GDR 18 V-LI MF Professional - Wkrętarka BOSCH - Bezpłatna instrukcja obsługi

Marka	Bosch
Model	GDR 18 V-LI MF Professional
Typ produktu	Akumulatorowa wkrętarka udarowa
Zasilanie	Akumulator litowo-jonowy 18 V
Napięcie znamionowe	18 V
Prędkość obrotowa bez obciążenia	0 – 2800 obr/min
Częstotliwość udarów	0 – 3200 udarów/min
Maks. moment obrotowy	180 Nm
Uchwyt	Sześciokątny 1/4" (6,35 mm)
Waga (z akumulatorem)	1,5 kg
Długość	200 mm
Wysokość	250 mm
Typ silnika	Bezszczotkowy (bezszczotkowy)
Oświetlenie	Wbudowana dioda LED
Bezpieczeństwo	Hamulec silnika, ochrona przed przeciążeniem
Konserwacja	Czyść suchą szmatką, nie wymaga smarowania
Części zamienne	Szczotki węglowe, uchwyt, akumulator, ładowarka dostępne w serwisie
Naprawialność	Wskaźnik naprawialności: 8,4/10 (szacunkowo)
Gwarancja	3 lata (obowiązkowa rejestracja)

Często zadawane pytania - GDR 18 V-LI MF Professional BOSCH

Jaki akumulator jest kompatybilny z wkrętarką Bosch GDR 18 V-LI MF Professional?

Wszystkie akumulatory Bosch Professional 18V z serii Li-Ion są kompatybilne (np. GBA 18V, ProCORE18V).

Jak wymienić końcówkę wkrętarską?

Pociągnij uchwyt do przodu, włóż końcówkę sześciokątną 1/4" do oporu, a następnie zwolnij uchwyt, aby go zablokować.

Czy wkrętarka jest wyposażona w oświetlenie LED?

Tak, posiada wbudowaną diodę LED, która włącza się automatycznie podczas użytkowania, aby oświetlić obszar pracy.

Jaki jest maksymalny moment obrotowy tego narzędzia?

Maksymalny moment obrotowy wynosi około 180 Nm, wystarczający do większości intensywnych zastosowań wkrętarskich.

Jak wyczyścić wkrętarkę po użyciu?

Użyj suchej lub lekko wilgotnej szmatki do wycierania zewnętrznej części. Nigdy nie zanurzaj narzędzia w wodzie i nie używaj rozpuszczalników.

Czy mogę używać wkrętarki w trybie wkrętarki, czy tylko w trybie udarowym?

To urządzenie to wkrętarka udarowa (impact driver). Nie ma standardowego trybu wkrętarki, ale udar umożliwia efektywne wkręcanie i wykręcanie.

Co zrobić, jeśli wkrętarka nie uruchamia się?

Najpierw sprawdź akumulator (naładowanie, dobry kontakt). Jeśli problem nie ustąpi, skontaktuj się z autoryzowanym serwisem Bosch.

Jaka jest żywotność akumulatora?

Przy normalnym użytkowaniu akumulator Li-Ion wytrzymuje około 2-3 lat lub 500 cykli ładowania, zanim straci pojemność.

Czy uchwyt akceptuje wiertła?

Nie, uchwyt sześciokątny 1/4" jest przeznaczony do końcówek wkrętarskich. Do wiercenia użyj adaptera lub specjalnej wiertarki.

Jak sprawdzić, czy akumulator jest w pełni naładowany?

Ładowarka posiada diodę LED, która zmienia kolor na zielony lub gaśnie po zakończeniu ładowania. Sprawdź instrukcję ładowarki.

INSTRUKCJA OBSŁUGI GDR 18 V-LI MF Professional BOSCH

pl Instrukcja cryginalna

Wskazówki bezpieczeństwa

Ogólne wskazówki bezpieczeństwa dotyczące pracy z elektronarzędziami

OSTRZEŻENIE Należy zapoznać się ze wszystkimi ostrzeżeniami i wskazówkami do-

tyczącymi bezpieczeństwa użytkowania oraz ilustracjami i danymi technicznymi, dostarczonymi wraz z niniejszym elektronarzędziem. Nieprzestrzeganie poniższych wskazówek może stać się przyczyną porażenia prądem elektrycznym, pożaru i/lub poważnych obrażeń ciała.

Należy zachować wszystkie przepisy i wskazówki bezpieczeństwa dla dalszego zastosowania.

Pojęcie "elektronarzędzie" odnosi się do elektronarzędzi zasilanych energią elektryczną z sieci (z przewodem zasilającym) i do elektronarzędzi zasilanych akumulatorami (bez przewodu zasilającego).

Bezpieczeństwo w miejscu pracy

▶ Miejsce pracy należy utrzymywać w czystości i zapewnić dobre oświetlenie. Nieporządek i brak właściwego oświetlenia sprzyjają wypadkom.

Elektronarzędzi nie należy używać w środowiskach zagrożonym wybuchem, np. w pobliżu łatwopalnych cieczy, gazów lub pyłów. Podczas pracy elektronarzędziem wytwarzają się iskry, które mogą spowodować zapłon pyłów lub oparów.

Podczas użytkowania urządzenia należy zwrócić uwagę na to, aby dzieci i inne osoby postronne znajdowały

się w bezpiecznej odległości. Czynniki rozpraszające mogą spowodować utratę panowania nad elektronarzędziem.

Bezpieczeństwo elektryczne

Wtyczki elektronarzędzi muszą pasować do gniazd. Nie wolno w żadnej sytuacji i w żaden sposób modyfikować wtyczek. Podczas pracy elektronarzędziami z uziemieniem ochronnym nie wolno stosować żadnych wtyków adaptacyjnych. Oryginalne wtyczki i pasujące do nich gniazda sieciowe zmniejszają ryzyko porażenia prądem.
Należy unikać kontaktu z uziemionymi elementami lub zwartymi z masą, takimi jak rury, grzejniki, kuchenki i lodówki. Uziemienie ciała zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Elektronarzędzi nie wolno narażać na kontakt z deszczem ani wilgocią. Przedostanie się wody do wnętrza obudowy zwiększa ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
▶ Nie używać przewodu zasilającego do innych celów. Nie wolno używać przewodu do przenoszenia ani przesuwania elektronarzędzia; nie wolno też wyjmować wtyczki z gniazda, pociągając za przewód. Przewód należy chronić przed wysokimi temperaturami, należy go trzymać z dala od oleju, ostrych krawędzi i ruchomych części urządzenia. Uszkodzone lub splątane przewody zwiększają ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Używając elektronarzędzia na świeżym powietrzu, należy upewnić się, że przedłużacz jest przeznaczony do pracy na zewnątrz. Użycie przedłużacza przeznaczonego do pracy na zewnątrz zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
Jeżeli nie ma innej możliwości, niż użycie elektrona-rzędzia w wilgotnym otoczeniu, należy podłączyć je do źródła zasilania wyposażonego w wyłącznik ochronny różnicowopрядowy. Zastosowanie wyłącznika ochronnego różnicowop Chadowego zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.

Bezpieczeństwo osób

Podczas pracy z elektronarzędziem należy zachować czujność, każdą czynność wykonywać ostrożnie i z rozwagą. Nie przystępować do pracy elektronarzędziem w stanie zmeczenia lub będąc pod wpływem narkotyków, alkoholu lub leków. Chwila nieuwagi podczas pracy może grozić bardzo poważnymi obrażeniami ciała.
Stosować środki ochrony osobistej. Należy zawsze nosić okulary ochronne. Środki ochrony osobistej, np. maska przeciwpyłowa, antypoślizgowe obuwie, kask ochronny czy ochraniacze na uszy, w określonych warunkach pracy obniżają ryzyko obrażeń ciała.
Należy unikać niezamierzonego uruchomienia narzędzia. Przed podłączeniem elektronarzędzia do źródła zasilania i/lub podłączeniem akumulatora, podniesieniem albo transportem urządzenia, należy upewnić się, że włącznik elektronarzędzia znajduje się w pozy-

cji wyłączonej. Przenoszenie elektronarzędzia z palcem opartym na włączniku/wyłączniku lub włożenie do gniazda sieciowego wtyczki włączonego narzędzia, może stać się przyczyną wypadków.

Przed włączeniem elektronarzędzia należy usunąć wszystkie narzędzia nastawcze i klucze maszynowe. Narzędzia lub klucze, pozostawione w ruchomych częściach urządzenia, mogą spowodować obrażenia ciała.
Należy unikać nienaturalnych pozycji przy pracy. Należy dbać o stabilną pozycję przy pracy i zachowanie równowagi. Dzięki temu można będzie łatwiej zapanować nad elektronarzędziem w nieprzewidzianych sytuacjach.
Należy nosić odpowiednią odzież. Nie należy nosić luźnej odzieży ani biżuterii. Włosy i odzież należy trzymać z dala od ruchomych części. Luźna odzież, biżuteria lub długie włosy mogą zostać pochwycone przez ruchome części.
Jeżeli producent przewidział możliwość podłączenia odkurzacza lub systemu odsysania pyłu, należy upewnić się, że są one podłączone i są prawidłowo stosowane. Użycie urządzenia odsysającego pył może zmniejszyć zagrożenie zdrowia pyłami.
▶ Nie wolno dopuścić, aby rutyna, nabyta w wyniku częstej pracy elektronarzędziem, zastąpiła ścisłe przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Brak ostrożności i rozwagi podczas obsługi elektronarzędzia może w ułamku spowodować ciężkie obrażenia.
▶ Nie należy przeciązać elektronarzędzia. Należy do- brać odpowiednie elektronarzędzie do wykonywanej czynności. Odpowiednio dobrane elektronarzędzie wy- kona pracę lepiej i bezpieczniej, z prędkością, do jakiej jest przystosowane.
▶ Nie należy używać elektronarzędzia z uszkodzonym włącznikiem/wyłącznikiem. Elektronarzędzie, którym nie można sterować za pomocą włącznika/wyłącznika, stwarza zagrożenie i musi zostać naprawione.
Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac nastawczych, przed wymianą osprzętu lub przed odłożeniem elektronarzędzia należy wyjąć wtyczkę z gniazda sieciowego i/lub usunąć akumulator. Ten środek ostrożności ogranicza ryzyko niezamierzonego uruchomienia elektro-narzędzia.
Nieużywane elektronarzędzia należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie należy udostępniać narzędzia osobom, które nie są z nim obeznane lub nie zapoznały się z niniejszą instrukcją. Elektronarzędzia w rękach nieprzeszkolonego użytkownika są niebezpieczne.
Elektronarzędzia i osprzęt należy utrzymywać w nie nagannym stanie technicznym. Należy kontrolować, czy ruchome części urządzenia prawidłowo funkcjonują i nie są zablokowane, czy nie doszło do uszkodzenia niektórych części oraz czy nie występują inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na prawidłowe działa-

Obsługa i konserwacja elektronarzędzi

nie elektronarzędzia. Uszkodzone części należy naprawić przed użyciem elektronarzędzia. Wiele wypadków spowodowanych jest niewłaściwą konserwacją elektronarzędzi.

Należy stale dbać o czystość narzędzi skrawających i regularnie je ostrzyć. Starannie konserwowane, ostre narzędzia skrawające rzadziej się blokują i są łatwiejsze w obsłudze.
Elektronarzędzi, osprzętu, narzędzi roboczych itp. należy używać zgodnie z ich instrukcjami oraz uwzględniać warunki i rodzaj wykonywanej pracy. Wykorzystywanie elektronarzędzi do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem jest niebezpieczne.
Uchwyty i powierzchnie chwytowe powinny być zawsze suche, czyste i niezabrudzone olejem ani smarem. Śliskie uchwyty i powierzchnie chwytowe nie pozwalają na bezpieczne trzymanie narzędzia i kontrolę nad nim w nieoczekiwanych sytuacjach.

Obsługa i konserwacja elektronarzędzi akumulatorowych

Akumulatory należy ładować tylko w ładowarkach o parametrach określonych przez producenta. W przypadku użycia ładowarki, przystosowanej do ładowania określonego rodzaju akumulatorów, w sposób niezgodny z przeznaczeniem, istnieje niebezpieczeństwo pożaru.
Elektronarzędzi należy używać wyłącznie z przeznaczonymi do nich akumulatorami. Użycie innych akumulatorów może stwarzać ryzyko odniesienia obrażeń ciała i zagrożenie pożarem.
Nieużywany akumulator należy przechowywać z dala od metalowych elementów, takich jak spinacze, monety, klucze, gwoździe, śruby lub inne małe przedmioty metalowe, które mogłyby spowodować zwarcie biegunów akumulatora. Zwarcie biegunów akumulatora może skutkować oparzeniem lub wybuchem pożaru.
Przechowywanie lub użytkowanie akumulatora w nie- odpowiednich warunkach może spowodować wyciek elektrolitu. Należy unikać kontaktu z elektrolitem, a w razie przypadkowego kontaktu, przepłukać skórę woda. W przypadku dostania się elektrolitu do oczu, należy dodatkowo zasięgnąć porady lekarza. Elektrolit wyciekający z akumulatora może spowodować podrażnie- nie skóry lub oparzenia.
▶ Nie wolno używać uszkodzonych ani modyfikowanych akumulatorów i elektronarzędzi. Uszkodzone lub zmo- dyfikowane akumulatory mogą zachowywać się w sposób nieprzewidywalny, powodując niebezpieczne dla zdrowia skutki (zapłon, eksplozja, obrażenia ciała).
Akumulator należy trzymać z dala od ognia oraz chronić przed ekstremalnymi temperaturami. Wskutek działania ognia lub temperatury przekraczającej 130°C akumulator może eksplodować.
Należy stosować się do wszystkich wskazówek dotyczących ładowania. Nie wolno ładować akumulatora lub elektronarzędzia w temperaturze znajdującej się poza zakresem sprecyzowanym w niniejszej instruk-

92 | Polski

cji. Niezgodne z instrukcją ładowanie lub ładowanie w temperaturze niemieszczącej się w zalecanym zakresie może spowodować uszkodzenie akumulatora oraz zwiększa ryzyko pożaru.

Serwis

Prace serwisowe przy elektronarzędziu mogą być wykonywane wyłącznie przez wykwalifikowany personel i przy użyciu oryginalnych części zamiennych. W ten sposób zagwarantowana jest bezpieczna eksploatacja elektronarzędzia.
▶ Nie wolno w żadnym wypadku naprawiać uszkodzonego akumulatora. Naprawy akumulatora można dokonywać wyłącznie u producenta lub w autoryzowanym punkcie serwisowym.

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa pracy z wkrętarkami

Podczas wykonywania prac, przy których element mocujący mógłby natrafić na ukryte przewody elektryczne, elektronarzędzie należy trzymać wyłącznie za izolowane powierzchnie. Kontakt z przewodem elektrycznym pod napięciem może spowodować przekazanie napięcia na nieizolowane części metalowe elektronarzędzia, grożąc porażeniem prądem elektrycznym.
Należy używać odpowiednich detektorów w celu zlo-kalizowania instalacji lub zwrócić się o pomoc do lokalnego dostawcy usługi. Kontakt z przewodami znajdu-jącymi się pod napięciem może doprowadzić do powstania pożaru lub porażenia elektrycznego. Uszkodzenie przewodu gazowego może doprowadzić do wybuchu. Przebicie przewodu wodociągowego powoduje szkody rzeczowe.
Elektronarzędzie należy mocno trzymać. Podczas dokręcania i odkręcania wkrętów i śrub mogą okresowo wystąpić wysokie momenty reakcji.
Należy zabezpieczyć obrabiany przedmiot. Zamocowanie obrabianego przedmiotu w urządzeniu mocującym lub imadle jest bezpieczniejsze niż trzymanie go w ręku.
Przed odłożeniem elektronarzędzia należy poczekać, aż znajdzie się ono w bezruchu. Narzędzie robocze może się zablokować i doprowadzić do utraty kontroli nad elektronarzędziem.
W przypadku uszkodzenia i niewłaściwego użytkowania akumulatora może dojść do wydzielenia się gazów. Należy zadbać o dopływ świeżego powietrza, a w przypadku wystąpienia dolegliwości skontaktować się z lekarzem. Opary mogą podrażnić drogi oddechowe.
▶ Nie otwierać akumulatora. Istnieje niebezpieczeństwo zwarcia.
Ostre przedmioty, takie jak gwoździe lub śrubokręt, a także działanie sił zewnętrznych mogą spowodować uszkodzenie akumulatora. Może wówczas dojść do zwarcia wewnętrznego akumulatora i do jego przepalenia, ekspłozji lub przegrzania.

Akumulator należy stosować wyłącznie w urządzeniach producenta. Tylko w ten sposób można ochronić akumulator przed niebezpiecznym dla niego przeciążeniem.

Akumulator należy chronić przed wysokimi temperaturami, np. przed stałym nasłonecznieniem, przed ogniem, wodą i wilgocią. Istnieje zagrożenie wybuchem.

Opis urządzenia i jego zastosowania

Należy przeczytać wszystkie wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i zalecenia. Nie-przestrzeganie wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i zaleceń może doprowadzić do porażenia prądem elektrycznym, pożaru i/lub

poważnych obrażeń ciała.

Proszę zwrócić uwagę na rysunki zamieszczone na początku instrukcji obsługi.

Użycie zgodne z przeznaczeniem

Elektronarzędzie przeznaczone jest do wkręcania i wykręcania śrub, jak również do dokręcania i odkręcania nakrętek w podanym zakresie wymiarów i parametrów roboczych.

Po wybraniu trybu wiercenia i włożeniu odpowiedniego narzędzia roboczego elektronarzędzie można stosować również do wiercenia w drewnie, metalu, ceramice i tworzywach sztucznych.

Przedstawione graficznie komponenty

Numeracja przedstawionych graficznie komponentów odnosi się do schematu elektronarzędzia na stronach graficznych.

(1) Uchwyt narzędziowy
(2) Tuleja ryglująca
(3) Lampka „PowerLight“
(4) Przełącznik trybu pracy wiercenie/wkręcanie
(5) Uchwyt paska na dłoń
(6) Zaczep do paska A)
(7) Akumulator ^A)
(8) Przycisk odblokowujący akumulator ^A)
(9) Przełącznik kierunku obrotów
(10) Włącznik/wyłącznik
(11) Wiertło z chwytem sześciokątnym A)
(12) Końcówka wkręcająca z zatrzaskiem kulkowym ^A)
(13) Uniwersalny uchwyt na końcówki ^A)
(14) Końcówka wkręcająca A)
(15) Szczotki węglowe
(16) Pokrywka

A) Osprzęt ukazany na rysunkach lub opisany w instrukcji użytkowania nie wchodzi w standardowy zakres dostawy. Kompletny asortyment wyposażenia dodatkowego można znaleźć w naszym katalogu osprzętu.

Dane techniczne

Akumulatorowy klucz udarowy GDR 14,4 V-LI MF GDR 18 V-LI MF
Numer katalogowy		3 601 JA1 9.. 3 601 JA1 0..
Napięcie znamionowe V= 14,4 18
Prędkość obrotowa bez obciążenia
- 1. bieg min	-1	0-750 0-750
- 2. bieg min	-1	0-2 800 0-2 800
- Tryb pracy wkręcanie z udarem min	-1	0-2 800 0-2 800
Częstotliwość udarów min	-1	0-3 200 0-3 200
Maks. moment obrotowy, wkręcanie twarde wg ISO 5393	Nm 150 160
∅ śrub maszynowych mm M6-M14 M6-M14
Maks. ∅ wiercenia (1./2. bieg)
- Stal mm 10/8	10/8
- Drewno	mm	21/10	21/10
Uchwyt narzędziowy	wewnętrzny sześciokątny 1⁄4"		wewnętrzny sześciokątny 1⁄4"
Waga zgodnie z EPTA-Procedure 01:2014	kg 1,6-1,9		1,7-2,2
Dopuszczalna temperatura otoczenia
- podczas ładowania	°C	0... +45	0... +45
- podczas pracy A i podczas przechowywania	°C	-20... +50	-20... +50
Zalecane akumulatory		GBA 14,4V...	GBA 18V..GBA 18V... W
Zalecane ładowarki		AL 1820 CVAL 1860 CVGAL 1880 CVGAL 18V-.GAL 3680 CVGAX 18V-30	AL 1820 CVAL 1860 CVGAL 1880 CVGAL 18V-.GAL 3680 CVGAX 18V-30
Zalecane ładowarki dla akumulatorów induk-cyjnych		GAL 18... W	GAL 18... W

A) ograniczona wydajność w przypadku temperatur <0 °C
Dane techniczne uzyskane zostały w wyników pomiarów z akumulatorem wchodzącym w skład dostawy.

Informacja na temat hałasu i wibracji

Wartości pomiarowe emisji hałasu zostały określone zgodnie z EN 62841-2-2.

Określony wg skali A poziom hałasu emitowanego przez urządzenie wynosi standardowo: poziom ciśnienia akustycznego 93 dB(A); poziom mocy akustycznej 104 dB(A). Niepewność pomiaru K = 3 dB.

Stosować środki ochrony słuchu!

Wartości łączne drgań a_h (suma wektorowa z trzech kierunków) i niepewność pomiaru K oznaczone zgodnie z

EN 62841-2-2. dokręcanie śrub i nakrętek o maksymalnie dopuszczalnej wielkości:

Śruby: a_h=13 m/s^2 , K=1,5 m/s²

Wiercenie w metalu: a_n=4,5 m/s^2, K=2 m/s^2

Podany w niniejszej instrukcji poziom drgań i poziom emisji hałasu zostały zmierzone zgodnie z procedurą pomiarową, określoną w normie EN 62841, i mogą zostać użyte do po-

równywania elektronarzędzi. Można ich także użyć do wstępnej oceny poziomu drgań i poziomu emisji hałasu.

Podany poziom drgań i poziom emisji hałasu jest reprezentatywny dla podstawowych zastosowań elektronarzędzia. Jeżeli elektronarzędzie użyte zostanie do innych zastosowań lub z innymi narzędziami roboczymi, a także jeśli nie będzie właściwie konserwowane, poziom drgań i poziom emisji hałasu mogą różnić się od podanych wartości. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować podwyższenie poziomu drgań i poziomu emisji hałasu w czasie pracy.

Aby dokładnie ocenić poziom drgań i poziom emisji hałasu, należy wziąć pod uwagę także okresy, gdy urządzenie jest wyłączone lub gdy jest ono wprawdzie włączone, ale nie jest używane do pracy. Podane powyżej przyczyny mogą spowodować obniżenie poziomu drgań i poziomu emisji hałasu w czasie pracy.

Należy wprowadzić dodatkowe środki bezpieczeństwa, mające na celu ochronę osoby obsługującej przed skutkami ekspozycji na drgania, np.: konserwacja elektronarzędzia i na-

94 | Polski

rzędzi roboczych, zapewnienie odpowiedniej temperatury, aby nie dopuścić do wyziębienia rąk, właściwa organizacja czynności wykonywanych podczas pracy.

Montaż

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac przy elektronarzędziu (np. prace konserwacyjne, wymiana osprzętu itp.), a także na czas transportu i przechowywania należy wyjąć z niego akumulator. Niezamierzone uruchomienie włącznika/wyłącznika grozi skaleczeniem.

Ładowanie akumulatora

Stosować należy tylko ładowarki wyszczególnione na stronach z osprzętem dodatkowym. Tylko te ładowarki dostosowane są do ładowania zastosowanego w elektro-narzędziu akumulatora litowo-jonowego.

Wskazówka: W momencie dostawy akumulator jest naładowany częściowo. Aby zagwarantować pełną wydajność akumulatora, należy przed pierwszym użyciem całkowicie naładować akumulator w ładowarce.

Akumulator litowo-jonowy można doładować w dowolnej chwili, nie powodując tym skrócenia jego żywotności. Przerwanie procesu ładowania nie niesie za sobą ryzyka uszkodzenia ogniw akumulatora.

Dzięki systemowi elektronicznej ochrony ogniw ECP (Electronic Cell Protection) akumulator litowo-jonowy jest zabezpieczony przed głębokim rozładowaniem. W przypadku rozładowania akumulatora układ ochronny odłącza urządzenie: narzędzie przestaje się poruszać.

▶ Po automatycznym wyłączeniu elektronarzędzia nie naciskać ponownie włącznika/wyłącznika. Można w ten sposób uszkodzić akumulator.

W celu wyjęcia akumulatora (7) nacisnąć przycisk odblokwujący (8) i pociągnąć akumulator do dołu, wyjmując go z elektronarzędzia. Nie należy przy tym używać siły.

Akumulator wyposażony jest w system kontroli temperatury NTC, który dopuszcza ładowanie wyłącznie w zakresie temperatur pomiędzy 0 a 45 °C. Dzięki temu osiąga się wyższą żywotność akumulatora.

Wyjmowanie akumulatora

Akumulator (7) posiada dwa stopnie blokady, zapobiegające jego wypadnięciu w przypadku niezamierzonego naciśnięcia przycisku odblokowującego (8). Akumulator, umieszczony w obudowie elektronarzędzia, przytrzymywany jest na miejscu za pomocą sprężyny.

W celu wyjęcia akumulatora (7) nacisnąć przycisk odblokowujący (8) i pociągnąć akumulator do przodu, wyjmując go z elektronarzędzia. Nie należy przy tym używać siły.

Wymiana narzędzi roboczych (zob. rys. A)

Wkładanie narzędzia roboczego

Pociągnąć tuleję ryglującą (2) do przodu, wsunąć narzędzie robocze do oporu w uchwyt narzędziowy (1), a następnie zwolnić tuleję (2), aby zablokować narzędzie robocze. Należy stosować wyłącznie końcówki wkręcające z zatrza- skiem kulkowym (12) (DIN 3126-E6.3). Inne końcówki wkręcające (14) można mocować, stosując uniwersalny uchwyt na końcówki z zatrzaskiem kulkowym (13).

Wyjmowanie narzędzia roboczego

Pociągnąć tuleję ryglującą (2) do przodu i wyjąć narzędzie robocze.

Praca

Sposób działania

Uchwyt narzędziowy (1) wraz z narzędziem roboczym napędzany jest przez silnik elektryczny za pośrednictwem przekładni i mechanizmu udarowego. Proces pracy jest podzielony na dwie fazy: wkręcanie i dokręcanie (mechanizm udarowy w akcji).

Uruchomienie mechanizmu udarowego wywoływane jest utknięciem śruby, stanowiącym obciążenie dla silnika. Mechanizm udarowy zamienia w ten sposób siłę silnika w równomierne udary obrotowe. Przy odkręcaniu śrub proces ten przebiega w odwrotnej kolejności.

Uruchamianie

Wkładanie akumulatora

Stosować należy wyłącznie oryginalne akumulatory li-towo-jonowe firmy Bosch o napięciu podanym na tabliczce znamionowej elektronarzędzia. Zastosowanie akumulatorów innego typu może spowodować obrażenia oraz grozi pożarem.

Wsunąć naładowany akumulator (7) od przodu w stopę elektronarzędzia aż do jego zaryglowania.

Ustawianie kierunku obrotów (zob. rys. B)

Za pomocą przełącznika obrotów (9) można zmienić kierunek obrotów elektronarzędzia. Przy naciśniętym włączniku/wyłączniku (10) jest to jednak niemożliwe.

Obroty w prawo: Aby wkręcić śrubę lub dokręcić nakrętkę, należy przesunąć przełącznik kierunku obrotów (9) w lewo aż do oporu.

Obroty w lewo: Aby wykręcić śrubę lub odkręcić nakrętkę, należy przesunąć przełącznik kierunku obrotów (9) w prawo aż do oporu.

Ustawianie trybu pracy (zob. rys. C)

Wskazówka: Tryb pracy można zmienić tylko przy wyłączonym elektronarzędziu! W przeciwnym wypadku może dojść do uszkodzenia elektronarzędzia.

Aby zmienić tryb pracy, należy ustawić przełącznik trybu pracy wiercenie/wkręcanie (4) w żądanej pozycji.

Jeżeli przełącznika trybu pracy wiercenie/wkręcanie (4) nie można przesunąć aż do oporu, należy lekko nacisnąć włącznik/wyłącznik (10) i ponownie go zwolnić przed ustawieniem przełącznika trybu pracy wiercenie/wkręcanie (4) w żądanej pozycji.

Przełącznik trybu pracy wiercenie/wkręcanie (4) należy przesunąć zawsze do oporu. Praca w sytuacji, gdy przełącznik trybu pracy wiercenie/wkręcanie (4) nie został przesunięty do oporu, może prowadzić do uszkodzenia elektronarzędzia.

Pozycja do wkręcania z udarem

Pozycja do powolnego wiercenia w drewnie, metalu, ceramice i tworzywie sztucznym

Pozycja do szybkiego wiercenia w drewnie, metalu, ceramice i tworzywie sztucznym

Włączanie/wyłączanie

Aby włączyć elektronarzędzia, należy nacisnąć włącznik/wyłącznik (10) i przytrzymać w tej pozycji.

Lampka (3) świeci się przy lekko lub całkowicie naciśniętym włączniku/wyłączniku (10) i umożliwia oświetlenie miejsca w przypadku niekorzystnych warunków oświetleniowych.

Aby wyłączyć elektronarzędzie, należy zwolnić włącznik/wyłącznik (10).

Ustawianie prędkości obrotowej

Prędkość obrotowa włączonego elektronarzędzia może być regulowana bezstopniowo, w zależności od siły nacisku na włącznik/wyłącznik (10).

Lekki nacisk na włącznik/wyłącznik (10) oznacza niską prędkość obrotową. Wraz ze zwiększającą się siłą nacisku prędkość obrotowa rośnie.

Wskazówki dotyczące pracy

▶ Nie wolno przykładać włączonego elektronarzędzia do nakrętki/śruby. Obracające się narzędzia robocze mogą ześlizgnąć się z nakrętki lub z łba śruby.
Podczas wiercenia nie należy zbyt mocno dociskać elektronarzędzia do obrabianego materiału. Zbyt duża siła nacisku może uszkodzić końcówkę wiertła, zmniejszyć wydajność wiercenia i skrócić żywotność elektronarzędzia.
Praca w otoczeniu silnie zanieczyszczonym pyłami może spowodować awarię elektronarzędzia. W razie awarii elektronarzędzie należy wymontować i skontro-

Wartości orientacyjne maksymalnych momentów dokręcania

Wartości podane w Nm, obliczone z pola przekroju śruby; wykorzystanie granicy plastyczności w 90% (przy współczynniku tarcia _calk.=0,12 ). Konieczna jest stała kontrola momentu dokręcania za pomocą klucza dynamometrycznego.

lować szczotki węglowe (zob. rozdział „Wymiana szczotek węglowych”).

Moment obrotowy uzależniony jest od czasu trwania udaru. Maksymalny osiągnięty moment obrotowy wynika ze wszystkich osiągniętych przez ruchy udarowe pojedynczych momentów obrotowych. Maksymalny moment obrotowy może zostać osiągnięty po udarze trwającym 6–10 sekund. Po tym czasie moment dokręcania podwyższa się już tylko minimalnie.

Czas trwania udaru należy ustalić oddzielnie dla każdego wymaganego momentu obrotowego dokręcania. Rzeczywiście osiągnięty moment obrotowy dokręcania należy stale kontrolować za pomocą klucza dynamometrycznego.

Połączenia śrubowe twarde, sprężynujące lub miękkie

Momenty obrotowe, osiągnięte w jednym cyklu udarów i zmierzone podczas próbnego wkręcania, należy nanieść na diagram, aby otrzymać krzywą przebiegu momentu obrotowego. Wysokość krzywej odpowiada maksymalnemu momentowi obrotowemu, a jej nachylenie odpowiada czasowi, w jakim zostanie on osiągnięty.

Przebieg momentu obrotowego zależny jest od następujących czynników:

– Wytrzymałość śrub/nakrętek
– Rodzaj podłoża (podkładka, sprężyna talerzowa, uszczelka)
– Wytrzymałość materiału przeznaczonego do ześrubowania
– Ilość/rodzaj smaru na połączeniu śrubowym

Zgodnie z powyższym rozróżnić można następujące rodzaje zastosowań:

• Wkręcanie twarde ma miejsce w przypadku łączenia metalu z metalem przy użyciu podkładek. Po stosunkowo krótkim czasie udaru osiągany jest maksymalny moment obrotowy (stromy przebieg krzywej charakterystycznej). Zbyt długi czas udaru szkodzi tylko maszynie.
  – Wkręcanie sprężynujące ma miejsce, gdy łączony jest metal z metalem, jednak przy użyciu podkładek sprężystych, sprężyn talerzowych, rozpórek lub śrub/nakrętek z gniazdem stożkowym, a także przy zastosowaniu przedłużek.
  – Wkręcanie miękkie ma miejsce w przypadku łączenia np. metalu z drewnem lub w przypadku podłożenia podkładki ołowiowej lub z włókniny.

W przypadku wkręcania sprężynującego lub miękkiego maksymalny moment obrotowy dokręcania jest niższy niż w przypadku wkręcania twardego. Konieczny jest też zdecydowanie dłuższy czas udaru.

Klasy wytrzymało- Śruby standardowe Śruby wysokiej wytrzy- ści wg DIN 267

małości z naprężeniem wstępnym

3.6 4.6 5.6 4.8 6.6 5.8 6.8 6.9 8.8 10.9 12.9

M6 2.71 3.61 4.52 4.8 5.42 6.02 7.22 8.13 9.7 13.6 16.2

96 | Polski

Klasy wytrzymało- Śruby standardowe Śruby wysokiej wytrzy- ści wg DIN 267
małości z naprężeniem wstępnym
3.6 4.6 5.6 4.8 6.6 5.8 6.8 6.9 8.8 10.9 12.9

M8 6.57 8.7 11 11.6 13.1 14.6 17.5 19.7 23 33 39

M10 13 17.5 22 23 26 29 35 39 47 65 78

M12 22.6 30 37.6 40 45 50 60 67 80 113 135

M14 36 48 60 65 72 79 95 107 130 180 215

Wskazówki

Przed wkręcaniem większych, dłuższych śrub w twarde materiały, zaleca się wykonanie nawiercenia na ok. 2/3 długości śruby, o średnicy równej średnicy gwintu śruby.

Zaczep do paska

Za pomocą zaczepu (6) można wygodnie zawiesić elektronarzędzie, np. pasku. Dzięki temu obie ręce są wolne, a elektronarzędzie znajduje się w zasięgu ręki.

Wskazówki dotyczące właściwego postępowania z akumulatorem

Akumulator należy chronić przed wilgocią i wodą. Akumulator należy przechowywać wyłącznie w temperaturze od 0 do 50°C. Nie wolno pozostawiać akumulatora, np. latem, w samochodzie.

Otwory wentylacyjne należy regularnie czyścić za pomocą miękkiego, czystego i suchego pędzelka.

Zdecydowanie krótszy czas pracy po ładowaniu wskazuje na zużycie akumulatora i konieczność wymiany na nowy. Przestrzegać wskazówek dotyczących utylizacji odpadów.

Konserwacja i serwis

Konserwacja i czyszczenie

Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac przy elektronarzędziu (np. prace konserwacyjne, wymiana osprzętu itp.), a także na czas transportu i przechowywania należy wyjąć z niego akumulator. Niezamierzone uruchomienie włącznika/wyłącznika grozi skaleczeniem.

▶ Utrzymywanie urządzenia i szczelin wentylacyjnych w czystości gwarantuje prawidłową i bezpieczną pracę.

Wymiana szczotek węglowych (zob. rys. D)

Kontrolować długość szczotek węglowych średnio co 2–3 miesiące i w razie potrzeby wymienić obydwie szczotki węglowe.

Nie wymieniać nigdy tylko jednej szczotki węglowej!

Wskazówka: Stosować wyłącznie szczotki węglowe nabyte w Bosch, które przeznaczone są dla użytkowanego produktu.

- Otworzyć pokrywki (16) za pomocą odpowiedniego śrubokręta.

– Wymienić zamontowane sprężynowo szczotki węglowe (15) i przykręcić ponownie pokrywki.

W razie awarii akumulatora należy zwrócić się do autoryzowanego serwisu elektronarzędzi Bosch.

Obsługa klienta oraz doradztwo dotyczące użytkowania

Ze wszystkimi pytaniami, dotyczącymi naprawy i konserwacji nabytego produktu oraz dostępu do części zamiennych, prosimy zwracać się do punktów obsługi klienta. Rysunki techniczne oraz informacje o częściach zamiennych można znaleźć pod adresem: www.bosch-pt.com

Nasz zespół doradztwa dotyczącego użytkowania odpowie na wszystkie pytania związane z produktami firmy Bosch oraz ich osprzętem.

Przy wszystkich zgłoszeniach oraz zamówieniach części zamiennych konieczne jest podanie 10-cyfrowego numeru katalogowego, znajdującego się na tabliczce znamionowej produktu.

Polska

Serwis Elektronarzędzi

Ul. Jutrzenki 102/104

02-230 Warszawa

Na www.serwisbosch.com znajdą Państwo wszystkie szczegóły dotyczące usług serwisowych online.

Tel.: [phone]

Faks: 22 7154441

E-mail: [e-mail]

www.bosch-pt.pl

Transport

Załączone w dostawie akumulatory litowo-jonowe podlegają wymaganiom przepisów dotyczących towarów niebezpiecznych. Akumulatory mogą być transportowane drogą lądową przez użytkownika, bez konieczności spełnienia jakichkolwiek dalszych warunków.

W przypadku przesyłki przez osoby trzecie (np. transport drogą powietrzną lub za pośrednictwem firmy spedycyjnej) należy dostosować się do szczególnych wymogów dotyczących opakowania i oznakowania towaru. W takim wypadku podczas przygotowywania towaru do wysyłki należy skonsultować się z ekspertem ds. towarów niebezpiecznych.

Akumulatory można wysyłać tylko wówczas, gdy ich obudowa nie jest uszkodzona. Odsłonięte styki należy zakleić, a akumulator zapakować w taki sposób, aby nie mógł on się poruszać (przesuwać) w opakowaniu. Należy wziąć też pod uwagę ewentualne inne przepisy prawa krajowego.

Utylizacja odpadów

Elektronarzędzia, akumulatory, osprzęt i opakowanie należy oddać do powtórnego przetworzenia zgodnego z obowiązującymi przepisami

w zakresie ochrony środowiska.

Elektronarzędzia i akumulatora/baterii nie wolno wyrzucać do odpadów domowych!

Tylko dla krajów UE:

Zgodnie z europejską dyrektywą 2012/19/UE niezdatne do użytku elektronarzędzia, a zgodnie z europejską dyrektywą 2006/66/WE uszkodzone lub zużyte akumulatory/baterie, należy zbierać osobno i doprowadzić do ponownego przetworzenia zgodnie z przepisami ochrony środowiska.

Akumulatory/baterie:

Li-Ion:

Prosimy postępować zgodnie ze wskazówkami umieszczonymi w rozdziale Transport (zob. „Transport“, Strona 96).

Čeština