędziu akumulatora litowo-jonowego.

Wskazówka: Ze względu na międzynarodowe przepisy transportowe w momencie dostawy akumulatory litowo-jonowe są częściowo naładowane. Aby zagwarantować wykorzystanie najwyższej wydajności akumulatora, należy przed pierwszym użyciem całkowicie naładować akumulator.

Wkładanie akumulatora

Wsunąć naładowany akumulator w uchwyt akumulatora aż do wyczuwalnego zablokowania.

Wyjmowanie akumulatora

W celu wyjęcia akumulatora nacisnąć przycisk odblokowujący i wyjąć akumulator. Nie należy przy tym używać siły.

Akumulator posiada 2 stopnie blokady, zapobiegające jego wypadnięciu w przypadku niezamierzonego naciśnięcia przycisku odblokowującego akumulator. Akumulator, umieszczono ny w elektronarzędziu, przytrzymywany jest na miejscu za pomocą sprężyny.

Wskaźnik stanu naładowania akumulatora

Wskazówka: Nie każdy typ akumulatora jest wyposażony we wskaźnik stanu naładowania.

Zielone diody LED wskaźnika stanu naładowania akumulatora pokazują stan naładowania akumulatora. Ze względów bezpieczeństwa stan naładowania akumulatora można skontrolować tylko przy wyłączonym elektronarzędziu.

Nacisnąć przycisk wskaźnika stanu naładowania club, aby pojawiło się wskazanie stanu naładowania. Można to zrobić także po wyjęciu akumulatora.

Jeżeli po naciśnięciu przycisku wskaźnika stanu naładowania nie świeci się żadna dioda LED, oznacza to, że akumulator jest uszkodzony i należy go wymienić.

Typ akumulatora GBA 18V...

Dioda LED Pojemność

Światło ciągłe, 3 zielone diody 60–100%

Światło ciągłe, 2 zielone diody 30–60%

Światło ciągłe, 1 zielona dioda 5–30%

Światło migające, 1 zielona dioda 0–5%

Typ akumulatora ProCORE18V...

Dioda LED Pojemność

Światło ciągłe, 5 zielonych diod 80–100%

Światło ciągłe, 4 zielone diody 60–80%

Światło ciągłe, 3 zielone diody 40–60%

Światło ciągłe, 2 zielone diody 20–40%

Światło ciągłe, 1 zielona dioda 5–20%

Światło migające, 1 zielona dioda 0–5%

Wskazówki dotyczące właściwego postępowania z akumulatorem

Akumulator należy chronić przed wilgocią i wodą.

Akumulator należy przechowywać wyłącznie w temperaturze od -20 °C do 50 °C. Nie wolno pozostawiać akumulatora, np. latem, w samochodzie.

Otwory wentylacyjne należy regularnie czyścić za pomocą miękkiego, czystego i suchego pędzelka.

Zdecydowanie krótszy czas pracy po ładowaniu wskazuje na zużycie akumulatora i konieczność wymiany na nowy.

Przestrzegać wskazówek dotyczących utylizacji odpadów.

Montaž

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac przy elektronarzędziu (np. konserwacja, wymiana narzędzi roboczych itp.) należy wyjąć akumulator. W przypadku niezamierzonego naciśnięcia włącznika/wyłącznika istnieje niebezpieczeństwo doznania obrażeń.

Rękojeść dodatkowa

Elektronarzędzia należy używać wyłącznie z zamontowaną rękojeścią dodatkową (14).

Należy zwrócić uwagę na to, aby rękojeść dodatkowa była zawsze mocno dokręcona. W przeciwnym razie istnieje niebezpieczeństwo utraty kontroli nad elektronarzędziem podczas pracy.

Ustawianie rękojeści dodatkowej (zob. rys. A)

Aby zająć stabilną i niemęczącą pozycję pracy, można do- wolnie wychylić rękojeść dodatkową (14).

- Odkręcić dolną część rękijeści dodatkowej (14) w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i przesunąć rękijeść dodatkową (14) w żadaną pozycję. Następnie ponownie dokręcić dolną część rękijeści dodatkowej (14) w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Zwrócić uwagę na to, aby obejma rękijeści dodatkowej umieszczona była w przeznaczonym do tego rowku na obudowie.

Wybór uchwytu wiertarskiego i narzędzi roboczych

Do wiercenia udarowego oraz do długowania należy używać narzędzi roboczych SDS plus, umieszczonych w uchwycie wiertarskim SDS plus.

Do wiercenia bez udaru w drewnie, metalu, płytkach ceramicznych i tworzywach sztucznych, a także do wkręcania używa się narzędzi bez systemu SDS plus (np. wiertel z chwytem cylindrycznym). Do montażu tego rodzaju narzędzi roboczych potrzebny jest szybkozaciskowy uchwyt wiertarski lub zębaty uchwyt wiertarski.

Wymiana uchwytu wiertarskiego

Wkładanie/wyjmowanie zębatego uchwytu wiertarskiego

Aby możliwe było zastosowanie narzędzi roboczych bez systemu SDS plus (np. wierteł cylindrycznych), należy zamontować odpowiedni uchwyt wiertarski (zębaty lub szybkozaci-skowy uchwyt wiertarski).

Montaż zębatego uchwytu wiertarskiego (zob. rys. B)

– Wkręcić trzpień mocujący SDS plus (19) w zębaty uchwyt wiertarski (18). Zabezpieczyć zębaty uchwyt wiertarski (18) za pomocą śruby zabezpieczającej (17). Należy wziąć pod uwagę, że śruba zabezpieczająca ma gwint lewoskrętny.

Wkładanie zębatego uchwytu wiertarskiego (zob. rys. B)

- Końcówkę trzpienia mocującego (19) należy oczyścić i lekko nasmarować.

• Włożyć zębaty uchwyt wiertarski (18) z trzpieniem mocującym (19) w uchwyt narzędziowy, obracając go aż do samoczynnego zaryglowania.
  – Sprawdzić zaryglowanie przez pociągnięcie za zębaty uchwyt wiertarski (18).

Wyjmowanie zębatego uchwytu wiertarskiego

- Przesunąć tuleję ryglującą (4) do tyłu i zdjąć zębaty uchwyt wiertarski (18).

Wymiana narzędzi roboczych

Ostona przeciwpyłowa (3) w dużej mierze zapobiega wnikaniu pyłu do uchwytu narzędziowego podczas pracy narzędziem. Podczas wkładania narzędzia roboczego należy uważać na to, by nie uszkodzić osłony przeciwpyłowej (3).

- Uszkodzoną osłone przeciwpyłową należy natychmiast wymienić. Zaleca się wykonać wymianę w punkcie serwisowym.

Wymiana narzędzi roboczych (SDS plus)

Wkładanie narzędzia roboczego SDS plus (zob. rys. C)

Za pomocą uchwytu wiertarskiego SDS plus (1) można wymienić narzędzie robocze w sposób prosty i wygodny bez użycia dodatkowych narzędzi.

- Końcówkę wkładanego narzędzia roboczego należy oczyścić i lekko nasmarować.

- Wsunąć narzędzie robocze w uchwyt narzędziowy (2) obracając je aż do samoczynnego zaryglowania.

- Sprawdzić zaryglowanie przez pociągnięcie narzędzia roboczego.

Ze względów systemowych narzędzie robocze SDS plus ma swobodę poruszania się. Dlatego na biegu jałowym występuje bicie. Fakt ten nie ma żadnego wpływu na dokładność wierconego otworu, ponieważ wiertło samoczynnie centruje się podczas wiercenia.

Wyjmowanie narzędzia roboczego SDS plus (zob. rys. D)

- Przesunąć tuleję ryglującą (4) do tyłu i wyjąć narzędzie robocze.

Wymiana narzędzi roboczych Zębaty uchwyt wiertarski Wkładanie narzędzia roboczego (zob. rys. E)

Wskazówka: Narzędzi roboczych bez SDS plus nie wolno używać do wiercenia udarowego ani do długowania! Narzędzia robocze bez SDS plus oraz ich uchwyt wiertarski ulegają uszkodzeniu podczas wiercenia udarowego i długowania.

- Włożyć zębaty uchwyt wiertarski (18).

- Otworzyć zębaty uchwyt wiertarski (18), obracając go na tyle, aby możliwe było osadzenie narzędzia roboczego. Włożyć narzędzie robocze.

- Włożyć klucz do uchwytu wiertarskiego (20) w odpowiednie otwory zębatego uchwytu wiertarskiego (18) i równomiernie zablokować narzędzie robocze.

– Ustawić przełącznik wiercenia udarowego / blokady obrotów (11) w pozycji „wiercenie”.

Wyjmowanie narzędzia roboczego (zob. rys. F)

- Obracać tuleję zębatego uchwytu wiertarskiego (18) za pomocą klucza do zębatego uchwytu wiertarskiego (20)

120 | Polski

w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, aż będzie możliwe wyjęcie narzędzia roboczego.

Odsysanie pyłów/wiórów

Pyły niektórych materiałów, na przykład powłok malarskich z zawartością ołowiu, niektórych gatunków drewna, minerałów lub niektórych rodzajów metalu, mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia. Bezpośredni kontakt fizyczny z pyłami lub przedostanie się ich do płuc może wywołać reakcje alergiczne i/lub choroby układu oddechowego operatora lub osób znajdujących się w pobliżu.

Niektóre rodzaje pyłów, np. dębiny lub buczyny uważane są za rakotwórcze, szczególnie w połączeniu z substancjami do obróbki drewna (chromiany, impregnaty do drewna). Materiały, zawierające azbest mogą być obrabiane jedynie przez odpowiednio przeszkolony personel.

• O ile jest to możliwe, należy zawsze stosować system od-sysania pyłu, dostosowany do rodzaju obrabianego materiału.
  – Należy zawsze dbać o dobrą wentylację stanowiska pracy.
  – Zaleca się noszenie maski przeciwpyłowej z pochłaniaczem klasy P2.

Należy przestrzegać aktualnie obowiązujących w danym kraju przepisów, regulujących zasady obróbki różnego rodzaju materiałów.

▶ Należy unikać gromadzenia się pyłu na stanowisku pracy. Pyły mogą się z łatwością zapalić.

Odsysanie pyłu z systemem GDE 28 D (zob. rys. G) lub GDE 18V-26 D

Do odsysania pyłu powstającego przy obróbce betonu i kamienia niezbędne jest zastosowanie systemu GDE 28 D lub GDE 18V-26 D.

Systemu odsysania pyłu nie należy stosować do odsysania pyłów drewna, metalu i tworzyw sztucznych, a także pyłów szkodliwych dla zdrowia (np. azbestu).

Praca

Uruchamianie

Ustawianie trybu pracy

Za pomocą przełącznika wiercenia udarowego / blokady obrotów (11) wybrać tryb pracy elektronarzędzia.

- Aby zmienić tryb pracy, należy nacisnąć przycisk odblokowujący (10) i przestawić przełącznik wiercenia udarowego / blokady obrotów (11) w żądaną pozycję, aż zaskoczy ze słyszalnym kliknięciem.

Wskazówka: Tryb pracy można zmienić tylko przy wyłączonym elektronarzędziu! W przeciwnym wypadku może dojść do uszkodzenia elektronarzędzia.

Pozycja do wiercenia udarowego w betonie lub kamieniu

Pozycja do wiercenia bez udaru w drewnie, metalu, płytkach ceramicznych i tworzywach sztucznych, a także do wkręcania

Pozycja Vario-Lock do ustawiania pozycji dłuta W tej pozycji nie można ustawić przełącznika wiercenia udarowego / blokady obrotów (11).

Pozycja do dlutowania

Ustawianie kierunku obrotów

Za pomocą przełącznika kierunku obrotów (5) można zmienić kierunek obrotów elektronarzędzia. Przy naciśniętym włączniku/wyłączniku (7) jest to jednak niemożliwe.

▶ Przełącznik kierunku obrotów (5) wolno przestawiać tylko przy wyłączonym elektronarzędziu.

Przed przystąpieniem do wiercenia udarowego, wiercenia i długowania należy zawsze ustawić kierunek obrotów w prawa.

- Obroty w prawo: Nacisnąć przełącznik kierunku obrotów (5) do oporu w lewo.

- Obroty w lewo: Nacisnąć przełącznik kierunku obrotów (5) do oporu w prawo.

Wskazówka: Jeżeli przełącznik kierunku obrotów znajduje się w pozycji środkowej, włącznik/wyłącznik jest zablokowany.

Włączanie/wyłączanie

- Aby włączyć elektronarzędzie, należy nacisnąć włącznik/ wyłącznik (7).

Oświetlenie robocze (9) świeci się przy lekko lub całkowicie naciśniętym włączniku/wyłączniku (7), zapewniając lepszą widoczność miejsca pracy przy niekorzystnych warunkach oświetleniowych.

Przy pierwszym uruchomieniu elektronarzędzia może wystąpić opóźnienie załączenia, ponieważ elektronika elektronarzędzia musi się najpierw skonfigurować.

Przy niskich temperaturach elektronarzędzie osiąga pełną wydajność udarową dopiero po upływie określonego czasu.

- Aby wyłączyć elektronarzędzie, należy zwolnić włącznik/ wyłącznik (7).

Ustawianie prędkości obrotowej / liczby udarów

Prędkość obrotową / liczbę udarów włączonego elektrona- rzędzia można płynnie regulować, stopniując siłę nacisku na włącznik/wyłącznik (7).

Lekki nacisk na włącznik/wyłącznik (7) skutkuje niską prędkością obrotową / mniejszą liczbą udarów. Zwiększony nacisk podwyższa prędkość obrotową / liczbę udarów.

Zmiana pozycji dłuta (Vario-Lock)

Dłuto można zablokować w 44 pozycjach. Pozwala to znaleźć optymalną pozycję do pracy.

- Włożyć dłuto w uchwyt narzędziowy.

• Ustawić przełącznik wiercenia udarowego / blokady obrotów (11) w pozycji „Vario-Lock”.
• Ustawić narzędzie robocze w żądanej pozycji.
• Ustawić przełącznik wiercenia udarowego / blokady obrotów (11) w pozycji „dłutowanie”. Spowoduje to zablokowanie uchwytu narzędziowego.
• Przed przystąpieniem do długowania należy ustawić kierunek obrotów w prawo.

Wskazówki dotyczące pracy

Ustawianie głębokości wiercenia (zob. rys. H)

Za pomocą ogranicznika głębokości (13) można ustawić żądaną głębokość wiercenia X.

• Nacisnąć przycisk ogranicznika głębokości (12) i ustawić ogranicznik w rękojeści dodatkowej (14). Rowki na ograniczniku głębokości (13) powinny znajdować się od dołu.
• Wsunąć narzędzie robocze SDS plus do oporu w uchwyt narzędziowy SDS plus (2). W przeciwnym razie luźno osadzone narzędzie robocze SDS plus mogłoby spowodować niewłaściwe ustawienie głębokości wiercenia.
• Wysunąć ogranicznik głębokości na tyle, aby odległość pomiędzy końcówką wiertła a końcówką ogranicznika głębokości odpowiadała żądanej głębokości wiercenia X.

Sprzęgło przeciążeniowe

W przypadku zakleszczenia lub zablokowania narzędzia roboczego, napęd wrzeciona wiertarki zostaje przerwany. Elektronarzędzie należy trzymać zawsze, ze względu na występujące przy tym siły, mocno w obydwu rękach i zająć pewną pozycję pracy.
W przypadku zablokowania elektronarzędzia, należy je wyłączyć i zwolnić narzędzie robocze. Podczas włączania elektronarzędzia z zablokowanym narzędziem roboczym powstają wysokie momenty odwodzące.

System szybkiego wyłączania (KickBack Control)

System szybkiego wyłączania (funkcja Kick-Back Control) ułatwia kontrolę nad elektronarzędziem i znacznie zwiększa w ten sposób bezpieczeństwo użytkownika w porównaniu do elektronarzędzi bez funkcji KickBack Control.

W przypadku nagłego, nieprzewidzianego obrotu elektronarzędzia wokół osi wiertła, elektronarzędzie jest wyłączane.

- W celu ponownego uruchomienia należy zwolnić włącznik/wyłącznik (7) i nacisnąć go ponownie.

System szybkiego wyłączania sygnalizowany jest miganiem oświetlenia roboczego (9) elektronarzędzia.

System tłumienia drgań

Dzięki wbudowanemu mechanizmowi balansującemu zintegrowany system tłumienia drgań m drgań występujących podczas pracy.

Elektronarzędzia nie wolno używać, jeżeli element tłumiący jest uszkodzony.

Wkładanie końcówek wkręcających (zob. rys. 1)

▶ Nie wolno przykładać włączonego elektronarzędzia do nakrętki/śruby. Obracające się narzędzia robocze mogą ześlizgnąć się z nakrętki lub z łba śruby. Do stosowania końcówek wkręcających niezbędny jest uchwyt uniwersalny (21) z trzpieniem mocującym SDS plus.

• Końcówkę trzpienia mocującego należy oczyścić i lekko nasmarować.
  – Włożyć uchwyt uniwersalny w uchwyt narzędziowy, obra- cając go aż do samoczynnego zaryglowania.
• Sprawdzić zaryglowanie przez pociągnięcie za uchwyt uniwersalny.
• Włożyć końcówkę wkręcającą w uchwyt uniwersalny. Należy stosować wyłącznie końcówki wkręcające pasujące do łba wkręta.
• Aby wyjąć uchwyt uniwersalny, należy przesunąć tuleję ryglującą (4) do tyłu i wyjąć uchwyt uniwersalny (21) z uchwytu narzędziowego.

Zawieszenie elektronarzędzia (zob. rys. J)

Elektronarzędzie wiesza się na odpowiednim uchwycie za pomocą haka do zawieszenia (16).

– Odchylić hak do zawieszenia (16) do góry.
- Sprawdzić hak do zawieszenia (16) pod kątem możliwych uszkodzeń lub odkształceń. Nie używać haka do zawieszenia (16), jeśli jest uszkodzony, odkształcony lub zbyt luźno zamocowany do elektro-narzędzia.
– Elektronarzędzie wiesza się na stabilnym uchwycie za pomocą haka do zawieszenia (16). Aby zapobiec uszkodzeniom i obrażeniom uchwytu nie wolno mocować nad ciągami pieszymi lub bezpośrednio w miejscu wykonywania pracy. Hak do zawieszenia jest przewidziany wyłącznie do wie- szania elektronarzędzia wraz z zamontowanym osprzę- tem.
– Hak do zawieszenia (16) należy ponownie złożyć przed przystąpieniem do pracy elektronarzędziem.
▶ Nie wolno używać haka do zawieszenial(16) jako systemu asekuracyjnego. Systemu asekuracyjnego nie wolno mocować na haku do zawieszenia.

Mocowanie systemu asekuracyjnego (zob. rys. K)

Wskazówka: W celu zabezpieczenia elektronarzędzia przed upadkiem należy użyć systemu asekuracyjnego (23) dopasowanego do wagi elektronarzędzia z osprzętem. Maksymalna dopuszczalna długość systemu asekuracyjnego wynosi 1,8 m. Należy bezwzględnie przestrzegać dopuszczalnej strefy mocowania (22) na elektronarzędziu.

Jako systemu asekuracyjnego najlepiej jest użyć taśmy asekuracyjnej zamocowanej węzłem typu główka skowronka lub systemu asekuracyjnego z absorberem energii.

Podczas mocowania systemu asekuracyjnego (23) należy bezwzględnie przestrzegać dołączonej do niego instrukcji obsługi.

122 | Polski

- Drugi koniec systemu asekuracyjnego należy bezwzględnie zamocować do stabilnej konstrukcji (np. budynku lub rusztowania), a nigdy do ciała użytkownika. System asekuracyjny musi się swobodnie poruszać i może być zamocowany wyłącznie do punktu stanowiskowego (24) oraz w dopuszczalnej strefie mocowania (22) na elektronarzędziu. Punkt stanowiskowy (24) należy wybrać w taki sposób, aby elektronarzędzie w razie upadku mogło swobodnie spadać, nie owijając się przy tym wokół użytkownika ani nie zagrażając mu w żaden sposób. Nie wolno używać haka do zawieszenia (16) jako systemu asekuracyjnego. Systemu asekuracyjnego nie wolno mocować na haku do zawieszenia. Nie wolno używać systemu asekuracyjnego w elektronarzędziu z zamontowanym systemem odsysania pyłu GDE 18V-26 D lub GDE 28 D.

Konserwacja i serwis

Konserwacja i czyszczenie

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac przy elektronarzędziu (np. konserwacja, wymiana narzędzi roboczych itp.) należy wyjąć akumulator. W przypadku niezamierzonego naciśnięcia włącznika/wyłącznika istnieje niebezpieczeństwo doznania obrażeń.
▶ Utrzymywanie urządzenia i szczelin wentylacyjnych w czystości gwarantuje prawidłową i bezpieczną pracę.
- Uszkodzoną osłonę przeciwpyłową należy natychmiast wymienić. Zaleca się wykonać wymianę w punkcie serwisowym.
- Oczyścić uchwyt narzędziowy (2) po każdym użyciu.

Obsługa klienta oraz doradztwo dotyczące użytkowania

W punkcie obsługi klienta można uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące napraw i konserwacji nabytego produktu, a także dotyczące części zamiennych. Rysunki techniczne oraz informacje o częściach zamiennych można także znaleźć pod adresem: www.bosch-pt.com Pracownicy biura obsługi firmy Bosch chętnie udzielą pomocy w przypadku zapytań dotyczących naszych produktów i osprzętu. Przy wszystkich zgłoszeniach oraz zamówieniach części zamiennych konieczne jest podanie 10-cyfrowego numeru katalogowego, znajdującego się na tabliczce znamionowej produktu.

Polska

Serwis Elektronarzędzi

Ul. Jutrzenki 102/104

02-230 Warszawa

Na www.serwisbosch.com znajdą Państwo wszystkie szczegóły dotyczące usług serwisowych online.

Tel.: [phone]

Faks: 22 7154440

E-Mail: [e-mail]

www.bosch-pt.pl

Dalsze adresy serwisowe zamieszczamy poniżej:

Zalecane akumulatory litowo jonowe podlegają wymaganiom przepisów dotyczących towarów niebezpiecznych. Akumulatory mogą być transportowane drogą lądową przez użytkownika bez konieczności spełnienia jakichkolwiek dalszych warunków.

W przypadku przesyłki przez osoby trzecie (np.: transport drogą powietrzną lub za pośrednictwem firmy spedycyjnej) należy stosować się do szczególnych wymogów dotyczących opakowania i znaczenia towaru. W takim wypadku podczas przygotowywania towaru do wysyłki należy skonsultować się z ekspertem d/s towarów niebezpiecznych.

Akumulatory można wysyłać tylko wówczas, gdy ich obudowa nie jest uszkodzona. Odsłonięte styki należy zakleić, a akumulator zapakować w taki sposób, aby nie mógł on się poruszać w opakowaniu. Należy wziąć też pod uwagę ewentualne przepisy prawa krajowego.

Utylizacja odpadów

Elektronarzędzia, akumulatory, osprzęt i opakowanie należy oddać do powtórnego przetworzenia zgodnego z obowiązującymi przepisami w zakresie ochrony środowiska.

Elektronarzędzia i akumulatora/baterii nie wolno wyrzucać do odpadów domowych!

Tylko dla krajów UE:

Niezdatne do użytku elektronarzędzia i uszkodzone lub zużyte akumulatory/baterie należy utylizować osobno. Należy korzystać z przewidzianych systemów zbiórki.

W przypadku nieprawidłowej utylizacji zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny może mieć szkodliwe skutki dla środowiska i zdrowia ludzkiego, wynikające z potencjalnej obecności substancji niebezpiecznych.

Akumulatory/baterie:

Li-Ion:

Prosimy postępować zgodnie ze wskazówkami umieszczonymi w rozdziale Transport (zob. „Transport“, Strona 122).

Čeština