GDR 18 V-LI MF Professional - Schroevendraaier BOSCH - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

Merk	Bosch
Model	GDR 18 V-LI MF Professional
Producttype	Accuschroefmachine met slag
Voeding	Lithium-ion accu 18 V
Nominale spanning	18 V
Onbelast toerental	0 – 2800 omw/min
Slagfrequentie	0 – 3200 slagen/min
Max. koppel	180 Nm
Boorkop	Zeskant 1/4" (6,35 mm)
Gewicht (met accu)	1,5 kg
Lengte	200 mm
Hoogte	250 mm
Motortype	Borstelloos (brushless)
Verlichting	Geïntegreerde LED
Veiligheid	Motorrem, overbelastingsbeveiliging
Onderhoud	Reinigen met een droge doek, geen smering nodig
Onderdelen	Koolborstels, boorkop, accu, lader beschikbaar via servicedienst
Repareerbaarheid	Repareerbaarheidsindex: 8,4/10 (schatting)
Garantie	3 jaar (registratie verplicht)

Veelgestelde vragen - GDR 18 V-LI MF Professional BOSCH

Welke accu is compatibel met de Bosch GDR 18 V-LI MF Professional schroefmachine?

Alle Bosch Professional 18V accu's uit de Li-Ion serie zijn compatibel (bijv. GBA 18V, ProCORE18V).

Hoe vervang ik de schroefbit?

Trek de boorkop naar voren, steek de zeskantbit 1/4" volledig erin en laat de boorkop los om te vergrendelen.

Is de schroefmachine voorzien van LED-verlichting?

Ja, hij heeft een geïntegreerde LED die automatisch aangaat tijdens gebruik om het werkgebied te verlichten.

Wat is het maximale koppel van dit gereedschap?

Het maximale koppel is ongeveer 180 Nm, voldoende voor de meeste zware schroeftoepassingen.

Hoe reinig ik de schroefmachine na gebruik?

Gebruik een droge of licht vochtige doek om de buitenkant af te vegen. Dompel het gereedschap nooit onder in water en gebruik geen oplosmiddelen.

Kan ik de schroefmachine in de schroefmodus gebruiken of alleen met slag?

Dit apparaat is een slagschroefmachine (impact driver). Het heeft geen standaard schroefmodus, maar de slag zorgt voor efficiënt schroeven en losschroeven.

Wat moet ik doen als de schroefmachine niet meer start?

Controleer eerst de accu (lading, goed contact). Als het probleem aanhoudt, raadpleeg dan een erkende Bosch reparateur.

Wat is de levensduur van de accu?

Bij normaal gebruik gaat een Li-Ion accu ongeveer 2 tot 3 jaar of 500 laadcycli mee voordat de capaciteit afneemt.

Kan de boorkop ook boren gebruiken?

Nee, de zeskantboorkop 1/4" is ontworpen voor schroefbits. Gebruik voor boren een adapter of een speciale boormachine.

Hoe weet ik of de accu volledig is opgeladen?

De lader heeft een LED die groen wordt of uitgaat wanneer het opladen is voltooid. Raadpleeg de handleiding van de lader.

GEBRUIKSAANWIJZING GDR 18 V-LI MF Professional BOSCH

nl Gorspronkelijke gebruiksaanwijzing

da Original brugsanvisning

sv Brucsanvisning i original

no Original driftsinstruks

Veiligheidsaanwijzingen

Algemene veiligheidsaanwijzingen voor elektrische gereedschappen

WAARSCHU-WING Lees alle waarschuwingen, veiligheidsaanwijzingen, afbeeldingen en specificaties die bij dit elektri-

sche gereedschap worden geleverd. Als de hieronder vermelde aanwijzingen niet worden opgevolgd, kan dit een elektrische schok, brand en/of ernstig letsel tot gevolg hebben.

Bewaar alle waarschuwingen en voorschriften voor toekomstig gebruik.

Het in de waarschuwingen gebruikte begrip elektrisch gereedschap heeft betrekking op elektrische gereedschappen voor gebruik op het stroomnet (met netsnoer) en op elektrische gereedschappen voor gebruik met een accu (zonder netsnoer).

Veiligheid van de werkomgeving

Houd uw werkomgeving schoon en goed verlicht. Een rommelige of onverlichte werkomgeving kan tot ongevallen leiden.
▶ Werk met het elektrische gereedschap niet in een omgeving met explosiegevaar waarin zich brandbare vloeistoffen, brandbare gassen of brandbaar stof bevinden. Elektrische gereedschappen veroorzaken vonken die het stof of de dampen tot ontsteking kunnen brengen.
Houd kinderen en andere personen tijdens het gebruik van het elektrische gereedschap uit de buurt. Wanneer u wordt afgeleid, kunt u de controle over het gereedschap verliezen.

Elektrische veiligheid

De aansluitstekker van het elektrische gereedschap moet in het stopcontact passen. De stekker mag in geen geval worden veranderd. Gebruik geen adapterstekkers in combinatie met geaarde elektrische gereedschappen. Onveranderde stekkers en passende stopcontacten beperken het risico van een elektrische schok.
▶ Voorkom aanraking van het lichaam met geaarde oppervlakken, bijvoorbeeld van buizen, verwarmingen, fornuizen en koelkasten. Er bestaat een verhoogd risico door een elektrische schok wanneer uw lichaam geaard is.
Houd het gereedschap uit de buurt van regen en vocht. Het binnendringen van water in het elektrische gereedschap vergroot het risico van een elektrische schok.
- Gebruik de kabel niet voor een verkeerd doel, om het elektrische gereedschap te dragen of op te hangen of

om de stekker uit het stopcontact te trekken. Houd de kabel uit de buurt van hitte, olie, scherpe randen of bewegende delen. Beschadigde of in de war geraakte kabels vergroten het risico van een elektrische schok.

Wanneer u buitenshuis met elektrisch gereedschap werkt, dient u alleen verlengkabels te gebruiken die voor gebruik buitenshuis zijn goedgekeurd. Het gebruik van een voor gebruik buitenshuis geschikte verlengkabel beperkt het risico van een elektrische schok.
Als het gebruik van het elektrische gereedschap in een vochtige omgeving onvermijdelijk is, dient u een aardlekschakelaar te gebruiken. Het gebruik van een aardlekschakelaar vermindert het risico van een elektrische schok.

Veiligheid van personen

Wees alert, let goed op wat u doet en ga met verstand te werk bij het gebruik van het elektrische gereedschap. Gebruik geen elektrisch gereedschap, wanneer u moe bent of onder invloed staat van drugs, alcohol of medicijnen. Een moment van onoplettendheid bij het gebruik van het elektrische gereedschap kan tot ernstige verwondingen leiden.

▶ Draag persoonlijke beschermingsmiddelen. Draag altijd een veiligheidsbril. Het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen zoals een stofmasker, slipvaste werkschoenen, een veiligheidshelm of gehoorbescherming, afhankelijk van de aard en het gebruik van het elektrische gereedschap, vermindert het risico van verwondingen.

▶ Voorkom per ongeluk inschakelen. Controleer dat het elektrische gereedschap uitgeschakeld is, voordat u de stekker in het stopcontact steekt of de accu aansluit en voordat u het gereedschap oppakt of draagt. Wanneer u bij het dragen van het elektrische gereedschap uw vinger aan de schakelaar hebt of wanneer u het gereedschap ingeschakeld op de stroomvoorziening aansluit, kan dit tot ongevallen leiden.

▶ Verwijder instelgereedschappen of schroefsleutels, voordat u het elektrische gereedschap inschakelt. Een instelgereedschap of sleutel in een draaiend deel van het gereedschap kan tot verwondingen leiden.

▶ Voorkom een onevenwichtige lichaamshouding. Zorg ervoor dat u stevig staat en steeds in evenwicht blijft. Daardoor kunt u het elektrische gereedschap in onverwachte situaties beter onder controle houden.

▶ Draag geschikte kleding. Draag geen loshangende kleding of sieraden. Houd haren en kleding uit de buurt van bewegende delen. Loshangende kleding, lange haren en sieraden kunnen door bewegende delen worden meegenomen.

Wanneer stofafzuigings- of stofopvangvoorzieningen kunnen worden gemonteerd, dient u zich ervan te verzekeren dat deze zijn aangesloten en juist worden gebruikt. Het gebruik van een stofafzuiging beperkt het gevaar door stof.

▶ Ondanks het feit dat u eventueel heel goed vertrouwd bent met het gebruik van gereedschappen, moet u ervoor zorgen dat u niet nonchalant wordt en veiligheidsvoorschriften voor het gereedschap gaat negeren. Een onoplettende handeling kan binnen een fractie van een seconde ernstig letsel veroorzaken.

Zorgvuldige omgang met en zorgvuldig gebruik van elektrische gereedschappen

▶ Overbelast het gereedschap niet. Gebruik voor uw werkzaamheden het daarvoor bestemde elektrische gereedschap. Met het passende elektrische gereedschap werkt u beter en veiliger binnen het aangegeven capaciteitsbereik.
- Gebruik geen elektrisch gereedschap waarvan de schakelaar defect is. Elektrisch gereedschap dat niet meer kan worden in- of uitgeschakeld, is gevaarlijk en moet worden gerepareerd.
▶ Trek de stekker uit het stopcontact en/of neem de accu (indien uitneembaar) uit het elektrische gereedschap, voordat u het elektrische gereedschap instelt, accessoires wisselt of het elektrische gereedschap opbergt. Deze voorzorgsmaatregel voorkomt onbedoeld starten van het elektrische gereedschap.
Bewaar niet-gebruikte elektrische gereedschappen buiten bereik van kinderen. Laat het gereedschap niet gebruiken door personen die er niet mee vertrouwd zijn en deze aanwijzingen niet hebben gelezen. Elektrische gereedschappen zijn gevaarlijk wanneer deze door onervaren personen worden gebruikt.
Pleeg onderhoud aan elektrische gereedschappen en accessoires. Controleer of bewegende delen van het gereedschap correct functioneren en niet vastklemmen en of onderdelen zodanig gebroken of beschadigd zijn dat de werking van het elektrische gereedschap nadelig wordt beïnvloed. Laat deze beschadigde onderdelen vóór gebruik repareren. Veel ongevallen hebben hun oorzaak in slecht onderhouden elektrische gereedschappen.
Houd snijdende inzetgereedschappen scherp en schoon. Zorgvuldig onderhouden snijdende inzetgereedschappen met scherpe snijkanten klemmen minder snel vast en zijn gemakkelijker te geleiden.
- Gebruik elektrisch gereedschap, accessoires, inzetgereedschappen en dergelijke volgens deze aanwijzingen. Let daarbij op de arbeidsomstandigheden en de uit te voeren werkzaamheden. Het gebruik van elektrische gereedschappen voor andere dan de voorziene toepassingen kan tot gevaarlijke situaties leiden.
Houd handgrepen en greepvlakken droog, schoon en vrij van olie en vet. Gladde handgrepen en greepvlakken verhinderen dat het gereedschap in onverwachte situaties veilig kan worden gehanteerd en bediend.

Gebruik en onderhoud van accugereedschappen

Laad accu's alleen op in oplaadapparaten die door de fabrikant worden geadviseerd. Voor een oplaadapparaat dat voor een bepaald type accu geschikt is, bestaat

brandgevaar wanneer het met andere accu's wordt gebruikt.

• Gebruik alleen de daarvoor bedoelde accu's in de elektrische gereedschappen. Het gebruik van andere accu's kan tot verwondingen en brandgevaar leiden.
  ▶ Voorkom aanraking van de niet-gebruikte accu met paperclips, munten, sleutels, spijkers, schroeven en andere kleine metalen voorwerpen die overbrugging van de contacten kunnen veroorzaken. Kortsluiting tussen de accucontacten kan brandwonden of brand tot gevolg hebben.
  Bij verkeerd gebruik kan vloeistof uit de accu lekken. Voorkom contact daarmee. Spoel bij onvoorzien contact met water af. Wanneer de vloeistof in de ogen komt, dient u bovendien een arts te raadplegen. Gelekte accuvloeistof kan tot huidirritaties en verbrandingen leiden.
• Gebruik accu of gereedschap niet, als deze beschadigd of veranderd zijn. Beschadigde of veranderde accu's kunnen onvoorspelbaar gedrag vertonen, waardoor een brand, explosie of het gevaar van letsel kan ontstaan.
  Stel accu of gereedschap niet bloot aan vuur of overmatige temperaturen. Blootstelling aan vuur of temperaturen boven 130°C kan een explosie veroorzaken.
  ▶ Volg alle aanwijzingen voor het laden en laad de accu of het gereedschap niet buiten het temperatuurbereik dat in de aanwijzingen is vermeld. Verkeerd laden of laden bij temperaturen buiten het vastgelegde bereik kan de accu beschadigen en het risico van brand vergroten.

Service

Laat het elektrische gereedschap alleen repareren door gekwalificeerd en vakkundig personeel en alleen met originele vervangingsonderdelen. Daarmee wordt gewaarborgd dat de veiligheid van het gereedschap in stand blijft.
▶ Voer nooit servicewerkzaamheden aan beschadigde accu's uit. Service van accu's dient uitsluitend te worden uitgevoerd door de fabrikant of erkende servicewerkplaatsen.

Veiligheidsaanwijzingen voor slagmoeraanzetters

Houd het elektrische gereedschap vast aan de geïsoleerde handgrepen, wanneer u werkzaamheden verricht waarbij het bevestigingsmiddel in aanraking kan komen met verborgen bedrading. Als bevestigingsmiddelen een spanningvoerende draad raken, dan kunnen de metalen delen van het elektrische gereedschap onder spanning komen te staan en zou de gebruiker een elektrische schok kunnen krijgen.
- Gebruik geschikte detectoren om verborgen elektriciteits-, gas- of waterleidingen op te sporen of raadpleeg het plaatselijke energie- of waterleidingbedrijf. Contact met elektrische leidingen kan tot brand of een elektrische schok leiden. Beschadiging van een gasleiding

48 | Nederlands

kan tot een explosie leiden. Breuk van een waterleiding veroorzaakt materiële schade.

Houd het elektrische gereedschap goed vast. Bij het vast- en losdraaien van schroeven kunnen gedurende korte tijd grote reactiemomenten optreden.
Zet het werkstuk vast. Een met spanvoorzieningen of een bankschroef vastgehouden werkstuk wordt beter vastgehouden dan u met uw hand kunt doen.
Wacht tot het elektrische gereedschap tot stilstand is gekomen, voordat u het neerlegt. Het inzetgereedschap kan vasthaken en dit kan tot het verlies van de controle over het elektrische gereedschap leiden.
Bij beschadiging en verkeerd gebruik van de accu kunnen er dampen vrijkomen. Zorg voor frisse lucht en raadpleeg bij klachten een arts. De dampen kunnen de luchtwegen irriteren.
▶ Open de accu niet. Er bestaat gevaar voor kortsluiting.
▶ Door spitse voorwerpen, zoals bijv. spijkers of schroevendraaiers, of door krachtinwerking van buitenaf kan de accu beschadigd worden. Er kan een interne kortsluiting ontstaan en de accu doen branden, roken, exploderen of oververhitten.
- Gebruik de accu alleen in producten van de fabrikant. Alleen zo wordt de accu tegen gevaarlijke overbelasting beschermd.

Bescherm de accu tegen hitte, bijvoorbeeld ook tegen voortdurend zonlicht, vuur, water en vocht. Er bestaat explosiegevaar.

Beschrijving van product en

werking

Lees alle veiligheidsaanwijzingen en instructies. Het niet naleven van de veiligheidsaanwijzingen en instructies kan elektrische

schokken, brand en/of zware verwondingen veroorzaken. Neem goed nota van de afbeeldingen in het voorste deel van de gebruiksaanwijzing.

Beoogd gebruik

Het elektrische gereedschap is bestemd voor het indraaien en losdraaien van schroeven en voor het vastdraaien en losdraaien van moeren met de aangegeven afmetingen.

In de boorstand en met geschikt inzetgereedschap is het elektrische gereedschap ook geschikt voor boorwerkzaamheden in hout, metaal, keramiek en kunststof.

Afgebeelde componenten

De componenten zijn genummerd zoals op de afbeelding van het elektrische gereedschap op de pagina met afbeeldingen.

(1) Gereedschapopname
(2) Vergrendelingshuls
(3) Lamp „PowerLight“
(4) Schakelaar „Boren/Schroeven“
(5) Draagriem
(6) Riemclip ^A
(7) Accu ^A
(8) Accu-ontgrendelingstoets ^A
(9) Draairichtingschakelaar
(10) Aan/uit-schakelaar
(11) Boor met zeskantschacht ^4
(12) Schroefbit met kogelsluiting ^A)
(13) Universele bithouder A)
(14) Schroefbit ^A
(15) Koolborstels
(16) Afdekkapje

A) Niet elk afgebeeld en beschreven accessoire is standaard bij de levering inbegrepen. Alle accessoires zijn te vinden in ons accessoireprogramma.

Technische gegevens

Accuslagmoeraanzetter GDR 14,4 V-LI MF GDR 18 V-LI MF
Productnummer		3 601 JA1 9.. 3 601 JA1 0..
Nominale spanning V= 14,4 18
Onbelast toerental
- 1e versnelling o.p.m. 0-750 0-750
- 2e versnelling o.p.m. 0-2 800 0-2 800
- Functie slagmoeraanzetten o.p.m. 0-2 800 0-2 800
Aantal slagen o.p.m. 0-3 200 0-3 200
Max. draaimoment harde schroefverbinding volgens ISO 5393	Nm 150 160
Machineschroef-∅ mm	M6-M14	M6-M14
Max. boor-∅ (1e/2e versnelling)
- Staal	mm	10/8	10/8
- Hout	mm	21/10	21/10

1 609 92A 4AK | (31.08.2018) Bosch Power Tools

Accuslagmoeraanzetter GDR 14,4 V-LI MF GDR 18 V-LI MF

Gereedschapopname 3⁄4" binnenzeskant 1⁄4" binnenzeskant
Gewicht volgens EPTA-Procedure 01:2014 kg 1,6-1,9 1,7-2,2
Toegestane omgevingstemperatuur
– bij het laden °C 0... +45 0... +45
– bij werking ^A1 en bij opslag °C -20... +50 -20... +50
Aanbevolen accu's GBA 14,4V... GBA 18V..
		GBA 18V... W
Aanbevolen oplaadapparaten AL 1820 CV		AL 1820 CV
	AL 1860 CV	AL 1860 CV
	GAL 1880 CV	GAL 1880 CV
	GAL 18V-..	GAL 18V-..
	GAL 3680 CV	GAL 3680 CV
	GAX 18V-30	GAX 18V-30
Aanbevolen oplaadapparaten voor inductieve accu's	GAL 18... W	GAL 18... W

A) beperkt vermogen bij temperaturen <0 °C
Technische gegevens bepaald met meegeleverde accu.

Informatie over geluid en trillingen

Geluidsemissiewaarden bepaald conform EN 62841-2-2.

Het A-gewogen geluidsniveau van het elektrische gereedschap bedraagt typisch: geluidsdrukniveau 93 dB(A); geluidsvermogensniveau 104 dB(A). Onzekerheid K = 3 dB.

Draag gehoorbescherming!

Totale trillingswaarden a_h (vectorsom van drie richtingen) en onzekerheid K bepaald conform EN 62841-2-2. Vastdraaien van schroeven en moeren van de maximaal toegestane maat:

Schroeven: a_n = 13m / s^2 K = 1,5m / s^2

Boren in metaal: a_h=4,5 m/s^2, K=2 m/s^2

Het in deze gebruiksaanwijzing vermelde trillingsniveau en de geluidsemissiewaarde zijn gemeten met een volgens EN 62841 genormeerde meetmethode en kunnen worden gebruikt om elektrische gereedschappen met elkaar te vergelijken. Ze zijn ook geschikt voor een voorlopige inschatting van de trillings- en geluidsemissie.

Het aangegeven trillingsniveau en de aangegeven geluidsemissiewaarde representeren de voornaamste toepassingen van het elektrische gereedschap. Wanneer het elektrische gereedschap echter wordt gebruikt voor andere toepassingen, met afwijkende inzetgereedschappen of onvoldoende onderhoud, dan kunnen het trillingsniveau en de geluidsemissiewaarde afwijken. Dit kan de trillings- en geluidsemissie gedurende de gehele arbeidsperiode duidelijk verhogen.

Voor een nauwkeurige schatting van de trillings- en geluidsemissies moet ook rekening worden gehouden met de tijden waarin het gereedschap uitgeschakeld is, of waarin het gereedschap wel loopt, maar niet werkelijk wordt gebruikt. Dit kan de trillings- en geluidsemissies gedurende de gehele arbeidsperiode duidelijk verminderen.

Leg aanvullende veiligheidsmaatregelen ter bescherming van de gebruiker tegen het effect van trillingen vast, zoals: onderhoud van elektrische gereedschappen en inzetgereed-

schappen, warm houden van de handen, organisatie van het arbeidsproces.

Montage

Neem vóór alle werkzaamheden aan het elektrische gereedschap (zoals het uitvoeren van onderhoud of het wisselen van inzetgereedschappen e.d.) en vóór het vervoeren en opbergen altijd de accu uit het elektrische gereedschap. Bij per ongeluk bedienen van de aan/uit-schakelaar bestaat gevaar voor letsel.

Accu opladen

- Gebruik alleen de oplaadapparaten die op de accessoirepagina staan vermeld. Alleen deze oplaadapparaten zijn afgestemd op de bij het elektrische gereedschap gebruikte Li-Ion-accu.

Aanwijzing: De accu wordt gedeeltelijk geladen geleverd. Om de volledige capaciteit van de accu te verkrijgen, laadt u voor het eerste gebruik de accu volledig in het oplaadapparaat op.

De Lithium-Ion-accu kan op elk moment worden opgeladen zonder de levensduur te verkorten. Een onderbreking van het opladen schaadt de accu niet.

De Li-Ion-accu is door de „Electronic Cell Protection (ECP)“ tegen diepontlading beschermd. Als de accu leeg is, wordt het elektrische gereedschap door een veiligheidsschakeling uitgeschakeld. Het inzetgereedschap beweegt niet meer.

Druk na het automatisch uitschakelen van het elektrische gereedschap niet meer op de aan/uit-schakelaar. De accu kan anders beschadigd worden.

Voor het verwijderen van de accu (7) drukt u op de ontgren- delingstoets (8) en trekt u de accu naar onder toe uit het elektrische gereedschap. Gebruik daarbij geen geweld.

De accu is voorzien van een thermische beveiliging (NTC) die opladen alleen in het temperatuurbereik tussen 0°C en

50 | Nederlands

45°C toelaat. Daardoor wordt een lange levensduur van de accu bereikt.

Accu verwijderen

De accu (7) beschikt over twee vergrendelingsstanden die moeten voorkomen dat de accu bij het onbedoeld indrukken van de accuontgrendelingstoets (8) uit de machine valt. Zolang de accu in het elektrische gereedschap is geplaatst, wordt deze door een veer op de juiste plaats gehouden.

Voor het uitnemen van de accu (7) drukt u op de ontgrendelingstoets (8) en trekt u de accu naar voren uit het elektrische gereedschap. Gebruik daarbij geen geweld.

Inzetgereedschap wisselen (zie afbeelding A)

Inzetgereedschap bevestigen

Trek de vergrendelingshuls (2) naar voren, plaats het inzetgereedschap tot aan de aanslag in de gereedschapopname (1) en laat de vergrendelingshuls (2) weer los om het inzetgereedschap te vergrendelen.

Gebruik uitsluitend schroefbits met kogelsluiting (12) (DIN 3126-E6.3). Andere schroefbits (14) kunt u via een universe bithouder met kogelsluiting (13) bevestigen.

Inzetgereedschap verwijderen

Trek de vergrendelingshuls (2) naar voren en verwijder het inzetgereedschap.

Gebruik

Werking

De gereedschapopname (1) met het inzetgereedschap wordt door een elektromotor via een transmissie en slagmechanisme aangedreven. Het proces is in twee fasen ingedeeld: schroeven en vastdraaien (slagmechanisme in actie).

Het slagmechanisme wordt actief zodra de schroefverbinding vast komt te zitten en de motor daardoor belast wordt. Het slagmechanisme zet daarmee de kracht van de motor in gelijkmatige draaislagen om. Bij het losdraaien van schroeven of moeren verloopt dit proces omgekeerd.

Ingebruikname

Accu plaatsen

- Gebruik alleen originele Bosch Li-lon-accu's met de op het typeplaatje van uw elektrische gereedschap aangegeven spanning. Het gebruik van andere accu's kan tot verwondingen en brandgevaar leiden.

Schuif de opgeladen accu (7) van vooraf in de voet van het elektrische gereedschap tot de accu veilig vergrendeld is.

Draairichting instellen (zie afbeelding B)

Met de draairichtingschakelaar (9) kunt u de draairichting van het elektrische gereedschap veranderen. Bij ingedrukte aan/uit-schakelaar (10) is dit echter niet mogelijk.

Rechtsdraaien: voor het indraaien van schroeven en vastdraaien van moeren drukt u de draairichtingschakelaar (9) naar links tot aan de aanslag door.

Linksdraaien: voor het losdraaien of uitdraaien van schroeven en moeren drukt u de draairichtingschakelaar (9) naar rechts tot aan de aanslag door.

Functie instellen (zie afbeelding C)

Aanwijzing: Wijzig de functie alleen bij uitgeschakeld elektrisch gereedschap! Anders kan het elektrische gereedschap beschadigd raken.

Schuif voor het wisselen van de functie de schakelaar „Boren/Schroeven“ (4) in de gewenste positie.

Kan de schakelaar „Boren/Schroeven“ (4) niet tot aan de aanslag geschoven worden, druk dan licht op de aan/uitschakelaar (10) en laat deze weer los, voordat u de schakelaar „Boren/Schroeven“ (4) in de gewenste positie schuift.

Schuif de schakelaar „Boren/Schroeven“ (4) altijd tot aan de aanslag. Gebruik bij een niet helemaal doorgeschoven schakelaar „Boren/Schroeven“ (4) kan leiden tot beschadiging van het elektrische gereedschap.

Positie voor klopboren

Positie voor langzaam boren met een grote boordiameter in hout, metaal, keramiek en kunststof

Positie voor snel boren met een kleine boordiameter in hout, metaal, keramiek en kunststof

In- en uitschakelen

Druk voor ingebruikname van het elektrische gereedschap op de aan/uit-schakelaar (10) en houd deze ingedrukt.

De lamp (3) brandt bij iets of helemaal ingedrukte aan/uit-schakelaar (10) en hiermee kan het werkbereik bij ongunstige lichtomstandigheden verlicht worden.

Om het elektrische gereedschap uit te schakelen, laat u de aan/uit-schakelaar (10) los.

Toerental instellen

U kunt het toerental van het ingeschakelde elektrische gereedschap traploos regelen naarmate u de aan/uit-schakelaar (10) indrukt.

Lichte druk op de aan/uit-schakelaar (10) heeft een laag toerental tot gevolg. Met toenemende druk wordt het toerental hoger.

Aanwijzingen voor werkzaamheden

Plaats het elektrische gereedschap alleen uitgeschakeld op de moer/schroef. Draaiende inzetgereedschappen kunnen wegglijden.

Druk tijdens het boren het elektrische gereedschap niet te sterk aan. Te sterke druk kan de boorpunt beschadigen, het vermogen belemmeren en de levensduur van het elektrische gereedschap verkorten.
Het werken in een zeer stoffige omgeving kan leiden tot een uitval van het elektrische gereedschap. Wanneer het elektrische gereedschap plotseling uitvalt, demonteert u de koolborstels en controleert u deze (zie hoofdstuk „Koolborstels vervangen“).

Het draaimoment is afhankelijk van de slagduur. Het maximaal bereikte draaimoment resulteert uit de som van alle door slagen veroorzaakte afzonderlijke draaimomenten. Het maximale draaimoment wordt na een slagduur van 6–10 seconden bereikt. Na deze tijd wordt het aandraaimoment nog slechts minimaal verhoogd.

De slagduur moet voor elk benodigd aandraaimoment bepaald worden. Het feitelijk bereikte aandraaimoment moet altijd met een draaimomentsleutel gecontroleerd worden.

Schroefverbindingen met harde, verende of zachte bevestiging

Als bij wijze van proef de in een reeks van slagen bereikte draaimomenten gemeten en naar een diagram overgebracht worden, dan verkrijgt men de curve van een draaimomentverloop. De hoogte van de curve komt overeen met het maxi-

maal te bereiken draaimoment. De steilheid geeft aan in welke tijd dit bereikt wordt.

Het draaimomentverloop hangt van de volgende factoren af:

• sterkte van de schroeven en moeren
• soort ondergrond (ring, schotelveer, afdichting)
• sterkte van het te schroeven materiaal
• smeeromstandigheden van de schroefverbinding

Daaruit resulteren de volgende toepassingsgevallen:

• Harde bevestiging, hiervan is sprake bij schroefverbindingen van metaal op metaal bij gebruik van onderlegringen. Na een relatief korte slagtijd is het maximale draai-moment bereikt (steil verloop van de karakteristiek). Een onnodig lange slagtijd schaadt de machine slechts.
• Verende bevestiging, hiervan is sprake bij schroefverbindingen van metaal op metaal, echter bij gebruik van veerringen, schotelveren, steunbouten of schroeven/moeren met conische bevestiging evenals bij het gebruik van verlengstukken.
• Zachte bevestiging, hiervan is sprake bij schroefverbindingen van bijv. metaal op hout of bij gebruik van lood- of fiberringen als ondergrond.

Bij verende of zachte bevestiging is het maximale aandraai-moment geringer dan bij harde bevestiging. Bovendien is een duidelijk langere slagtijd nodig.

Richtwaarden voor maximale schroefaandraaimomenten

Gegevens in Nm, berekend uit de spanningsdoorsnede; benutting van de strekgrens 90% (bij wrijvingsgetal _total = 0,12 ). Ter controle moet het aanhaalmoment altijd met een momentsleutel gecontroleerd worden.

Sterkteklassen volgens DIN 267	Standaardschroeven en -bouten												Hoogvaste schroeven en bouten
	3.6	4.6	5.6	4.8	6.6	5.8	6.8	6.9	8.8	10.9	12.9
M6	2.71	3.61	4.52	4.8	5.42	6.02	7.22	8.13	9.7	13.6	16.2
M8	6.57	8.7	11	11.6	13.1	14.6	17.5	19.7	23	33	39
M10	13	17.5	22	23	26	29	35	39	47	65	78
M12	22.6	30	37.6	40	45	50	60	67	80	113	135
M14	36	48	60	65	72	79	95	107	130	180	215

Tips

Vóór het indraaien van grotere, langere schroeven in harde materialen moet u met de kerndiameter van de schroefdraad ongeveer 2/3 van de schroeflengte voorboren.

Riemclip

Met de riemclip (6) kunt u het elektrische gereedschap bijv. aan een riem vastmaken. U heeft dan beide handen vrij en het gereedschap is altijd binnen handbereik.

Aanwijzingen voor de optimale omgang met de accu Bescherm de accu tegen vocht en water.

Bewaar de accu alleen bij een temperatuur tussen 0 °C en 50 °C. Laat de accu bijvoorbeeld in de zomer niet in de auto liggen.

Reinig de ventilatieopeningen van de accu af en toe met een zachte, schone en droge doek.

Een duidelijk kortere gebruiksduur na het opladen duidt erop dat de accu versleten is en vervangen moet worden.

Neem de voorschriften met betrekking tot afvalverwijdering in acht.

Onderhoud en service

Onderhoud en reiniging

Neem vóór alle werkzaamheden aan het elektrische gereedschap (zoals het uitvoeren van onderhoud of het wisselen van inzetgereedschappen e.d.) en vóór het vervoeren en opbergen altijd de accu uit het elektrische gereedschap. Bij per ongeluk bedienen van de aan/uit-schakelaar bestaat gevaar voor letsel.
Houd het elektrische gereedschap en de ventilatieopeningen altijd schoon om goed en veilig te werken.

Koolborstels vervangen (zie afbeelding D)

Controleer de lengte van de koolborstels ongeveer om de 2-3 maanden en vervang beide koolborstels indien nodig.

52 | Dansk

Vervang nooit slechts één koolborstel!

Aanwijzing: Gebruik alleen via Bosch verkregen koolborstels die voor uw product bestemd zijn.

• Maak de kapjes (16) met een geschikte schroevendraaier los.
• Vervang de onder veerdruk staande koolborstels (15) en schroef de kapjes weer vast.

Neem contact op met een erkende klantenservicewerkplaats voor Bosch elektrische gereedschappen, als de accu niet meer naar behoren werkt.

Klantenservice en gebruiksadvies

Onze klantenservice beantwoordt uw vragen over reparatie en onderhoud van uw product en over vervangingsonderdelen. Explosietekeningen en informatie over vervangingsonderdelen vindt u ook op: www.bosch-pt.com

Het Bosch-gebruiksadviesteam helpt u graag bij vragen over onze producten en accessoires.

Vermeld bij vragen en bestellingen van vervangingsonderde- len altijd het uit tien cijfers bestaande productnummer vol- gens het typeplaatje van het product.

Nederland

Tel.: [phone]

Fax: [phone]

E-mail: [e-mail]

België

Tel.: [phone]

Fax: [phone]

E-mail: [e-mail]

Vervoer

Op de meegeleverde Li-Ion-accu's zijn de eisen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen van toepassing. De accu's kunnen door de gebruiker zonder verdere voorwaarden over de weg vervoerd worden.

Bij de verzending door derden (bijv. luchtvervoer of expeditiebedrijf) moeten bijzondere eisen ten aanzien van verpakking en markering in acht genomen worden. In deze gevallen moet bij de voorbereiding van de verzending een deskundige voor gevaarlijke stoffen geraadpleegd worden.

Verzend accu's alleen, wanneer de behuizing onbeschadigd is. Plak blootliggende contacten af en verpak de accu zodanig dat deze niet in de verpakking beweegt. Neem ook eventuele overige nationale voorschriften in acht.

Afvalverwijdering

Elektrische gereedschappen, accu's, accessoires en verpakkingen moeten op een voor het milieu verantwoorde wijze gerecycled worden. Gooi elektrische gereedschappen, accu's en batterijen niet bij het huisvuil.

Alleen voor landen van de EU:

Volgens de Europese richtlijn 2012/19/EU moeten niet meer bruikbare elektrische gereedschappen en volgens de Europese richtlijn 2006/66/EG moeten defecte of verbruikte accu's/batterijen apart worden ingezameld en op een voor het milieu verantwoorde wijze worden gerecycled.

Accu's/batterijen:

Li-Ion:

Lees de aanwijzingen in het gedeelte Vervoer en neem deze in acht (zie „Vervoer“, Pagina 52).

Dansk