DJS200 - Snijmachine MAKITA - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

GEBRUIKSAANWIJZING DJS200 MAKITA

Model: DJS200
Maximale snijdikten* Staal tot 4	00 N/mm ^2	2,0 mm (14 gauge)
	Roestvrij staal tot 600 N/mm ^2	1,6 mm (16 gauge)
Bewegingen per minuut 0 - 3.000 min		-1
Totale lengte 345 mm
Nominale spanning 18 V gelijkspanning
Nettogewicht 2,2 - 2,5 kg

- In verband met ononderbroken research en ontwikkeling, behouden wij ons het recht voor de bovenstaande technische gegevens zonder voorafgaande kennisgeving te wijzigen.

- De technische gegevens van de accu kunnen van land tot land verschillen.

- Het gewicht kan verschillen afhankelijk van de hulpstukken, waaronder de accu. De lichtste en zwaarste combinatie, overeenkomstig de EPTA-procedure 01/2014, worden getoond in de tabel.

* De bovenvermelde maximale snijdikten zijn een grove richtlijn. Sommige materialen kunnen niet worden gesneden.

Toepasselijke accu's en laders

Accu BL1815N / BL1820B / BL1830B / BL1840B / BL1850B / BL1860B

Lader DC18RC / DC18RD / DC18RE / DC18SD / DC18SE / DC18SF /DC18SH

• Sommige van de hierboven vermelde accu's en laders zijn mogelijk niet leverbaar afhankelijk van waar u woont.

⚠ WAARSCHUWING: Gebruik uitsluitend de accu's en laders die hierboven worden genoemd. Gebruik van enige andere accu of lader kan leiden tot letsel en/of brand.

Gebruiksdoeleinden

Het gereedschap is bedoeld voor het snijden van plaatstaal en roestvrij plaatstaal.

Geluidsniveau

De typische, A-gewogen geluidsniveaus zijn gemeten volgens EN62841-2-8:

Geluidsdrukniveau ( L_pA ): 78 dB (A)

Onzekerheid (K): 3 dB (A)

Het geluidsniveau kan tijdens gebruik hoger worden dan 80 dB (A).

OPMERKING: De opgegeven geluidsemissiewaarde(n) is/zijn gemeten volgens een standaardtestmethode en kan/kunnen worden gebruikt om dit gereedschap te vergelijken met andere gereedschappen.

OPMERKING: De opgegeven geluidsemissiewaarde(n) kan/kunnen ook worden gebruikt voor een beoordeling vooraf van de blootstelling.

⚠ WAARSCHUWING: Draag gehoorbescherming.
⚠ WAARSCHUWING: De geluidsemissie tijdens het gebruik van het elektrisch gereedschap in de praktijk kan verschillen van de opgegeven waarde(n) afhankelijk van de manier waarop het gereedschap wordt gebruikt, met name van het soort werkstuk waarmee wordt gewerkt.
⚠ WAARSCHUWING: Zorg ervoor dat veiligheidsmaatregelen worden getroffen ter bescherming van de gebruiker die zijn gebaseerd op een schatting van de blootstelling onder praktijkomstandigheden (rekening houdend met alle fasen van de bedrijfscyclus, zoals de tijdsduur gedurende welke het gereedschap is uitgeschakeld en stationair draait, naast de ingeschakelde tijdsduur).

Trilling

De totale trillingswaarde (triaxiale vectorsom) zoals vastgesteld volgens EN62841-2-8:

Gebruikstoepassing: zagen van plaatstaal

Trillingsemissie ( a_h,D ): 6,5 m/s ^2

Onzekerheid (K): 1,5 m/s²

OPMERKING: De totale trillingswaarde(n) is/zijn gemeten volgens een standaardtestmethode en kan/ kunnen worden gebruikt om dit gereedschap te vergelijken met andere gereedschappen.

OPMERKING: De opgegeven totale trillingswaarde(n) kan/kunnen ook worden gebruikt voor een beoordeling vooraf van de blootstelling.

A WAARSCHUWING: De trillingsemissie tijdens het gebruik van het elektrisch gereedschap in de praktijk kan verschillen van de opgegeven waarde(n) afhankelijk van de manier waarop het gereedschap wordt gebruikt, met name van het soort werkstuk waarmee wordt gewerkt.

⚠ WAARSCHUWING: Zorg ervoor dat veiligheidsmaatregelen worden getroffen ter bescherming van de gebruiker die zijn gebaseerd op een schatting van de bloot-stelling onder praktijkomstandigheden (rekening houdend met alle fasen van de bedrijfscyclus, zoals de tijdsduur gedurende welke het gereedschap is uitgeschakeld en stationair draait, naast de ingeschakelde tijdsduur).

Verklaringen van conformiteit

Alleen voor Europese landen

De verklaringen van conformiteit zijn bijgevoegd in Bijlage A bij deze gebruiksaanwijzing.

Algemene veiligheidswaarschuwingen voor elektrisch gereedschap

⚠ WAARSCHUWING: Lees alle veiligheids-waarschuwingen, aanwijzingen, afbeeldingen en technische gegevens behorend bij dit elektrische gereedschap aandachtig door. Als u niet alle onderstaande aanwijzingen naleeft, kan dat resulteren in brand, elektrische schokken en/of ernstig letsel.

Bewaar alle waarschuwingen en instructies om in de toekomst te kunnen raadplegen.

De term "elektrisch gereedschap" in de veiligheidsvoorschriften duidt op gereedschappen die op stroom van het lichtnet werken (met snoer) of gereedschappen met een accu (snoerloos).

VEILIGHEIDSWAARSCHUWINGEN VOOR EEN ACCUPLAATSCHAAR

1. Houd het gereedschap stevig vast.
2. Zet uw werkstuk stevig vast.
3. Houd uw handen uit de buurt van bewegende delen.

4. De randen en afgebroken stukjes van het werkstuk zijn scherp. Draag handschoenen. Wij adviseren u tevens om schoenen met dikke zolen te dragen om letsel te voorkomen.

5. Plaats het gereedschap niet op de afgebroken stukjes van het werkstuk. Hierdoor kunnen beschadigingen en storingen van het gereedschap worden veroorzaakt.

6. Laat het gereedschap niet ingeschakeld achter. Schakel het gereedschap alleen in wanneer u het vasthoudt.
7. Zorg er altijd voor dat u stevig staat. Zorg ervoor dat niemand zich onder u bevindt wanneer u het gereedschap op een hoge plaats gebruikt.
8. Raak het schaarblad of het werkstuk niet onmiddellijk na gebruik aan. Zij kunnen bijzonder heet zijn en brandwonden op uw huid veroorzaken.
9. Voorkom dat u elektrische bedrading doorsnijdt. Door de elektrische schok kunnen ernstige ongevallen worden veroorzaakt.
10. Gebruik nooit een beschadigd schaarblad. Inspecteer vóór ieder gebruik de schaarbladen op beschadigingen. De beschadigde schaarbladen kunnen breken en letsel veroorzaken.

BEWAAR DEZE INSTRUCTIES.

⚠ WAARSCHUWING: Laat u NIET misleiden door een vals gevoel van comfort en bekendheid met het gereedschap (na veelvuldig gebruik) en neem alle veiligheidsvoorschriften van het betreffende gereedschap altijd strikt in acht. VERKEERD GEBRUIK of het niet naleven van de veiligheidsvoorschriften in deze gebruiksaanwijzing kan leiden tot ernstig persoonlijk letsel.

Belangrijke veiligheidsinstructies voor een accu

1. Lees alle voorschriften en waarschuwingen op (1) de acculader, (2) de accu, en (3) het product waarvoor de accu wordt gebruikt, alvorens de accu in gebruik te nemen.
2. Haal de accu niet uit elkaar en saboteer hem niet. Dit kan leiden tot brand, buitensporige hitte of een explosie.
3. Als de gebruikstijd van een opgeladen accu aanzienlijk korter is geworden, moet u het gebruik ervan onmiddellijk stopzetten. Voortgezet gebruik kan oververhitting, brandwonden en zelfs een ontploffing veroorzaken.

4. Als elektrolyt in uw ogen is terechtgekomen, spoelt u uw ogen met schoon water en roept u onmiddellijk de hulp van een dokter in. Elektrolyt in de ogen kan blindheid veroorzaken.

5. Voorkom kortsluiting van de accu:

(1) Raak de accuklemmen nooit aan met een geleidend materiaal.
(2) Bewaar de accu niet in een bak waarin andere metalen voorwerpen zoals spijkers, munten e.d. worden bewaard.
(3) Stel de accu niet bloot aan water of regen. Kortsluiting van de accu kan oorzaak zijn van een grote stroomafgifte, oververhitting, brandwonden, en zelfs defecten.

1. Bewaar en gebruik het gereedschap en de accu niet op plaatsen waar de temperatuur kan oplopen tot 50 °C of hoger.
2. Werp de accu nooit in het vuur, ook niet wanneer hij zwaar beschadigd of volledig versleten is. De accu kan ontploffen in het vuur.
3. Laat de accu niet vallen, sla er geen spijker in, snijd er niet in, gooi er niet mee en stoot hem niet tegen een hard voorwerp. Dergelijke handelingen kunnen leiden tot brand, buitensporige hitte of een explosie.
4. Gebruik nooit een beschadigde accu.
5. De bijgeleverde lithium-ionbatterijen zijn onderhevig aan de vereisten in de wetgeving omtrent gevaarlijke stoffen.
   Voor commercieel transport en dergelijke door derden en transporteurs moeten speciale vereisten ten aanzien van verpakking en etikettering worden nageleefd.
   Als voorbereiding van het artikel dat wordt getransporteerd is het noodzakelijk een expert op het gebied van gevaarlijke stoffen te raadplegen. Houd u tevens aan mogelijk strengere nationale regelgeving.
   Blootliggende contactpunten moeten worden afgedekt met tape en de accu moet zodanig worden verpakt dat deze niet kan bewegen in de verpakking.
6. Wanneer u de accu wilt weggooien, verwijdert u de accu vanaf het gereedschap en gooit u hem op een veilige manier weg. Volg bij het weggooien van de accu de plaatselijke voorschriften.
7. Gebruik de accu's uitsluitend met de gereedschappen die door Makita zijn aanbevolen. Als de accu's worden aangebracht in niet-compatibele gereedschappen, kan dat leiden tot brand, buitensporige warmteontwikkeling, een explosie of lekkage van elektrolyt.
8. Als u het gereedschap gedurende een lange tijd niet denkt te gaan gebruiken, moet de accu vanaf het gereedschap worden verwijderd.
9. Tijdens en na gebruik, kan de accu heet worden waardoor brandwonden of koude brandwonden kunnen worden veroorzaakt. Wees voorzichtig bij het hanteren van een hete accu.
10. Raak de aansluitpunten van het gereedschap niet onmiddellijk na gebruik aan omdat deze heet genoeg kunnen zijn om brandwonden te veroorzaken.
11. Zorg ervoor dat geen steenslag, stof of grond vast komt te zitten op/in de aansluitpunten, openingen en groeven van de accu. Hierdoor kan oververhitting, brand, een barst en een storing in het gereedschap of de accu ontstaan waardoor brandwonden of persoonlijk letsel kunnen ontstaan.
12. Behalve indien gebruik van het gereedschap is toegestaan in de buurt van hoogspanningsleidingen, mag u de accu niet gebruiken in de buurt van een hoogspanningsleiding. Dit kan leiden tot een storing of een defect van het gereedschap of de accu.
13. Houd de accu uit de buurt van kinderen.

BEWAAR DEZE INSTRUCTIES.

LET OP: Gebruik uitsluitend originele Makita accu's. Het gebruik van niet-originele accu's, of accu's die zijn gewijzigd, kan ertoe leiden dat de accu ontploft en brand, persoonlijk letsel en schade veroorzaakt. Ook vervalt daarmee de garantie van Makita op het gereedschap en de lader van Makita.

Tips voor een maximale levensduur van de accu

1. Laad de accu op voordat hij volledig ontladen is. Stop het gebruik van het gereedschap en laad de accu op telkens wanneer u vaststelt dat het vermogen van het gereedschap is afgenomen.
2. Laad een volledig opgeladen accu nooit opnieuw op. Te lang opladen verkort de levensduur van de accu.
3. Laad de accu op bij een omgevingstemperatuur tussen 10 °C en 40 °C. Laat een warme accu afkoelen alvorens hem op te laden.
4. Als de accu niet wordt gebruikt, verwijdert u hem vanaf het gereedschap of de lader.
5. Laad de accu op als u deze gedurende een lange tijd (meer dan zes maanden) niet gaat gebruiken.

BESCHRIJVING VAN DE FUNCTIES

LET OP: Zorg altijd dat het gereedschap is uitgeschakeld en de accu ervan is verwijderd alvorens de functies op het gereedschap af te stellen of te controleren.

De accu aanbrengen en verwijderen

ALET OP: Schakel het gereedschap altijd uit voordat u de accu aanbrengt of verwijdert.
⚠ LET OP: Houd het gereedschap en de accu stevig vast tijdens het aanbrengen of verwijderen van de accu. Als u het gereedschap en de accu niet stevig vasthoudt, kunnen deze uit uw handen glippen en het gereedschap of de accu beschadigen, of kan persoonlijk letsel worden veroorzaakt.

Om de accu te verwijderen verschuift u de knop aan de voorkant van de accu en schuift u tegelijkertijd de accu uit het gereedschap.

Om de accu aan te brengen lijnt u de lip op de accu uit met de groef in de behuizing en duwt u de accu op zijn plaats. Steek de accu zo ver mogelijk in het gereedschap tot u een klikgeluid hoort. Als u het rode deel aan de bovenkant van de knop kunt zien, is de accu niet goed aangebracht.

▶ Fig.1: 1. Rood deel 2. Knop 3. Accu

ALET OP: Breng de accu altijd helemaal aan totdat het rode deel niet meer zichtbaar is. Als u dit niet doet, kan de accu per ongeluk uit het gereedschap vallen en u of anderen in uw omgeving verwonden.
⚠ LET OP: Breng de accu niet met kracht aan. Als de accu niet gemakkelijk in het gereedschap kan worden geschoven, wordt deze niet goed aangebracht.

De resterende acculading controleren

Alleen voor accu's met indicatorlampjes

▶ Fig.2: 1. Indicatorlampjes 2. Testknop

Druk op de testknop op de accu om de resterende acculading te zien. De indicatorlampjes branden gedurende enkele seconden.

Indicatorlampjes Resterende			acculading
Brandt Uit
			75% tot 100%
			50% tot 75%
			25% tot 50%
			0% tot 25%
			Laad de accu op.
			Er kan een storing zijn opgetreden in de accu.

OPMERKING: Afhankelijk van de gebruiksomstandigheden en de omgevingstemperatuur, is het mogelijk dat de aangegeven acculading verschilt van de werkelijke acculading.

OPMERKING: Het eerste (meest linker) indicator-lampje knippert wanneer het accubeveiligingssysteem in werking is getreden.

Gereedschap-/accubeveiligingssysteem

Het gereedschap is uitgerust met een gereedschap-/accubeveiligingssysteem. Dit systeem schakelt automatisch de voeding uit om de levensduur van het gereedschap en de accu te verlengen. Het gereedschap kan tijdens het gebruik automatisch stoppen als het gereedschap of de accu aan één van de volgende omstandigheden wordt blootgesteld:

Overbelastingsbeveiliging

Deze beveiliging treedt in werking wanneer het gereedschap wordt gebruikt op een manier waarop een abnormaal hoge stroomsterkte wordt getrokken. In die situatie schakelt u het gereedschap uit en stopt u de toepassing die ertoe leidde dat het gereedschap overbelast raakte. Schakel vervolgens het gereedschap in om het weer te starten.

Oververhittingsbeveiliging

Wanneer het gereedschap of de accu oververhit is, stopt het gereedschap automatisch en knippert de lamp. In dat geval laat u het gereedschap en de accu afkoelen, voordat u het gereedschap opnieuw inschakelt.

Beveiliging tegen te ver ontladen

Deze beveiliging treedt in werking wanneer de resterende acculading laag wordt. In die situatie verwijdert u de accu vanaf het gereedschap en laadt u de accu op.

Werking van de schakelaar

ALET OP: Alvorens de accu in het gereedschap te plaatsen, moet u altijd controleren of de trekkerschakelaar goed werkt en bij het loslaten terugkeert naar de stand "OFF".

Om te voorkomen dat de trekkerschakelaar per ongeluk wordt ingeknepen, is een trekkervergrendelknop aangebracht.

Om het gereedschap te starten, drukt u vanaf de "B"-kant op de trekkervergrendelknop en knijpt u de trekkerschakelaar in.

Hoe harder u de trekkerschakelaar inknijpt, hoe hoger de snelheid van het gereedschap. Laat de trekkerschakelaar los om het gereedschap te stoppen. Druk altijd na gebruik op de trekkervergrendelknop vanaf de "A"-kant.

Om het gereedschap continu te laten werken, knijpt u eerst de trekkerschakelaar in en drukt u daarna de vergrendelknop in. Om vanuit de vergrendelde, continue werking het gereedschap te stoppen, knijpt u de trekkerschakelaar helemaal in om te ontgrendelen.

▶ Fig.3: 1. Trekkervergrendelknop

1. Trekkerschakelaar 3. Vergrendelknop

Beveiliging tegen onopzettelijk herstarten

Zelfs wanneer u de accu aanbrengt terwijl de trek- kerschakelaar ingeknepen wordt gehouden, start het gereedschap niet.

Om het gereedschap te kunnen starten, laat u eerst de trekkerschakelaar los en knijpt u vervolgens de trekkerschakelaar in.

De lamp inschakelen

ALET OP: Kijk niet direct in het lamplicht of in de lichtbron.

Om de lamp in te schakelen, knijpt u de trekkerschakelaar iets in en laat u hem weer los. De lamp gaat ongeveer 10 seconden nadat u de trekkerschakelaar hebt losgelaten weer uit.

▶ Fig.4: 1. Lamp

OPMERKING: Gebruik een droge doek om vuil van de lens van de lamp af te vegen. Wees voorzichtig dat u de lens van de lamp niet bekrast omdat dan de verlichting minder wordt.

MONTAGE

ALET OP: Zorg altijd dat het gereedschap is uitgeschakeld en de accu ervan is verwijderd alvorens enig werk aan het gereedschap uit te voeren.

De schaarbladen aanbrengen en verwijderen

ALET OP: Verwijder de schaarbladen nooit met uw blote handen. Draag handschoenen.

De scherpe rand van het schaarblad kan letsel veroorzaken.

De snijkop verwijderen

Gebruik de inbussleutel (5/32") om de bouten los te draaien waarmee de snijkop is bevestigd. Trek de snijkop recht eraf door hem beurtelings naar links en naar rechts te draaien.

▶ Fig.5: 1. Snijkop 2. Bout 3. Inbussleutel (5/32") 4. Losdraaien

De schaarbladen verwijderen

KENNISGEVING: Houd de schaarbladen en de bus vast zodat deze niet uit de snijkop vallen.

KENNISGEVING: Let erop dat u de bus niet verliest.

Verwijder de bouten waarmee de schaarbladen zijn bevestigd. Daarna kunnen de schaarbladen gemakkelijk worden verwijderd.

▶ Fig.6: 1. Bout 2. Zijschaarblad L 3. Middenschaarblad 4. Zijschaarblad R 5. Bus

De schaarbladen aanbrengen

Steek het middenblad, het zijschaarblad L, het zij-schaarblad R en de bus in de snijkop.

Draai de bouten vast. In deze procedure moeten de boutkoppen 2 tot 3 mm uitsteken buiten het oppervlak van de snijkop. Als u de bouten te strak aandraait, kan de snijkop niet op het gereedschap worden aangebracht.

▶ Fig.7: 1. Snijkop 2. Zijschaarblad R 3. Middenschaarblad 4. Bus 5. Bus 6. Zijschaarblad L 7. Bout

De snijkop aanbrengen

ALET OP: Zet de snijkop stevig vast. Als u dat niet doet, kan de snijkop tijdens gebruik gaan ronddraaien en ernstig letsel veroorzaken.

Steek de snijkop op het gereedschap door hem beurte- lings naar links en naar rechts te draaien. Draai daarna de drie bouten in de volgorde A, B, C vast met de inbus- sleutel (5/32").

Verzeker u ervan dat de bouten worden vastgedraaid met 5,1 - 5,7 N•m (45 - 50 in•lbs) voordat u het gereedschap gebruikt.

▶ Fig.8: 1. Snijkop 2. Bout 3. Inbussleutel (5/32") 4. Vastdraaien

De haak aanbrengen

⚠ WAARSCHUWING: Gebruik de opgang-/ bevestigingsmiddelen alleen waarvoor ze bedoeld zijn, d.w.z. ophangen aan een gereedschapsgordel tussen werkzaamheden of tijdens pauzes.

⚠ WAARSCHUWING: Wees voorzichtig dat de haak niet overbelast wordt aangezien een te hoge kracht of onregelmatige overbelasting kan leiden tot beschadiging van het gereedschap met persoonlijk letsel tot gevolg.

A LET OP: Als u de haak aanbrengt, bevestigt u deze altijd stevig met de schroef. Als u dit niet doet, kan de haak losraken en tot persoonlijk letsel leiden.

LET OP: Verzeker u ervan dat het gereedschap veilig hangt voordat u het loslaat. Door onzorgvuldig of ongebalanceerd ophangen kan het gereedschap eraf vallen en persoonlijk letsel worden veroorzaakt.

De haak is handig om het gereedschap tijdelijk op te hangen. De haak kan aan iedere zijkant van het gereedschap worden bevestigd. Om de haak te bevestigen, steekt u deze in een gleuf op een zijkant en zet u hem vast met de schroef. Om de haak eraf te halen, draait u de schroef los en haalt u de haak eraf.

BEDIENING

De schaarbladen afstellen

Stel het zijschaarblad L af om te voorkomen dat het werkstuk omkrult als gevolg van de snijkop die tegen het werkstuk komt.

Draai de bouten los met de inbussleutel (5/32"). Beweeg het zijschaarblad L naar voren en achteren om het af te stellen. Draai daarna de drie bouten vast met de inbussleutel (5/32").

▶ Fig.10: 1. Bout 2. Zijschaarblad L

Smeren

KENNISGEVING: Gebruik standaard machine-olie voor staal of terpentine voor aluminium.

Smeer vóór gebruik altijd de volgende gebieden:

A Het snijgebied van het werkstuk.
B Het deel van het middenschaarblad dat het werkstuk raakt.
C Beide zijkanten van het middenschaarblad die het zijschaarblad L en het zijschaarblad R raken.

▶ Fig.11

De hoek van de snijkop instellen

ALET OP: Verzeker u ervan dat de snijkop in zijn positie is vastgezet nadat de hoek van de snijkop is ingesteld. Als u dat niet doet, kan de snijkop tijdens gebruik gaan ronddraaien en ernstig letsel veroorzaken.

De snijkop roteren terwijl de rotatieknop ingedrukt wordt gehouden. Laat de rotatieknop los wanneer de snijkop in de gewenste hoek staat.

▶ Fig.12: 1. Rotatieknop

Zagen

ALET OP: Draag handschoenen. De randen en afgebroken stukjes van het werkstuk zijn scherp en kunnen letsel veroorzaken.

Zet uw werkstuk stevig vast. Beweeg het gereedschap naar voren en houd daarbij de zijschaarbladen vlak op het werkstukoppervlak.

▶ Fig.13: 1. Zijschaarblad 2. Werkstuk

ONDERHOUD

⚠LET OP: Zorg altijd dat het gereedschap is uitgeschakeld en de accu ervan is verwijderd alvorens te beginnen met onderhoud of inspectie.

KENNISGEVING: Gebruik nooit benzine, was-benzine, thinner, alcohol en dergelijke. Hierdoor kunnen verkleuring, vervormingen en barsten worden veroorzaakt.

Om de VEILIGHEID en BETROUWBAARHEID van het gereedschap te handhaven, dienen alle reparaties, onderhoud of afstellingen te worden uitgevoerd bij een erkend Makita-servicecentrum of de Makita-fabriek, en altijd met gebruik van Makita-vervangingsonderdelen.

ALET OP: Deze accessoires of hulpstukken worden aanbevolen voor gebruik met het Makita gereedschap dat in deze gebruiksaanwijzing is beschreven. Bij gebruik van andere accessoires of hulpstukken bestaat het gevaar van persoonlijke letsel. Gebruik de accessoires of hulpstukken uitsluitend voor hun bestemde doel.

Wenst u meer bijzonderheden over deze accessoires, neem dan contact op met het plaatselijke Makita-servicecentrum.

• Inbussleutel (5/32")
• Originele Makita accu's en acculaders

OPMERKING: Sommige items op de lijst kunnen zijn inbegrepen in de doos van het gereedschap als standaard toebehoren. Deze kunnen van land tot land verschillen.

ESPECIFICACIONES