STELLAR 60800 AZ - Telescoop BRESSER - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

GEBRUIKSAANWIJZING STELLAR 60800 AZ BRESSER

O prazo de garantia normal perfaz 2 anos e começa no dia da com- pra. Para usufruir de um prazo de garantia opcional alargado tal como indicado no certificado de garantia, é necessário registar-se no nosso Website. Todas as condições de garantia bem como informações sobre o pro- longamento da garantia e prestações de serviço podem ser consultadas em www.bresser.de/warranty_terms.- 30 - Algemene informatie Over deze handleiding Leest u aandachtig de veiligheidsinstructies in deze handleiding. Gebruik dit product, om schade aan het apparaat of verwondingen te voorkomen, alleen zoals in de handleiding is beschreven. Bewaar deze gebruikershandleiding zodat u zich op elk moment weer kunt informeren over alle bedieningsfuncties. GEVAAR! Dit teken staat voor elk stuk tekst dat op gevaren duidt die door onkundig gebruik tot zware verwondingen of zelfs tot overlijden kunnen leiden. LET OP! Dit teken staat voor elk stuk tekst dat wijst op gevaren duidt die door onkundig gebruik tot schade aan voor- werpen of het milieu kunnen leiden. Gebruiksdoel Dit product is uitsluitend geschikt voor privé-gebruik. Het is ontwikkeld om natuurwaarnemingen te vergroten. Algemene waarschuwingen VERBLINDINGSGEVAAR! Kijk met dit toestel nooit direct naar de zon of naar de omgeving van de zon. Er bestaat VERBLINDINGSGEVAAR! VERSTIKKINGSGEVAAR! Kinderen mogen dit toestel alleen onder toezicht gebruiken. Verpakkingsmaterialen (Plastic zakken, elastiekjes, etc.) uit de buurt van kinderen houden! Er bestaat VERSTIKKINGSGEVAAR! BRANDGEVAAR! Stel het toestel – met name de lenzen – niet aan direct zonlicht bloot! Door de lichtbundeling kan brand ontstaan. LET OP! Neem het toestel niet uit elkaar! Neem bij defecten a.u.b. con- tact op met de verkoper. Deze zal contact opnemen met een servicecenter en kan het toestel indien nodig voor reparatie terugsturen. Stel het apparaat niet bloot aan hoge temperaturen. BESCHERMING van privacy! Het toestel is alleen bedoeld voor privé-gebruik. Houd altijd de privacy van uw medemens in gedachten – kijk met dit toestel bijvoorbeeld niet in de woningen van anderen! Accessoires kunnen variëren, afhankelijk van het model. Delen (afb. 1-3) B Telescoopbuis C LED-zoeker D Regelschroeven E Buisopening F Objectief G Oogglassteunen H Scherpte-Instelling I Bevestigingsschroeven (tubus) J Montage

1! Vaststelschroeven 1@ Bevestigingsschroeven voor het opbergen van accessoires 1# Statiefpoten 1$ Houder (zoeker) 1% Schroeven (statiefkop) 1^ Statiefkop 1& Verticale precieze instelling 1* Oculairen 1( Zenitspiegel (alleen voor lenzentelescoop)

1. Algemene standplaats

Deze gebruiksaanwijzing beschrijft de opbouw en het gebruik van refractoren (lenstelescopen) en reflectoren (spiegeltelescopen) met een alt-azimuth montage. Daarom bevatten delen van de gebruiksaanwijzing verschillende aanwijzingen voor de verschillende telescoopmodellen. Voordat men met de opbouw begint, moet er eerst een geschikte stand- plaats gevonden worden voor de telescoop. Het zal helpen wanneer het apparaat op een plek opgebouwd word zodat men een vrij zicht heeft op de hemel, een stablele ondergrond en genoeg plek eromheen. Neem eerst alle onderdelen uit de verpakking. Test deze aan de hand van de afbeeldingen of alle onderdelen aanwezig zijn. OPMERKING! Belangrijk: Draai alle schroeven ”handvast” en vermijdt ”doordraaien”.

Eerst trekt u het middelste stuk van de drie statiefpoten (13) op de gewenste lengte uit. Daarna worden de vaststelschroeven (11) in de statiefpoten geschroefd en vast aangedraaid (Afb. 5).

3. Montage + statief

Omdat de montage (9) en het statief vast verbonden zijn, moet de montage in de statiefkop (16) worden ingezet. Hiertoe worden de schroeven (15) met een sluitring door het boorgat in de statiefkop en de houder aan de montage gestoken (Afb. 6). Daarna worden de tweede sluitring en de vleugelmoer op de schroef gezet en aangedraaid. Doe hetzelfde met de twee overige houders, tot de montage vast met het statief is verbonden. OPMERKING! Let erop dat de houders (21) voor de toebehoortafel aan de statiefpoten naar binnen zijn gericht. Tip: Een kleine waterpas op het accessoireplankje kan helpen het statief waterpas op te stellen. i- 31 -

Schroef als eerste de bevestigingsschroef voor het opbergen van accessoires geheel af. Zet nu het opbergvak (10) erop zoals weerge- geven in fig. 7. Draai nu de bevestigingsschroef (12) stevig aan om het opbergvak (10) vast te zetten.

Houd nu de telescoopbuis (1), zoals weergegeven, in het midden van de azimutale montage (9) en draai de schroeven (8) aan de beide zijden in de buis (Afb. 8).

6. Verticale precieze instelling

Om de verticale precieze afstelling (17) te monteren, steekt u eerst de justeerstang door de passende houder (X) aan de montage (Afb. 9a). Daarna wordt de schroef (Y) voor de justeerstang losgedraaid en de justeerstang aan het andere einde aangezet. De schroef (Y) wordt weer ingedraaid (Fig. 9b). Belangrijk: Trek de vaststelschroeven (X) voor de verticale precieze instelling niet te vast aan. Anders laat de buis zich niet meer in de hoogte verstellen. VERBLINDINGSGEVAAR! Kijk met dit toestel nooit direct naar de zon of naar de omgeving van de zon. Er bestaat VERBLINDINGSGEVAAR!

7. Montage van de LED-zoeker.

Opmerking: De LED-zoeker beschikt over een batterij die bij levering met een kunststoffolie tegen de ontlading beveiligd is. Vooraleer in te schakelen moet u die folie verwijderen (Fig.1d). Zoekermontage – LED-zoeker met Quick-invoeging De LED-zoeker (Fig. 1b, 2) en haar houder vormen een eenheid. Schuif de voet van de LED-zoeker volledig in de passende basis aan de telescoopbuis (Fig. 10, X). De zoekerhouder klikt zich nu vast. Belangrijk: Let erop dat het objectief van de LED-zoeker in de richting van de buisopening wijst (Fig. 1, 4)

8. Het richten van de zoeker

De LED-zoeker moet voor gebruik geregeld worden. Dat betekent dat de LED-zoeker en de telescoopbuis parallel aan elkaar gericht moeten worden. Steek het oculair met het grootste brandpunt in de zenitspiegel (Fig. 12b, enkel bij lenzentelescopen) of direct in de oculairsteunen (Fig. 13, enkel bij spiegeltelescopen). Richt de telescoop op een markant object op ca. 300 afstand (vb. huisgevel, kerktorenspits, enz.), tot die in het midden van het gezichts- veld verschijnt (Afb. 15, A). Schakel nu eerst de LED-zoeker (2) met de Aan/uitschakelaar (Fig. 1b, Z) aan. Kies trap „2“ voor gebruik overdag of trap „1“ voor gebruik ‘s nachts. Kijk door de LED-zoeker en richt die door het draaien van de horizontale (Fig. 1b, X) en verticale (Fig. 1b, Y) regelschroeven zo in, dat u het rode punt in het midden van het beeld ziet (Afb. 15, B). LED-zoeker en telescoop zijn nu op elkaar afgestemd.

9. Opbouw – beschermkappen:

Om de binnenkant van de telescoop tegen stof e.d. te beschermen is de tube opening door een stofbeschermkap (Afb. 11, X) beschermd. Neem de kap ter observatie van de opening.

10. Inzetten van het oculair

10.1. Bij lenzentelescopen (refractoren) Bij de telescoop zijn twee oogglazen (18) en een Zenitspiegel (19) bijgevoegd. Met de oogglazen wordt de vergroting van de telescoop geregeld. Voordat de oogglazen en de Zenitspiegel erin gezet worden, verwijder eerst de stofbeschermkap van de oogglassteunen (6) en de prisma. Maak de klemschroef (Afb. 12a, X) los van de oogglassteunen en steek eerst de Zenitspiegel in de oogglassteunen. Draai de klemschroef (X) van de oogglassteun weer aan. Aansluitend bevestigt u het oculair 20 mm op dezelfde manier, door het openen en sluiten van de klemschroeven (afb. 12a,X) in de zenitspiegel. Let op dat het oogglas naar boven is gericht. In andere gevallen de klemschroef (Fig. 12a, X) verwijderen van de oogglassteunen en draai de Zenitspiegel is deze positie. Verwijder de stofbeschermingskap van de buisopening (Afb. 11, X). 10.2. Bij spiegeltelescopen (reflectoren) Maak alsjeblieft de klemschroeven aan de oculairsteunen los (6). Neem het meegeleverde oculair (18) met het grootste brandpunt 20 mm en zet dit direct in de oculairsteunen in. Draai de klemschroeven (Fig. 13,

X) handvast aan. Verwijder de stofbeschermingskap van de buisopening

Uw telescoop is met een gemakkelijk te bedienen “azimutale montage” uitgerust. Hiermee kunt u uw verrekijker horizontaal (rechts/links) en verticaal (boven/beneden) bewegen:

Een donkere plaats om de telescoop op te stellen is voor veel observa- ties van wezenlijk belang, aangezien storende lichten (lampen, lantaarn- palen) de detailscherpte van het door de telescoop waargenomen beeld sterk kunnen verminderen. Als u vanuit een verlichte ruimte ‚s nachts naar buiten gaat, moeten uw ogen eerst aan het donker wennen. Na ca. 20 minuten kunt u dan met de astronomische observatie beginnen. Een donkers standplaats is voor vele kijkers heel belangrijk, Kijk niet vanuit een gesloten raam en zet de telescoop met toebehoren ca. 30 minuten voor begin van het kijken op de standplaats om een tempera- tuurvergelijk te maken. Verder moet erop gelet worden dat de tele scoop op een effen, stabiele ondergrond staat.

3. Verticale en horizontale verstelling

3.1. Verticale precieze instelling Maak de fixeerschroef (Afb. 14a, X) los en beweeg de buis naar boven of naar beneden. Hebt u de gewenste instelling bereikt, draai dan de fixeerschroef weer “handvast” aan. Uw instelling is nu gefixeerd. Geringe wijzigingen verkrijgt u door lichtjes te draaien aan het instel- wiel (Afb. 14b, Y). Voor nieuwe instellingen moet u de fixeerschroef los draaien (Afb. 14a, X). 3.2. Horizontale verstelling Om de telescoop horizontaal te bewegen, maakt u de vaststelschroef (Fig. 16, Z) los en u draait het toestel in de gewenste richting, naar rechts of links. Als u de gewenste instelling hebt bereikt, draait u de vaststelschroef weer “handvast” aan.

Richt de telescoop op het waar te nemen object uit. Kijk door de LED- zoeker en stel het object door horizontale en verticale verstelling van de telescoop in het midden van het gezichtsveld (rode punt) in. Als u nu door het oculair kijkt, zal u het object vergroot herkennen. kunnen. Eventueel kunt u nu de instelling van de beeldscherpte aan het scherpstellingwiel (7) uitvoeren. Verder kunt u nu door een wisseling van het oculair een hogere vergroting instellen. Tip: Begin elke waarneming met een oculair met een lage vergroting (20mm). i- 32 -

5. Zoeken naar sterren

In het begin valt de oriëntering aan de sterrenhemel beslist niet mee, omdat sterren en sterrenbeelden altijd in beweging zijn en afhankelijk van het seizoen, datum en de tijd hun positie in de hemel veranderen. Uitzondering hierop is de poolster. Dat is een vaste ster en uitgangspunt van alle sterrenkaarten. Op de tekening (Afb. 17) ziet u enkele bekende sterrenbeelden en stergroeperingen die het hele jaar door zichtbaar zijn. De groepering van de hemellichamen is echter afhankelijk van datum en tijd.

Bij uw telescoop in de basisuitvoering is nog meer toebehoor (Afb. 2). Afhankelijk van het model kunnen dat 6.1. Oculairen: Door het wisselen van de oculairen legt u de vergroting van uw telescoop vast. Formule voor de berekening van de vergroting: Brandp. Telescoop : Brandp. Oculair = Vergroting Voorbeelden: Brandp. Telescoop Brandp. Oculair Vergroting Vergroting met Barlowlens 3x 700 mm 20 mm 35X 105X 700 mm 4 mm 175X 525X 6.2. Zenitspiegel (enkel Refractor) De Zenitspiegel (19) veroorzaakt een beeldomkering (spiegelverkeerd) en wordt daarom enkel voor hemelobservaties gebruikt. 6.3. Barlowlens Met een Barlowlens 3x (20) bereikt u een bijkomende, tot driemaal, stijging van de vergroting.

6.3.1 Montage en gebruik van de lenzentelescopen

Als u een lenzentelescoop gebruikt, mag de Barlowlens enkel in de zenitspiegel (Fig. 12a, X) ingezet worden. Verwijder dus het oculair uit de zenitspiegel en vervang deze door de Barlowlens. Aansluitend zet u eerst het oculair met het grootste brandpunt in en u draait de klemschroeven handvast aan om te fixeren (Fig. 21, Z)

6.3.1 Montage en gebruik van de spiegeltelescopen

Als u een spiegeltelescoop gebruikt, maak dan alsjeblieft de klemschroeven aan de oculairsteunen los (Fig. 12a, 19) en verwijder het oculair uit de oculairsteunen. Zet dan de Barlowlens (20) recht in de oculairsteunen en draai de klemschroeven weer handvast aan. Aansluitend zet u eerst het oculair met het grootste brandpunt in en u draait de klemschroeven handvast aan om te fixeren (Fig. 21, Z)

6.4 Smartphone-houder

Zet het oculair in de smartphone-houder en draai de schroef (fig. 23,

X) op de houder stevig aan. Zet daarna de smartphone-houder met het

oculair in het oculair-aansluitstuk (6) of de zenitspiegel (19) (lenzente- lescoop) en draai nu de klemschroef (fig. 23, Y) van het aansluitstuk of zenitspiegel stevig aan. Start nu de camera-app van uw smartphone. Druk nu uw smartphone op de houder en controleer of hij echt goed vast zit. De camera moet precies over het oculair heen vallen. Centreer uw smartphone precies in het midden van het oculair, zodat het beeld exact gecentreerd op uw display te zien is. Het kan eventueel nodig zijn het beeld met de zoomfunctie over het gehele scherm van uw smart- phone weer te geven. De zuignappen moeten droog, schoon en vrij van alle soorten stof en vuil zijn. Wij accepteren geen aansprakelijkheid voor smartphones die gevallen en gebroken zijn als gevolg van verkeerd gebruik.

De telescoop is een hoogwaardig en optisch apparaat. Daarom moet men vermijden dat stof en vochtigheid met de telescoop in aanraking komen. Vermijdt vingerafdrukken op de lenzen. Wanneer er toch viezigheid en stof op telescoop terechtkomen verwijder deze eerst met een zachte penseel. Daarna reinigen met een zachte, pluisvrije doek. Vingerafdrukken op de optische plekken kan men het beste verwijderen met een zachte, pluisvrije doek waarop men een beetje alcohol kan doen. Wanneer de telescoop eenmaal verstoft en vochtig is probeer het dan niet te reinigen maar laat het in dit geval doen door een vakman. TIPS voor reiniging Reinig de lenzen (oculair en/of objectief) alleen met een zachte en pluisvrije doek (b. v. microvezel). Druk niet te hard op de doek om het bekrassen van de lens te voorkomen. Om sterke bevuiling te verwijderen kunt u de poetsdoek met een bril- lenreinigingsvloeistof bevochtigen en daarmee de lens poetsen zonder veel kracht te zetten. Bescherm het toestel tegen stof en vocht! Laat het toestel na gebruik – zeker bij hoge luchtvochtigheid – enige tijd op kamertemperatuur acclimatiseren zodat alle restvocht geëlimineerd wordt. Deel III – Aanhangsel

1. Suggesties voor te observeren hemellichamen

In het volgende hebben we voor u een paar bijzonder interessante hemellichamen en sterrenhopen uitgezocht en van uitleg voorzien. Op de bijbehorende afbeeldingen aan het eind van de handleiding wordt getoond hoe u deze door uw telescoop met de bijgeleverde oculairen bij goed zicht zult zien: Maan (afb. 24) De maan is de enige natuurlijke satelliet van de aarde Omloopbaan: circa 384.400 km van de aarde verwijderd Diameter: 3.476 km Afstand: 384.401 km De maan is sinds prehistorische tijden bekend. Na de zon is zij het meest heldere lichaam aan de hemel. Omdat de maan in een maand om de aarde draait, verandert de hoek tussen de aarde, de maan en de zon voortdurend; dat is aan de cycli van de maanfasen te zien. De tijd tussen twee op elkaar volgende nieuwemaanfasen bedraagt ongeveer 29,5 dag (709 uur). Sterrenbeeld ORION / M42 (afb. 25) Rechte klimming: 05:32.9 (Uren : Minuten) Declinatie: -05:25 (Graden : Minuten) Afstand: 1.500 lichtjaar Met een afstand van circa 1600 lichtjaar is de Orionnevel (M42) de meest heldere diffuse nevel aan de hemel - met het blote oog zichtbaar, en een bijzonder lonend object om met telescopen in alle uitvoerin- gen te bekijken, van de kleinste verrekijker tot de grootste aardse observatoria en de Hubble Space Telescope. Wij zien het belangrijkste gedeelte van een nog veel grotere wolk van waterstofgas en stof, die zich met meer dan 10 graden over ruim de helft van het sterrenbeeld Orion uitstrekt. Deze enorme wolk heeft een omvang van meerdere honderden lichtjaren. Sterrenbeeld LIER / M57 (afb. 26) Rechte klimming: 18:51.7 (Uren : Minuten) Declinatie: +32:58 (Graden : Minuten) Afstand: 4.100 lichtjaar De beroemde ringnevel M57 in het sterrenbeeld Lier wordt vaak gezien als het prototype van een planetaire nevel; hij hoort bij de hoogtepunten van de zomerhemel van het noordelijk halfrond. Recent onderzoek toont aan dat het waarschijnlijk een ring (torus) van helder oplichtend materiaal betreft die de centrale ster omringt (alleen met grotere telescopen waar te nemen), en niet een bol- of ellipsvormige gasstructuur. Als men de ringnevel van de zijkant zou bekijken, dan zag hij er ongeveer zo uit als de Halternevel M27. Wij kijken precies op de pool van de nevel. Sterrenbeeld VOS / M27 (afb. 27) Rechte klimming: 19:59.6 (Uren : Minuten) Declinatie: +22:43 (Graden : Minuten) Afstand: 1.250 lichtjaar De Dumbbell-nevel M27 of Halternevel in het sterrenbeeld Vosje was de allereerste planetaire nevel die werd ontdekt. Op 12 juli 1764 ontdekte Charles Messier deze nieuwe en fascinerende klasse hemel- lichamen. Bij dit object kijken wij bijna precies op de evenaar. Zouden we echter naar een van de polen van de Halternevel kijken, dan had hij waarschijnlijk de vorm van een ring en zou ongeveer hetzelfde beeld geven, als we van de ringnevel M57 kennen. Dit object is bij matig goed weer en kleine vergrotingen reeds goed zichtbaar.- 33 -

Melding: Oplossing: Geen beeld Stofkap en zonneklep van de opening verwijderen Geen scherp beeld Scherpte-instelling aan de focusring verstellen Geen scherpte- Temperatuurvergelijk instelling mogelijk afwachten Slecht beeld Kijk nooit door een raam Observatie-object in Zoeker justeren de verrekijker maar (punt II-4) niet zichtbaar in de telescoop Ondanks prisma De oculaire steunen in ”scheef” beeld de prisma moeten afgestemd worden. AFVAL Scheid het verpakkingsmateriaal voordat u het weg- gooit. Informatie over het correct scheiden en weg- gooien van afval kunt u bij uw gemeentelijke milieu- dienst inwinnen. Let bij het weggooien van een apparaat altijd op de huidige wet- en regelgeving. Informatie over het cor- rect scheiden en weggooien van afval kunt u bij uw gemeentelijke milieudienst inwinnen. http://www.bresser.de/download/AZ Downloads: