Stratego Waterloo - Bordspel Jumbo - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

Producttype	Bordspel
Merk	Jumbo
Model	Stratego Waterloo
Categorie	Strategiespel
Aantal spelers	2 spelers
Aanbevolen leeftijd	8 jaar en ouder
Speelduur	Ongeveer 60 minuten
Afmetingen doos	30 x 30 x 5 cm
Gewicht	0,8 kg
Voeding	Geen (bordspel)
Belangrijkste functies	Strategiespel voor twee spelers gebaseerd op de Slag bij Waterloo
Inhoud doos	Spelbord, 50 stukken, 2 houders, spelregels
Talen van de regels	Frans, Engels, Duits, Nederlands
Onderhoud en reiniging	Reinigen met een droge doek
Veiligheid	Bevat kleine onderdelen, niet geschikt voor kinderen jonger dan 3 jaar
Reserveonderdelen	Beschikbaar op de website van de fabrikant
Repareerbaarheid	Beschadigde stukken kunnen afzonderlijk worden vervangen
Algemene informatie	Klassiek strategiespel heruitgegeven met het thema Waterloo

Veelgestelde vragen - Stratego Waterloo Jumbo

Hoe speel je Stratego Waterloo?

Stratego Waterloo is een strategiespel voor twee spelers. Elke speler heeft stukken die verschillende militaire eenheden voorstellen. Het doel is om de vlag van de tegenstander te veroveren. Het spel wordt gespeeld op een bord geïnspireerd op de Slag bij Waterloo.

Wat is de aanbevolen minimumleeftijd?

De aanbevolen leeftijd is 8 jaar en ouder vanwege de complexiteit van de regels en de aanwezigheid van kleine onderdelen.

Hoeveel spelers kunnen meedoen?

Het spel is ontworpen voor slechts twee spelers.

Wat is de gemiddelde speelduur?

Een spel duurt gemiddeld 60 minuten, maar kan variëren afhankelijk van het niveau van de spelers.

Zijn er varianten op de regels?

De doos bevat de standaardregels. Er worden geen officiële varianten meegeleverd, maar spelers kunnen hun eigen regels bedenken.

Hoe reinig je het spel?

Gebruik een droge doek om het bord en de stukken schoon te maken. Vermijd water en chemicaliën.

Is het spel geschikt voor kinderen?

Het wordt afgeraden voor kinderen onder de 3 jaar vanwege de kleine onderdelen. Voor 8 jaar en ouder is het geschikt onder toezicht.

Waar vind ik reserveonderdelen?

Reserveonderdelen kunnen rechtstreeks worden besteld op de officiële website van Jumbo.

Wat zijn de verschillen met de klassieke Stratego?

Stratego Waterloo is een thematische versie specifiek voor de Slag bij Waterloo. De regels zijn vergelijkbaar maar aangepast aan de historische context met andere eenheden en een ander bord.

Is het spel beschikbaar in het Frans?

Ja, de regels worden in het Frans geleverd, evenals in andere talen (Engels, Duits, Nederlands).

GEBRUIKSAANWIJZING Stratego Waterloo Jumbo

“Napoleon hoefde, om zijn keizerrijk terug te krijgen, alleen maar zijn hoed te laten zien.”

CITAAT VAN HONORÉ DE BALZAC.

Na 20 jaar het politieke reilen en zeilen in Europa te hebben beheerst en praktisch het hele continent te hebben veroverd, werd Napoleon, Keizer der Fransen, in 1814 eindelijk verslagen door de Pruisische, Russische en Oostenrijkse legers. Napoleon werd verbannen naar het eilandje Elba aan de Italiaanse kust. Profiterend van de onenigheid in Frankrijk veroorzaakt door de herstelde Bourbon monarchie slaagde hij er na 10 maanden in om te ontsnappen en terug te keren. Nadat hij tevergeefs geprobeerd had om vrede te sluiten met zijn eerdere vijanden, werd hij door de geallieerden op het Congres van Wenen vogelvrij verklaard en brak de oorlog opnieuw uit. Napoleon bouwde opnieuw een leger op en viel België binnen om de Engelsen en Pruisen te verslaan voordat ze kans hadden om zichzelf te mobiliseren.

Na de veldslagen te Ligny en Quatre Bras, blokkeerde Wellington de Franse opmars naar Brussel met zijn leger van Britten, Duitsers, Nederlanders en Belgen. In het kleine dorpje Mont St.Jean nabij Waterloo kwam het op 18 juni 1815 tot een beslissende veldslag. Herbeleef een van de meest bekende veldslagen in de geschiedenis en voer uw troepen aan als Keizer Napoleon of Wellington. Slaag jij erin om de linies van Wellington te doorbreken voordat de Pruisen op het slagveld aankomen of zul je net zoals Napoleon je 'Waterloo tegemoet gaan'?

INHOUD VAN DE DOOS

• 47 x Blauwe speelstukken - 45 x Rode speelstukken • 13 x Zwarte speelstukken - 1 x Speelbord • 1 x Strijddobbelsteen - 2 x Heuvelveld - 2 x Modderveld • 3 x Gebouwentegels • 15 x Manoeuvreerkaarten - 6 x Vluchtroutekaarten • 12 x Degradatiestukken - 6 x Schadefiches voor gebouwen • 3 x Markeervlaggen 'bezet gebouw' - 1 x Spelbeurt pion

HET SPEL

De spelers kiezen of ze de Fransen (Blauw) of de Geallieerden (Rood) willen spelen. De Franse speler beschikt over een leger van 47 stukken. De Geallieerde speler beschikt over een leger van 45 stukken, maar kan na de 12de spelbeurt op versterking rekenen van het Pruisische leger (Zwart) bestaande uit 13 stukken.

Afhankelijk van de versie die er gespeeld wordt moeten de spelers

proberen om elkaar te verslaan op het slagveld door elkaars vluchtroute te bezetten. De spelers proberen een overwinning te behalen door hun eenheden zodanig op hun helft op te stellen dat ze verschillende aanvallen van hun tegenstander kunnen afslaan en zelf succesvolle aanvallen kunnen uitvoeren.

Stratego: Waterloo bestaat uit drie versies: het Basisspel, het Standaard spel en het Expert spel.

! We raden beginnende spelers aan om eerst het Basisspel een paar maal te spelen voordat ze zich wagen aan de Standaard en Expert versie.

DEEL I

→ Basisspel

"De kansen zijn 90 tegen 10 in ons voordeel."

NAPOLEON TEGEN ZIJN STAF VOORAFGAAND AAN DE SLAG.

1. DE OVERWINNING BEHALEN

De speler die er als eerste in slaagt om de luchtroute van zijn tegenstander te bezetten behaalt een beslissende overwinning en wint dus het spel. Een speler wint ook als hij de opperbevelhebber én de bevelhebber van de tegenstander slaat. De tegenstander mag dan namelijk geen acties meer doen.

2. OPSTELLING

• Het speelbord wordt tussen de twee spelers in op tafel geplaatst. De Franse speler neemt plaats aan de kant van het bord met de Franse vlag. De Geallieerde speler neemt plaats aan de kant van het bord met de Britse vlag.
• De Franse speler neemt zijn 47 speelstukken uit de doos.
• De Geallieerde speler neemt zijn 45 speelstukken uit de doos.
• Neem de 13 Pruisische stukken en zet ze met de rugzijde naar de spelers toe. Hussel ze door elkaar zodat beide spelers niet weten welk stuk waar staat.
• De Vluchtroutekaarten worden geschud en naast het speelbord gelegd.
• De Spelbeurt pion wordt op de tijdslijn gezet aan de kant van het bord. Hij start om 11.00 uur.
• De Strijddobbelsteen wordt naast het speelbord gelegd.
• In het basisspel worden de Manoeuvreerkaarten, Terreinvelden, Gebouwkaarten, Schade fiches en Markeervlaggen niet gebruikt.

3. VLUCHTROUTE

De speler die er als eerste in slaagt om minstens twee van zijn eenheden op de geheime vluchtroute van zijn tegenstander te krijgen, wint de veldslag en dus ook het spel.

Ten tijde van de Napoleontische oorlogen was het de normale gang van zaken dat de oprukkende legers tijdens hun veldtochten gevolgd werden door bagagetransporten, munitiedepots, mobiele zieken-

huizen en eventuele versterkingen. Zij vormden een onafgebroken schakel tussen hun hoofdstad en het vijandelijke gebied dat zij wilden onderwerpen. Indien hun communicatielijnen verbroken werden, waren ze van iedere hulp afgesneden en waren de verliezen catastrofaal.

Bij 'Stratego Waterloo' is het dus van belang om de slaglinie waarachter de communicatielijnen zich bevinden goed te beschermen. Deze kan liggen achter de linker slaglinie (vak 1, 2, 3 of 4 van het speelbord), middelste slaglinie (vak 5, 6, 7 of 8 van het speelbord) of rechterslaglinie (vak 9, 10, 11 of 12 van het speelbord).

Voordat het spel kan beginnen dienen beide spelers blindelings een vluchtroutekaart van hun kleur te nemen om te zien achter welke slaglinie hun communicatielijnen zich bevinden. Zij moeten de kaart bij zich houden en verbergen voor hun tegenspeler. De tegenspeler kan alleen gissen waar de communicatielijnen zich bevinden die doorbroken moeten worden om de overwinning te behalen. Het is van belang dat deze slaglinie goed verdedigd wordt tijdens de veldslag om een nederlaag te vermijden.

Zodra de tegenstander met twee stukken op de geheime communicatielijnen staat, moet dat gemeld worden en is het spel afgelopen.

"Je denkt dat Wellington een groot generaal is? Ik zeg je nu dat hij een slecht generaal is en dat het Engelse leger een slecht leger is en dat deze klus ons niet meer moeite zal kosten dan het verteren van ons ontbijt."

NAPOLEON AAN MAARSCHALK SOULT

TOEN HEM GEADVISEERD WERD GROUCHY TERUG TE ROEPEN VOOR DE SLAG.

4. DE SPEELSTUKKEN

Om een succesvolle veldslag uit te voeren dient men eerst de stukken te leren kennen en ze te leren gebruiken. De speelstukken stellen de eenheden voor van alle drie de legers ten tijde van de Slag bij Waterloo in 1815. De Franse speler begint met een voordeel: in alle versies hebben de Fransen sterkere eenheden en méér artillerie, maar in de Standaard en Expert versie kan de Geallieerde speler gebruik maken van een uitstekende defensieve positie dankzij de Terreintegels.

De Franse speler beschikt over:

Infanterie-eenheden

• 5 x Lichte Infanterie • 20 x Infanterie (waaronder 5 Keizerlijke Garde eenheden)

Cavalerie-eenheden

• 6 x Lichte Cavalerie
• 6 x Zware Cavalerie (waaronder 3 Keizerlijke Garde eenheden)

Artillerie

- 8 x Kanonnen

Bevelhebber

• 1 x Maarschalk Ney

Opperbevelhebber

• 1 x Keizer Napoleon

De Geallieerde speler beschikt over:

Infanterie-eenheden

• 5 x Lichte Infanterie • 21 x Infanterie (waaronder 3 Veteranen eenheden)

Cavalerie-eenheden

• 6 x Lichte Cavalerie
• 5 x Zware Cavalerie (waaronder 2 Veteranen eenheden)

Artillerie

- 6 x Kanonnen

Bevelhebber

• 1 x Lord Uxbridge

Opperbevelhebber

De Pruisische speler beschikt over:

Infanterie-eenheden

• 4 x Lichte Infanterie (Landwehr militie) - 3 x Infanterie

Cavalerie-eenheden

• 4 x Lichte Cavalerie (Landwehr militie)

Artillerie

- 1 x Kanon

Bevelhebber

• 1 x Von Bülow

Hoewel de ontwerper zijn best heeft gedaan om zoveel mogelijk eenheden toe te voegen die historisch gezien aan de veldslag hebben meegestreden, was het onmogelijk om ze allemaal bij te voegen. De 52nd Light, de Inniskillings, de Nederlandse en Nassau infanterie in het Geallieerde leger, Marbot's 7de Huzaren, de Dragons van de Lijn en de Grenadiers à Cheval in het Franse leger, de West-Pruisische Ulanen in het Pruisische leger bijvoorbeeld werden helaas niet toegevoegd.

Er is eveneens grote zorg besteed om zoveel mogelijk nationaliteiten toe te voegen die tijdens de historische veldslag hebben meegestreden, maar de Britse, KGL en Hannoverse infanterie zijn samengevoegd omdat ze hetzelfde rode uniform hadden; de Belgische en Nederlandse troepen zijn eveneens gefuseerd omdat de Belgen te Waterloo toen officieel deel uitmaakten van het Nederlandse koninkrijk onder Koning Willem I.

Er zijn drie soorten eenheden in 'Stratego Waterloo': Infanterie, Cavalerie en Artillerie.

Aan de achterkant - voor de tegenspeler - zijn ze herkenbaar aan de volgende symbolen:

De Infanterie is onderverdeeld in:

Lichte infanterie:

• Lichte infanteriestukken hebben een sterkte van 1 of 2.
• Lichte infanteriestukken kunnen drie velden bewegen per actie.
• Lichte infanteriestukken zijn immuun tegen artillerievuur.

Lijn infanterie:

• Lijn infanteriestukken hebben een sterkte van 3, maar als het veteranen of Keizerlijke garde-eenheden zijn zelfs 4, 5 of 6.
• Lijn infanteriestukken kunnen twee velden bewegen per actie.

De Cavalerie is onderverdeeld in:

Lichte cavalerie:

• Lichte cavaleriestukken hebben een sterkte van 2.
• Lichte cavaleriestukken kunnen ongehinderd van de ene kant van het speelbord naar de andere bewegen op voorwaarde dat de velden

tussenin onbezet zijn – doch slechts in één enkele richting per actie.

- Bevelhebbers en Opperbevelhebbers worden beschouwd als Lichte cavaleriestukken.

Zware cavalerie:

• Zware cavaleriestukken hebben een sterkte van 4, maar als het veteranen of Keizerlijke garde-eenheden zijn, zelfs 5 of 6.
• Zware cavaleriestukken kunnen ongehinderd van de ene kant van het speelbord naar de andere bewegen, op voorwaarde dat de velden ertussen onbezet zijn – doch slechts in één enkele richting per actie.
• Zware cavaleriestukken verliezen 1 sterkte iedere keer dat ze een stuk van een tegenspeler aanvallen.
• Na iedere succesvolle aanval met een cavaleriestuk wordt er een degradatiestuk opgeklikt. Ieder degradatiestuk staat voor -1 aan sterkte (zie pagina 47).

Het herwinnen van sterkte:

Zware cavaleriestukken die sterkte verloren hebben, moeten ten minste voor één speelbeurt van het speelbord worden afgehaald eer ze al hun sterkte terug kunnen winnen.

Deze stukken van het bord afhalen telt niet als een actie, maar ze terug op het speelbord plaatsen wel.

Verzwakte cavaleriestukken kunnen pas van het speelbord worden afgehaald NADAT de tegenspeler de kans heeft gekregen om minstens één tegenaanval uit te voeren.

"Een stevige kloppartij dit, Heren; laten we eens kijken wie het langste kan kloppen."

De artillerie is niet onderverdeeld!

• Artillerie kan per actie één veld verplaatst worden.
• Artillerie kan per actie maar één keer vuren.
• Artillerie vuurt recht naar voren, 1, 2 of 3 velden, mits de velden ertussen leeg zijn. (Line of Sight)
• Artillerie vernietigt ALLE stukken – dus ook de artillerie van de vijand – maar NIET de lichte infanterie.
• Artillerie kan gebouwen vernietigen.
• Artilleriestukken zijn kwetsbaar aan de zij- en achterkant; van de voorzijde kunnen ze niet vernietigd worden. Als een vijandelijk stuk een artillerie-eenheid van voren aanvalt, dan is dit stuk uitgeschakeld.

Speelstukken kunnen vijandelijke stukken met een lagere sterkte uitschakelen. Dus de stukken met een sterkte van 6 kunnen stukken met een sterkte van 1-5 vernietigen; stukken met een sterkte van 5 schakelen stukken met een sterkte van 1-4 uit en zo verder. De lichte infanterie heeft de laagste sterkte, maar zij bewegen snel en hebben het voordeel dat ze immuun zijn voor artillerie van voren.

5. DE (OPPER)BEVELHEBBERS

Iedere speler beschikt over een bevelhebber en een opperbevelhebber: Maarschalk Ney is bevelhebber voor de Fransen en Lord Uxbridge voor de Geallieerden. Na de 12e beurt, als de Pruisen op het speelbord verschijnen, beschikken de Geallieerden ook over Feldmaarschalk Von Bülow.

Bevelhebbers hebben een sterkte van 5 omdat hun aanwezigheid op de voorste linies de manschappen motiveert, maar ze worden ingedeeld bij de lichte cavalerie. Ze verliezen na een succesvolle aanval dan ook geen sterkte.

Bevelhebbers zijn uitermate belangrijk, omdat ze EEN ACTIE waard zijn gedurende het spel. Als een speler zijn bevelhebber verliest, mag die speler één actie minder uitvoeren tijdens zijn beurten. Dus in plaats van 3 acties per beurt, mag die speler nog maar 2 acties uitvoeren!

Hoewel het dus sterke stukken zijn, die erg nuttig kunnen zijn bij een aanval, is het zaak er voorzichtig mee om te gaan.

"De Keizerlijke Garde sterft, maar geeft zich niet over!"

NAPOLEON & WELLINGTON:

De opperbevelhebbers Napoleon en Wellington hebben geen sterkte omdat ze elk stuk kunnen verslaan, maar alleen als ze aanvallen. Als ze echter zelf worden aangevallen, maakt het niet uit of het een stuk met een hoge of lage sterkte is, dan zijn ze uitgeschakeld en verdwijnen ze van het bord.

Opperbevelhebbers zijn, evenals de bevelhebbers, ingedeeld bij de lichte cavalerie. Ze verliezen na een succesvolle aanval dan ook geen sterkte. Maar let op: Ook de opperbevelhebbers en de bevelhebbers sneuvelen als ze artillerie van voren aanvallen!

Opperbevelhebbers zijn TWEE ACTIES waard. Het verlies van Wellington of Napoleon heeft tot gevolg dat een speler twee acties verliest. In plaats van 3 acties mag die speler dus nog maar 1 actie uitvoeren. Het verlies van Napoleon of Wellington leidt in de meeste gevallen tot verlies van de slag.

6. DE OPSTELLING

In 'Stratego Waterloo' stelt de Geallieerde speler als eerste zijn leger op; daarna is het de beurt aan de Franse speler. De Franse speler kan dus zijn opstelling aanpassen aan de Geallieerde opstelling.

De spelers stellen hun stukken op de onderste vier rijen aan hun kant van het speelbord op. De stukken moeten met de achterzijde – waarop staat aangegeven tot welke eenheid ze behoren: Infanterie, Cavalerie of Artillerie – naar de tegenstander toe geplaatst worden. Op de twee middelste rijen mogen geen stukken worden opgesteld.

De spelers moeten niet al hun stukken op het bord plaatsen: ze mogen maximaal 10 stukken als reserve achterhouden. Die mogen later tijdens het spel als versterking worden ingebracht.

! Bevelhebbers en opperbevelhebbers moeten altijd op het speelbord worden opgesteld!

7. ACTIES

De Geallieerde speler begint. Een speler die aan de beurt is, beschikt over drie acties. Een actie kan zijn:

• Een stuk verplaatsen
• Een stuk aanvallen • Een artilleriestuk laten vuren
• Een reserve of gedegradeerd stuk terugplaatsen: Je plaatst dat stuk op een leeg veld op de onderste rij.
• Een manoeuvreerkaart spelen (alleen bij standaard- en expertspel)

Iedere beurt voeren de spelers zo drie acties uit, tenzij een Manoeuvre Kaart wordt gespeeld (zie bij Manoeuvre Kaarten in het Standaardspel) of als een speler een (opper)bevelhebber heeft verloren.

Een stuk verplaatsen:

De eenheid waartoe een stuk behoort bepaalt hoe ver een stuk mag worden verplaatst (zie bij Speelstukken). Stukken mogen voorwaarts, zijwaarts en achterwaarts worden verplaatst. Er mag altijd maar één stuk op een veld staan en stukken kunnen nooit over andere stukken heen springen.

8. AANVALLEN

Als je een stuk wilt verplaatsen naar een veld dat bezet is door een vijandelijk stuk, dan moet je dat stuk aanvallen. Beide stukken tonen dan hun sterkte. Het stuk met de laagste sterkte is uitgeschakeld en verdwijnt van het bord. De overwinnaar plaatst het verslagen stuk aan zijn kant naast het bord. Als het aanvallende stuk wint, neemt het de plaats in van het verslagen stuk: als het aangevallen stuk wint, blijft hij staan waar het stond.

! Een aanval is altijd het einde van een actie. Je kunt nooit meerdere aanvallen uitvoeren in één enkele actie, tenzij een "+" wordt geworpen met de strijddobbelsteen.

De strijddobbelsteen

Als beide stukken dezelfde sterkte hebben, dan gooit de aanvaller met de strijddobbelsteen. De zijden van de dobbelsteen betekenen het volgende:

1. Blauw

Het blauwe stuk is de overwinnaar. Het rode/zwarte stuk verdwijnt van het bord en het blauwe stuk gaat op het veld van het rode/zwarte stuk staan.

2. Rood

Het rood/zwarte stuk wint. Het blauwe stuk gaat van het bord en rood/zwart neemt de plaats van blauw in.

3. Blauw '+'

Het blauwe stuk wint en neemt de plaats van het rode/zwarte stuk in, dat van het bord verdwijnt. Maar het blauwe stuk valt in zijn overwinning ook nog het volgende, aangrenzende stuk aan. Blauw valt het stuk aan in dezelfde richting als waarvan hij in eerste instantie aanviel. Die aanval moet ook worden uitgevoerd als het een stuk van hemzelf betreft.

4. Rood '+'

Het rode/zwarte stuk wint en neemt de plaats van het blauwe stuk in, dat van het bord verdwijnt. Maar het rode/zwarte stuk valt in zijn overwinningsroes ook nog het volgende, aangrenzende stuk aan. Rood/zwart valt het stuk aan in dezelfde richting als waarvan hij in eerste instantie aanviel. Die aanval moet ook worden uitgevoerd als het een stuk van hemzelf of van zijn bondgenoot betreft.

5. Blauw 'R'

Het blauwe stuk wint. Het rood/zwarte stuk is weliswaar gehavend, maar nog niet uitgeschakeld. Het trekt zich terug van het bord achter de linies. Het mag in een volgende beurt weer op een leeg veld op de achterste rij worden geplaatst. Dat kost wel één actie.

6. Rood 'R'

Het rood/zwarte stuk wint. Het blauwe stuk is weliswaar gehavend, maar nog niet uitgeschakeld. Het trekt zich terug van het bord achter de linies. Het mag in een volgende beurt weer op een leeg veld op de achterste rij worden geplaatst. Dat kost wel één actie.

"Breng me nacht of breng me Blucher!"

WELLINGTON'S SCHIETGEBEDJE TOEN HIJ HOORDE DAT LA HAIE SAINTE GEVALLEN WAS.

Aan de linkerzijde van de Franse speler bevindt zich een tijdslijn. Deze geeft weer wanneer de Geallieerde speler mag rekenen op de Pruisische versterkingen. De tijdslijn geeft 11.00 uur aan wanneer de eerste beurt begint en 16.30 uur wanneer de 12e beurt begint. Aan het begin van de 12e beurt mag de Geallieerde speler twee Pruisische stukken nemen en op de zwarte Pruisische vlag aan zijn linkerhand plaatsen. Beide zien wel tot welke soort eenheid deze stukken behoren, maar kennen de speelsterkte niet. Iedere beurt mag de geallieerde speler op deze manier twee Pruisische stukken op de vlag plaatsen. Ten minste, als er plaats vrij is op de twee velden van de vlag. Als de twee plaatsen bezet zijn, mogen er geen stukken geplaatst worden.

Te beginnen met de 13e beurt gaan de Pruisen echt aan de slag deelnemen. De Pruisen mogen iedere beurt één actie uitvoeren. De geallieerden mogen van nu af aan dus 4 acties per beurt uitvoeren in plaats van 3. De Geallieerde speler beslist hoe de acties worden verdeeld, met dien verstande dat er minstens één actie door de Pruisen en één actie door de Geallieerden moet worden uitgevoerd.

Pruisische stukken die door de Fransen geslagen worden, mogen natuurlijk niet worden teruggebracht.

DEEL II

Standaard variant

Als de spelers eenmaal vertrouwd zijn geraakt met het spel op een 'leeg' speelbord, dan zijn ze klaar om het Standaard spel te spelen. In het standaard 'Stratego: Waterloo' spel geldt een extra mogelijkheid om het spel te winnen:

De speler die de opperbevelhebber van de tegenstander (Napoleon of Wellington) weet te overmeesteren, wint het spel onmiddellijk! En ook hier geldt de overwinningsregel van het basisspel: De speler, die de geheime vluchtroute van de tegenstander met twee stukken kan bezetten, wint.

10. TERREINTEGELS

"Deze grond is er trots op dat er zoveel dappere mannen streden."

INSCRIPTIE OP DE MUUR VAN HOUGOUMONT.

Zodra een gebouw is bezet mag de bezetter zijn markeervlag er plaatsen.

• Een bezet gebouw kan heroverd worden door de tegenstander, waardoor de oorspronkelijke eigenaar alle voordelen verliest.
• De speelsterkte van infanteriestukken is +1 als het gebouw geheel bezet is.
• Cavaleriestukken mogen een gebouw niet in en het ook niet aanvallen. Dit geldt dus ook voor (opper)bevelhebbers.
• Artilleriestukken kunnen een gebouw niet in, maar zij kunnen het wel onder vuur nemen!
• Een gebouw kan in puin geschoten worden door de artillerie. Daarmee vervallen alle voordelen die een gebouw biedt. Een gebouw heeft een sterkte van 4. Als het 4 x onder vuur is genomen, dan is het volledig vernietigd. De schadefiches worden gebruikt om aan te geven hoeveel schade een gebouw heeft geleden. Artillerie raakt de eenheden die in het gebouw zijn, niet. Eerst moet het hele gebouw vernietigd worden. Als het gebouw 4 x is geraakt, dan gelden de 'gewone' regels weer en zijn de aldaar gestationeerde troepen dus onbeschermd.

Wanneer met de strijddobbelsteen 'overwinningsroes' (+) wordt gegooid en de strijd speelt zich af binnen een gebouw, dan mag de winnaar kiezen welk stuk hij aanvalt.

In het standaardspel worden er op het speelbord drie terreinkaarten geplaatst. Zie de afbeelding hieronder voor de juiste locatie:

2 x Gebouwen:

La Haye Sainte en Papelotte Hougemont

1 x Heuvel

Mont Saint Jean

Heuvel:

Het bezit van een heuvel op het slagveld heeft aanzienlijke voordelen voor een aantal stukken – vooral voor de artillerie:

- Artillerie op een heuvel heeft niet alleen een +1 bereik (dus maximaal 4 velden), maar schiet nu ook niet meer alleen recht vooruit. Artillerie kan nu ook de velden tot op een afstand van 4 in de

Gebouwentegels:

Een gebouw op het slagveld is een belangrijk steunpunt voor de bezitter ervan. Het beschermt de flanken en linies van de eigen stelling en vormt een stevige uitvalsbasis voor aanvallen op vijandelijk gebied. Een gebouw is pas bezet als de vier velden ervan bezet zijn.

kolommen rechts en links van het artilleriestuk raken. Bovendien kan een artilleriestuk nu ook over andere stukken heen schieten. Dus de 'line of sight' hoeft niet leeg te zijn!

• Artillerie op een heuvel kan niet onder vuur worden genomen door artillerie vanaf de grond!
• Infanterie- en cavaleriestukken op een heuvel krijgen een sterkte van +1 als ze worden aangevallen door stukken vanaf de grond.

Stukken kunnen nooit een sterkte hebben van meer dan 6!

"Er zijn geen orders, behalve standhouden tot de laatste man."

WELLINGTON NA DE VAL VAN LA HAIE SAINTE TOEN ZIJN ONGERUSTE STAF OM ORDERS SMEEKTE.

In de standaard- en expertvariant maken de spelers gebruik van de 15 manoeuvreerkaarten, waarmee ze speciale acties kunnen uitvoeren.

Aan het begin van de slag kiezen beide spelers vier manoeuvreerkaarten. De Geallieerde speler kiest eerst een kaart en hij legt ook nog een kaart af. Die mag niet meer gekozen worden. Daarna doet de Franse speler hetzelfde: hij kiest een kaart en legt er een af. Zo gaat het verder tot beide spelers 4 kaarten hebben gekozen. De overige kaarten gaan bij de afgelegde kaarten. Als de Pruisen op de 13e beurt het slagveld betreden mag de geallieerde speler 2 nieuwe kaarten van de stapel kiezen. Dat is natuurlijk een enorm voordeel voor de geallieerde speler.

De kaarten, met uitzondering van 'Strijdlust', moeten aan het begin van een beurt worden uitgespeeld: bovendien mag er maar één kaart per beurt gespeeld worden. Het spelen van een kaart kost één actie-punt. Zodra een kaart wordt gespeeld, moet hij onmiddellijk worden uitgevoerd.

Er zijn 5 verschillende kaarten:

Verkenning

Met deze kaart mag een speler vier aan elkaar grenzende stukken van de tegenstander bekijken.

Initiatief

Met deze kaart mag een speler in een actie drie speelstukken verplaatsen.

Gecombineerde Aanval

Met deze kaart mag de speler in één actie met een stuk Infanterie, Cavalerie en Artillerie aanvallen.

Strijdlust

Met deze kaart verhoogt de speler de speelsterkte van een stuk met +1. De kaart mag ook tijdens een beurt van de tegenstander gespeeld worden als een van de eigen stukken wordt aangevallen.

Artilleriebarrage

Met deze kaart mogen alle aan elkaar grenzende artilleriestukken een keer vuren tijdens een actie.

DEEL III

Expertvariant

"Dat was op zijn kantje. De meest nipte zaak die ik ooit heb meegemaakt!"

WELLINGTON NA DE SLAG BIJ WATERLOO.

Voor de 'die hard' wargamers die zowel het basisspel als het standaardspel reeds onder de knie hebben en nog een extra uitdaging willen, is er de Expertvariant. Zo ver als dit enigszins kan voor een bordspel dat eerst en vooral bedoeld is om plezier te verschaffen, wordt er in deze variant getracht de historische realiteit zoveel mogelijk na te bootsen.

In deze variant gelden de volgende regels:

• Als Napoleon sneuvelt, is het spel meteen ten einde. De Geallieerden hebben dan een beslissende overwinning behaald. Als Wellington sneuvelt, gaat het spel verder, maar de geallieerden hebben per beurt twee acties minder.
• De vluchtroutekaarten worden niet gebruikt:

- Wellingtons vluchtroute is gelegen op het geallieerde centrum. Als de Fransen deze weten te bezetten met ten minste twee eenheden, dan is het spel meteen ten einde. De Fransen hebben dan een beslissende overwinning behaald.

• Als de Fransen één van de twee overgebleven geallieerde achterlinies (op de flanken) met twee stukken bezetten, dan leidt dit tot een geallieerde terugtocht. Hoe groot de Franse overwinning is, wordt later bepaald.
• Dezelfde regel geldt voor de geallieerden, maar dan voor de drie achterlinies. Als de geallieerden één van de drie achterlinies weten te bezetten met twee stukken, leidt dit tot een Franse nederlaag. Ook nu moet er nog worden uitgemaakt hoe groot de geallieerde overwinning is (zie De Achtervolging).
• Het gebouwenveld Hougoumont in het midden van het bord op de geallieerde rechterflank wordt aan het begin van het spel bezet door twee geallieerde infanterie-eenheden.
• De Franse speler heeft het dorpje Plancenoit op zijn rechterflank.

12. PLANCENOIT

Plancenoit was een klein dorp op de rechterflank van het Franse leger. Het diende als laatste bolwerk ter verdediging van de rechterflank en het was daar waar de meest bloedige gevechten plaatsvonden tussen de Fransen en de Pruisen op die noodlottige dag in juni 1815.

• Plancenoit bezorgt alle infanterie-eenheden op dat veld een sterkte van +1. Plancenoit hoeft voor deze bonus niet compleet bezet te zijn.
• Cavalerie, artillerie, bevelhebbers en opperbevelhebbers kunnen vrij en ongehinderd over het Plancenoit veld bewegen maar krijgen geen bonus.

- In tegenstelling tot bij een gewoon gebouwenveld, hebben de spelers de keuze om hun artillerievuur te richten op de vijandelijke eenheden OF op het dorp zelf.

"Meer troepen? Waar wil je dat ik ze vandaan haal? Denk je soms dat ik ze kan maken?"

NAPOLEON'S ANTWOORD OP NEY'S VERZOEK OM MEER TROEPEN NA DE VAL VAN LA HAIE SAINTE.

De aanwezigheid van cavalerie in de Napoleontische Oorlogen was een beslissende factor voor het behalen van een overwinning op het slagveld. Na een veldslag was de taak voor de cavalerie dan ook nog niet voorbij - het was de cavalerie die immers besliste of het vijandelijke leger na een nederlaag nog een rol zou spelen in een nieuwe veldtocht of niet. Als een vijandelijk leger werd verslagen dan moest de cavalerie eropuit worden gestuurd om de vluchtende eenheden te grazen te nemen. Zoals eerder vermeld zal de bezetting van een van de achterlinies leiden tot een nederlaag. Vanaf dat moment is de slag officieel gestreden en kan de succesvolle veldheer zijn overgebleven cavalerie ter achtervolging uitsturen.

• Het enige doel van de verslagen speler is vanaf dan om zoveel mogelijk van zijn infanterie en artillerie-eenheden van het speelbord af te halen, afhankelijk van het aantal acties die hij per beurt nog mag uitvoeren.
• De speler die gewonnen heeft mag nu met zijn acties zijn overgebleven cavalerie inzetten om zo veel mogelijk eenheden van zijn tegenspeler te grazen te nemen.
• De speler die gewonnen heeft mag als eerste beginnen en kiest een vijandelijk stuk uit om te slaan met zijn cavalerie. Als de speler nog drie acties over heeft, mag hij driemaal een zet doen, met dezelfde cavalerie of met een andere cavalerie-eenheid. Je mag dus geen acties met infanterie of artillerie uitvoeren!

- Vervolgens is de tegenspeler aan de beurt. Deze mag zijn eigen overgebleven cavalerie gebruiken om de achtervolgende cavalerie te slaan OF om zijn infanterie of artillerie van het speelbord te halen. De stukken mogen gewoon van het bord genomen worden: per actie één stuk.

- Bij gelijke sterkte wint de achtervolgende cavalerie van de cavalerie van de terugtrekkende partij.

Zware cavalerie-eenheden verliezen nog steeds 1 sterkte na het slaan van een stuk, maar kunnen nu niet teruggetrokken worden om op krachten te komen. Het is daarom wijs om verzwakte cavalerie tijdig van het speelbord af te halen voordat het in de handen valt van de tegenstander.

• De Napoleon en Wellington stukken spelen geen actieve rol tijdens een achtervolging. Zij worden meteen in veiligheid gebracht!
• Als de winnende partij geen cavalerie meer kan of wil gebruiken om de achtervolging voort te zetten, worden alle geslagen stukken aan weerskanten geteld:

Als er GEEN verschil is tussen de beide legers of slechts een verschil van maximaal 3 stukken, dan is de veldslag onbeslist geëindigd - de verslagen speler heeft met succes zijn troepen in goede orde kunnen terugtrekken en is daardoor in staat om de veldtocht voort te zetten - misschien zelfs morgen!

Als er tussen beide legers een verschil is tussen 4 en maximaal 9 stukken, dan is er een kleine overwinning behaald - de verslagen speler heeft veel verliezen geleden en trekt zich terug. Hoewel niet helemaal vernietigd, zal het leger eerst weer op krachten moeten komen voordat het opnieuw tot de aanval overgaat.

Als er tussen beide legers een verschil is van 10 stukken of meer, dan is er een grote overwinning behaald - het verslagen leger is helemaal vernietigd en gedemoraliseerd. Het zal geen rol meer spelen in de veldtocht!

14. EXTRASCENARIO'S

Voor wie nog niet uitgespeeld is, zijn de volgende scenario's beslist de moeite waard:

De veldslag vroeger beginnen!

Het Franse leger te Waterloo was vrij laat samengekomen. Dit is de reden waarom het begin van de veldslag uitgesteld werd tot 11:30 (niet door de modder zoals zo vaak wordt beweerd!). Het 6de Legerkorps van Generaal Lobau was amper op het slagveld aanwezig toen de veldslag begon. Zelfs de Oude Garde was nog niet aanwezig.

De Franse speler mag in deze Expert spelvariant kiezen om het spel drie beurten eerder te beginnen, dus om 9:30! In dit geval is het ook de Franse speler die het spel begint.

Het nadeel is dan natuurlijk dat de Franse speler nog niet al zijn troepen ter beschikking heeft en ze dus niet allemaal op het speelbord mag zetten aan het begin van het spel.

De volgende 14 blauwe stukken blijven in de reservelinie:

Infanterie-eenheden

• 1 x Lichte Infanterie - 5 x Infanterie • 2 x Infanterie van 5 - Midden Garde • 1 x Infanterie van 6 - Oude Garde

Cavalerie-eenheden

• 2 x Zware Cavalerie van 4 • 1 x Zware Cavalerie van 6 - Keizerlijke Garde

Artillerie

- 2 x Kanonnen

"Vanochtend stond het 90 tegen 10 in ons voordeel. Nu staat het nog steeds 60 tegen 40."

NAPOLEON TEGEN ZIJN STAF TOEN ZE DE PRUISEN AAN DE OOSTZIJDE HET SLAGVELD OP ZAGEN KOMEN.

Waar zijn de Pruisen?

Wat zou er gebeurd zijn als Maarschalk Grouchy er wel in geslaagd was om de Pruisen tegen te houden ergens tussen Lasne en Wavre? De Pruisen zouden er niet in geslaagd zijn om Wellington te komen versterken te Waterloo.

In deze Expert spelvariant moet de Geallieerde speler in beurt 9 (om 15:00) de dobbelsteen werpen om te weten of de Pruisen hem zullen komen versterken of niet.

• Als een Rode Geallieerde zijde wordt geworpen, dan zullen de Pruisen op het slagveld toekomen in spelbeurt 13 (17:00).
• Als een Blauwe Franse zijde wordt geworpen, dan heeft Grouchy de Pruisen kunnen tegenhouden en zal Wellington NIET op de komst van de Pruisen mogen rekenen.

Uw eigen fantasie

Dit zijn de scenario's die dichtbij de historische slag bij Waterloo liggen. Natuurlijk kunt u ook uw eigen opstellingen met de kaartjes bedenken en spelen. Hiervoor bieden wij u extra Modderkaarten aan:

Modder:

Modder op het slagveld haalt de vaart uit alle acties. Al uw snode plannen lopen er in vast.

Infanterie en cavalerie onder opperbevelhebbers doen maar één stapje tegelijk in de modder.

• Lichte infanterie ondervinden geen problemen met modder. Zij trekken er net zo snel doorheen als door het overige terrein.
• Artillerie heeft er veel last van: zij kunnen er helemaal niet komen!

"Niets, behalve een verloren slag, stemt zo melancholisch als een gewonnen slag."

WELLINGTON IN EEN TELEGRAM NA DE SLAG.

De Pruisische speelstukken

"Stratego Waterloo" is gebaseerd op het concept "Epic Battles: Waterloo" dat gedeponeerd is door de ontwerper Jason St. Just te SABAM.

Koninklijke Jumbo heeft zijn uiterste best gedaan om bronnen en rechthebbenden van beeldmateriaal dat gebruikt is voor dit spel op te sporen. Mocht iemand menen rechthebbende te zijn, neem dan contact op met Koninklijke Jumbo.

Waarschuwing: Wegens kleine onderdelen is dit spel niet geschikt voor kinderen jonger dan 36 maanden. Verstikkingsgevaar. Bewaar deze informatie voor raadpleging in de toekomst.