WBC 3546 A FCX - Koelkast WHIRLPOOL - Gratis gebruiksaanwijzing en handleiding

GEBRUIKSAANWIJZING WBC 3546 A FCX WHIRLPOOL

• Het apparaat dat u zojuist gekocht heeft, isontworpen voor huishoudelijk gebruik en voorhet gebruik in:- keukens van werkplekken, winkels en/ofkantoren- op boerderijen- in hotels, motels, residences, bed & breakfastvoor het gebruik door de verschillende klanten.Voor een optimaal gebruik van uw apparaat ishet raadzaam de gebruiksaanwijzingaandachtig door te lezen, hierin vindt u eenbeschrijving van het apparaat en adviezen voorhet conserveren van voedingsmiddelen.Bewaar dit boekje zodat u het naderhand nogeens kunt raadplegen.1. Controleer na het uitpakken van het apparaat ofhet niet beschadigd is en of de deur goed sluit.Uw leverancier dient binnen 24 uur vanaf delevering van het product van eventuele schade opde hoogte te worden gesteld.2. Het is raadzaam minstens twee uur te wachtenalvorens het apparaat in werking te stellen, omhet koelcircuit perfect te kunnen latenfunctioneren.3. Zorg ervoor dat de installatie en de elektrischeaansluiting door een gekwalificeerd technicusworden verricht overeenkomstig de aanwijzingenvan de fabrikant en de plaatselijkeveiligheidsvoorschriften.4. Reinig de binnenkant van het product alvorenshet in gebruik te nemen.1. VerpakkingHet verpakkingsmateriaal is voor 100% recyclebaaren draagt het recyclingsymbool. Voor de verwerkingmoeten de plaatselijke voorschriften wordennageleefd. Het verpakkingsmateriaal (plastic zakken,stukken polystyreen enz.) moet buiten het bereik vankinderen worden gehouden, omdat het een bron vangevaar kan vormen.2. Afdanken van het apparaatHet product is vervaardigd van materiaal dat kanworden gerecycled. Dit apparaat is voorzien van hetmerkteken volgens de Europese richtlijn 2002/96/EGinzake Afgedankte elektrische en elektronischeapparaten (AEEA). Door ervoor te zorgen dat ditproduct op de juiste manier als afval wordt verwerkt,helpt u mogelijk negatieve consequenties voor hetmilieu en de menselijke gezondheid te voorkomen.Het symbool op het product of op debijbehorende documentatie geeft aan dat dit productniet als huishoudelijk afval mag worden behandeld. Inplaats daarvan moet het worden afgegeven bij eenverzamelpunt voor recycling van elektrische enelektronische apparaten. Maak het apparaat op hetmoment dat het wordt afgedankt onbruikbaar doorde voedingskabel door te snijden en de deuren enschappen te verwijderen, zodat kinderen nietgemakkelijk in het apparaat kunnen kruipen. Volg bijhet afdanken van het apparaat de plaatselijkevoorschriften voor afvalverwerking en breng het naareen speciaal afvalverwerkingscentrum, en laat het nietonbewaakt achter, ook niet voor slechts een paardagen, aangezien het voor kinderen een bron vangevaar kan opleveren. Voor nadere informatie overde behandeling, terugwinning en recycling van ditproduct wordt u verzocht contact op te nemen methet stadskantoor in uw woonplaats, uwafvalophaaldienst of de winkel waar u het productheeft aangeschaft.Informatie:Dit apparaat bevat geen CFK. Het koelcircuit bevatR134a (HFC) of R600a (HC), zie serienummerplaatjein het apparaat.Voor apparaten met isobutaan (R600a): isobutaan iseen natuurlijk gas dat geen schadelijke invloed heeftop het milieu, maar wel ontvlambaar is. Het isdaarom noodzakelijk om te controleren of deleidingen van het koelcircuit niet beschadigd zijn.Dit product kan een gefluorideerd broeikasgasbevatten dat onder het Protocol van Kyoto valt; hetkoelgas zit in een hermetisch verzegeld systeem.Koelgas: R134a heeft een globaalverwarmingsvermogen (GWP) van 1300.Conformiteitsverklaring• Dit apparaat is bestemd voor het conserveren vanvoedingsmiddelen en is vervaardigd inovereenstemming met de Verordening (EG) nr.1935/2004• Dit apparaat is ontwikkeld, gefabriceerd en op demarkt gebracht in overeenstemming met:- veiligheidsvoorschriften van de"Laagspanningsrichtlijn" 2006/95/EG (die de richtlijn73/23/EEG en latere verordeningen vervangt);- de veiligheidsvereisten van de "EMC"-richtlijn2004/108/EG.De elektrische veiligheid is alleen gewaarborgdwanneer het op de juiste wijze op een efficië ntwerkende installatie isaangesloten, die volgens dewettelijke voorschriften is geaard. MILIEUTIPS Standard_pages_NL_m:Layout 1 6/1/09 12:23 PM Page 1

• Het door u aangeschafte apparaat is uitsluitend bestemd voor huishoudelijk gebruik. Voor een optimaal gebruik van uw apparaat is het raadzaam de gebruiksaanwijzing aandachtig door te lezen, hierin vindt u een beschrijving van het apparaat en adviezen voor het conserveren van voedingsmiddelen. Bewaar dit boekje zodat u het naderhand nog eens kunt raadplegen. 1.Controleer na het uitpakken van het apparaat of het niet beschadigd is en of de deur goed sluit. Uw leverancier dient binnen 24 uur vanaf de levering van het product van eventuele schade op de hoogte te worden gesteld. 2.Het is raadzaam minstens twee uur te wachten alvorens het apparaat in werking te stellen, om het koelcircuit perfect te kunnen laten functioneren. 3.Zorg ervoor dat de installatie en de elektrische aansluiting door een gekwalificeerd technicus worden verricht overeenkomstig de aanwijzingen van de fabrikant en de plaatselijke veiligheidsvoorschriften. 4.Reinig de binnenkant van het product alvorens het in gebruik te nemen. MILIEUTIPS 1.Verpakking Het verpakkingsmateriaal is voor 100% recyclebaar en draagt het recyclingsymbool. Voor de verwerking moeten de plaatselijke voorschriften worden nageleefd. Het verpakkingsmateriaal (plastic zakken, stukken polystyreen enz.) moet buiten het bereik van kinderen worden gehouden, omdat het een bron van gevaar kan vormen. 2.Afdanken van het apparaat Het product is vervaardigd van materiaal dat kan worden gerecycled. Dit apparaat is voorzien van het merkteken volgens de Europese richtlijn 2002/96/EG inzake Afgedankte elektrische en elektronische apparaten (AEEA). Door ervoor te zorgen dat dit product op de juiste manier als afval wordt verwerkt, helpt u mogelijk negatieve consequenties voor het milieu en de menselijke gezondheid te voorkomen. Het symbool op het product of op de bijbehorende documentatie geeft aan dat dit product niet als huishoudelijk afval mag worden behandeld. In plaats daarvan moet het worden afgegeven bij een verzamelpunt voor recycling van elektrische en elektronische apparaten. Maak het apparaat op het moment dat het wordt afgedankt onbruikbaar door de voedingskabel door te snijden en de deuren en schappen te verwijderen, zodat kinderen niet gemakkelijk in het apparaat kunnen kruipen. Volg bij het afdanken van het apparaat de plaatselijke voorschriften voor afvalverwerking en breng het naar een speciaal afvalverwerkingscentrum, en laat het niet onbewaakt achter, ook niet voor slechts een paar dagen, aangezien het voor kinderen een bron van gevaar kan opleveren. Voor nadere informatie over de behandeling, terugwinning en recycling van dit product wordt u verzocht contact op te nemen met het stadskantoor in uw woonplaats, uw afvalophaaldienst of de winkel waar u het product heeft aangeschaft. Informatie: Dit apparaat bevat geen CFK. Het koelcircuit bevat R134a (HFC) of R600a (HC), zie serienummerplaatje in het apparaat. Voor apparaten met isobutaan (R600a): isobutaan is een natuurlijk gas dat geen schadelijke invloed heeft op het milieu, maar wel ontvlambaar is. Het is daarom noodzakelijk om te controleren of de leidingen van het koelcircuit niet beschadigd zijn. Dit product kan een gefluorideerd broeikasgas bevatten dat onder het Protocol van Kyoto valt; het koelgas zit in een hermetisch verzegeld systeem. Koelgas: R134a heeft een globaal verwarmingsvermogen (GWP) van 1300. Conformiteitsverklaring Dit apparaat is bestemd voor het conserveren van voedingsmiddelen en is vervaardigd in overeenstemming met de Verordening (EG) nr. 1935/2004 Dit apparaat is ontwikkeld, gefabriceerd en op de markt gebracht in overeenstemming met:

• veiligheidsvoorschriften van de “Laagspanningsrichtlijn” 2006/95/EG (die de richtlijn 73/23/EEG en latere verordeningen vervangt);

• de veiligheidsvereisten van de “EMC”-richtlijn 89/336/EEG, gewijzigd door de richtlijn 93/68/EEG. De elektrische veiligheid is alleen gewaarborgd wanneer het op de juiste wijze op een efficiënt werkende installatie is aangesloten, die volgens de wettelijke voorschriften is geaard.16

• Het apparaat moet door twee of meerdere personen worden verplaatst en geï nstalleerd.

• Wees voorzichtig bij het verplaatsen van het apparaat om te voorkomen dat de vloer beschadigd raakt (b.v. parket).

• Zorg ervoor dat het product tijdens de installatie de voedingskabel niet beschadigt.

• Installeer het product niet in de buurt van een warmtebron.

• Laat een vrije ruimte aan de zijkanten en boven het apparaat om een goede ventilatie te garanderen of volg de installatie-instructies.

• Houd de ventilatie-openingen van het apparaat vrij van obstakels.

• Beschadig de leidingen van het koelcircuit van de koelkast niet.

• Installeer het product waterpas op een vloer die het gewicht kan dragen en in een ruimte die geschikt is voor de afmetingen en het gebruik van het product.

• Plaats het apparaat in een droge en goed geventileerde ruimte. Het apparaat is afgesteld om te werken in ruimten waarin de temperatuur binnen de volgende waarden ligt, die op hun beurt weer afhankelijk zijn van de klimaatklasse die op het serienummerplaatje staat aangegeven: het is mogelijk dat het apparaat niet goed functioneert als het voor een lange tijd in een ruimte wordt gelaten met een hogere of lagere temperatuur dan het genoemde bereik.

• Controleer of de spanning op het typeplaatje overeenkomt met de spanning in uw woning.

• Gebruik geen enkele of meervoudige adapters of verlengsnoeren.

• Gebruik voor de aansluiting op de waterleiding de bij het nieuwe apparaat geleverde slang en niet die van het vorige apparaat.

• De voedingskabel mag alleen door gekwalificeerd personeel of door de Klantenservice worden gewijzigd of vervangen.

• Het moet mogelijk zijn het apparaat van het elektriciteitsnet af te koppelen door de stekker uit het stopcontact te halen of via een tweepolige netschakelaar die bovenstrooms van het stopcontact is geplaatst.

• Voorkom de opslag in het apparaat van sprays of houders met drijfgassen of brandbare stoffen.

• Bewaar of gebruik geen benzine of andere gassen en licht ontvlambare stoffen in de buurt van het apparaat of van andere elektrische huishoudelijke apparatuur. De dampen die hieruit voortkomen kunnen brand of explosies veroorzaken.

• Gebruik geen andere mechanische, elektrische of chemische systemen die het ontdooiproces versnellen dan door de fabrikant zijn aanbevolen.

• Gebruik of plaats geen elektrische apparaten in de vakken van het apparaat, als hiervoor geen uitdrukkelijke toestemming door de fabrikant is gegeven.

• Dit apparaat is niet bestemd om gebruikt te worden door personen (met inbegrip van kinderen) met beperkte fysieke, sensorische of mentale vermogens, of zonder ervaring of kennis van het apparaat, behalve als zij tijdens het gebruik instructies ontvangen van of begeleid worden door een persoon die verantwoordelijk is voor hun veiligheid.

• Om het risico te vermijden dat kinderen in de koelkast opgesloten raken en stikken, mag hen niet worden toegestaan in het product te spelen of zich erin te verstoppen.

• Slik de (niet-giftige) vloeistof uit de vrieselementen niet in (niet op alle modellen).

• Eet geen ijsblokjes of waterijsjes die net uit de vriezer komen, aangezien deze zo koud zijn dat ze ijsbrand kunnen veroorzaken. GEBRUIK

• Trek de stekker uit het stopcontact of sluit de stroomtoevoer af voordat u met reinigings- of onderhoudswerkzaamheden begint.

• Alle apparaten met ijsmakers en waterdispensers moeten op een waterleidingnet aangesloten worden dat uitsluitend drinkwater levert (met een waterleidingdruk van tussen de 0,17 en 0,81 MPa (1,7 en 8,1 bar)). De ijsmakers en/of waterdispensers die niet rechtstreeks op het waterleidingnet zijn aangesloten, mogen uitsluitend met drinkwater worden gevuld.

• Gebruik het koelgedeelte uitsluitend voor het bewaren van verse levensmiddelen en het vriesgedeelte uitsluitend voor het bewaren van diepvriesproducten, het invriezen van verse levensmiddelen en het maken van ijsblokjes.

• Bewaar geen dranken in glas in het vriesgedeelte want deze kunnen barsten. De fabrikant kan niet aansprakelijk worden gesteld, indien bovenstaande adviezen en voorzorgsmaatregelen niet in acht zijn genomen. ALGEMENE VOORZORGSMAATREGELEN EN ADVIEZEN Klimaatklasse Omg. Temp. (°C) Omg. Temp. (°F) SN van 10 tot 32 van 50 tot 90 N van 16 tot 32 van 61 tot 90 ST van 16 tot 38 van 61 tot 100 T van 16 tot 43 van 61 tot 110 Standard_pages_NL_m:Layout 1 6/1/09 12:23 PM Page 217

Korte afwezigheid Als u korter dan drie weken afwezig bent, is het niet nodig het apparaat van het elektriciteitsnet af te koppelen. Consumeer de bederfelijke voedingsmiddelen en vries de andere voedingsmiddelen in. Als uw koelkast met een automatische ijsmaker is uitgerust: 1.schakel het apparaat uit. 2.Sluit de waterleiding naar de automatische ijsmaker af. 3.Maak de ijsbak leeg. Langdurige afwezigheid Verwijder alle levensmiddelen uit het apparaat als u langer dan drie weken afwezig bent. Als uw koelkast met een automatische ijsmaker is uitgerust: 1.schakel het apparaat uit. 2.Sluit de waterleiding naar de automatische ijsmaker tenminste één dag van tevoren af. 3.Maak de ijsbak leeg. Bevestig enkele houten of plastic blokken met plakband aan de bovenzijde van beide deuren en laat de deuren open staan, zodat in beide vakken voldoende lucht kan circuleren. Op die manier worden nare luchtjes en schimmelvorming voorkomen. Verhuizen 1.Verwijder alle losse onderdelen uit de binnenkant van het apparaat. 2.Verpak ze zorgvuldig en zet ze aan elkaar vast met plakband om te voorkomen dat ze tegen elkaar klapperen of kwijtraken. 3.Schroef de stelvoetjes zodanig aan dat ze het steunvlak niet raken. 4.Sluit beide deuren en plak ze met plakband dicht en plak ook de voedingskabel met plakband aan het apparaat vast. Stroomuitval Wend u bij stroomuitval tot het plaatselijke energiebedrijf om informatie te krijgen over de duur van de stroomstoring. Let op: een vol apparaat blijft langer koud dan een halfvol apparaat. Als er op de voedingsmiddelen ijskristallen zichtbaar zijn, kunnen ze opnieuw worden ingevroren, ook al zullen de smaak en het aroma waarschijnlijk anders zijn. Als de voedingsmiddelen niet meer in goede staat zijn, kunt u ze beter weggooien. Bij stroomstoringen van maximaal 24 uur. 1.Houd beide deuren van het apparaat gesloten. Op die manier blijven de voedingsmiddelen zo lang mogelijk koud. Bij stroomstoringen die langer dan 24 uur duren. 1.Haal al het bevroren voedsel uit het vriesvak en zet het in een draagbare vriezer. Als dit type vriezer niet voorhanden is en als er geen pakken kunstijs beschikbaar zijn, probeer dan de levensmiddelen die het snelst bederven te consumeren. 2.Maak de ijsbak leeg.

ONDERHOUD EN REINIGING

Verwijder altijd de stekker uit het stopcontact of sluit de stroomtoevoer af voordat u onderhouds- en reinigingswerkzaamheden uitvoert. Reinig het apparaat regelmatig met een vochtige doek met een oplossing van lauw water en neutrale schoonmaakmiddelen die speciaal bestemd zijn voor het reinigen van de binnenkant van een koelkast. Gebruik geen reinigings- of schuurmiddelen. Maak de onderdelen van de koelkast nooit schoon met licht ontvlambare vloeistoffen. De dampen die hieruit voortkomen kunnen brand of explosies veroorzaken. Reinig de buitenkant en de rubber afdichtingen met een vochtige doek en droog ze af met een zachte doek. Gebruik geen stoomreinigers. Reinig de condensator met een stofzuiger, waarbij u als volgt te werk gaat: verwijder de voorste plint (zie het installatieboekje) en begin met de reiniging. Belangrijk: - de toetsen en het display van het bedieningspaneel mogen niet gereinigd worden met middelen op basis van alcohol of daarvan afgeleide stoffen; gebruik in plaats daarvan een droge doek. - De slangen van het koelsysteem bevinden zich in de buurt van de bak voor het dooiwater en kunnen gloeiend heet worden. Maak ze regelmatig schoon met een stofzuiger.

VERVANGEN VAN HET LAMPJE

Haal altijd de stekker van het apparaat uit het stopcontact voordat u het lampje vervangt. Vervangen van het lampje in het vriesvak. 1.Sommige modellen hebben een speciaal lampje 2.Het vermogen van het lampje mag niet hoger dan 15 W zijn 3.De aanwijzingen voor de vervanging van het lampje vindt u in de tabel (PRODUCTINFORMATIEBLAD)

OPSPOREN VAN STORINGEN

Voordat u de Klantenservice belt.... De problemen bij het gebruik worden vaak veroorzaakt door kleinigheden die u zelf kunt opsporen en verhelpen, zonder dat hiervoor gereedschap nodig is. De geluiden die uit het apparaat komen zijn normaal; het apparaat is uitgerust met een aantal ventilatoren en motoren die automatisch in- en uitgeschakeld worden voor de regeling van de functies. Bepaalde geluiden die uit het apparaat komen als het in werking is, kunnen worden verminderd - Door het apparaat waterpas te zetten en op een vlakke ondergrond te installeren. - Door ervoor te zorgen dat het apparaat niet in contact komt met andere meubels. - Door te controleren of de elementen aan de binnenkant op de juiste manier geplaatst zijn. - Door te controleren of de flessen en bakjes elkaar niet raken. Hoorbare geluiden tijdens de werking zijn: Een gesis als u het apparaat voor het eerst aanzet en nadat het langdurig uit heeft gestaan. Een geborrel als de koelvloeistof in de leidingen loopt. Een gezoem als de waterklep of de ventilator in werking treden.18 Een gekraak wanneer de compressor in werking treedt of wanneer de ijsblokjes in de ijsbak vallen. Een plotseling gekraak wanneer de compressor wordt in- en uitgeschakeld. Geluiden van de automatische ijsmaker (bij bepaalde modellen): - Aangezien het apparaat een ijsmaker heeft, kan het zijn dat u gezoem hoort (dit is afkomstig van de waterklep), het druppelen van water en het lawaai van het ijs dat in de bak valt. De koelkast werkt niet:

• Zit de stekker van de elektrische voedingskabel wel in een stopcontact met de juiste spanning, en staat hier spanning op?

• Zijn de beveiligingsinrichtingen en de stoppen van de elektrische installatie gecontroleerd? Als de automatische ijsmaker niet werkt (bij bepaalde modellen):

• Heeft de vriezer voldoende tijd gehad om de vereiste temperatuur te bereiken? Bij een nieuw apparaat kan dit een nacht duren.

• Staat de ON/OFF-knop van de automatische ijsmaker wel op de ON-stand?

• Controleer of de hendel van de automatische ijsmaker in het vriesvak niet in de OFF-stand staat, en dus in de horizontale positie (bij bepaalde modellen).

• Is de waterklep open? Komt er water bij de automatische ijsmaker?

• Is er een waterfilter op de koelkast geïnstalleerd (bij bepaalde modellen)? Het filter kan verstopt zijn of niet goed geïnstalleerd zijn. Controleer als eerste de instructies voor de filterinstallatie om na te gaan of het filter correct is geïnstalleerd en niet verstopt is. Als het probleem niet wordt veroorzaakt door de installatie of door een verstopping, roep dan een gekwalificeerd techicus Water in de ontdooibak:

• Dit is normaal als het klimaat warm en vochtig is. De bak kan zelfs tot halverwege gevuld raken. Controleer of het apparaat goed horizontaal staat om te voorkomen dat het water uit de bak loopt Als de randen van de omkasting van het apparaat, die in contact staan met de deurafdichtingen, warm aanvoelen:

• dit is normaal bij een warm klimaat en als de compressor in werking is. Als de verlichting niet werkt:

• Zijn de beveiligingsinrichtingen en de stoppen van de elektrische installatie gecontroleerd?

• Zit de stekker van de elektrische voedingskabel wel in een stopcontact met de juiste spanning, en staat hier spanning op?

• Is het lampje misschien doorgebrand? Als het lampje is doorgebrand:

1. Haal altijd de stekker van het apparaat uit het

stopcontact voordat u het lampje vervangt.

2. Zie het hoofdstuk “Onderhoud en Reiniging”.

De motor lijkt te lang in werking te blijven:

• Zit er misschien veel stof en pluis op de condensor?

• Zijn de deuren wel goed gesloten?

• Sluiten de deurafdichtingen perfect af?

• Op warme dagen, of als het warm is in het vertrek, zal de motor langer draaien.

• Wanneer de deur lang open heeft gestaan, of indien er grote hoeveelheden levensmiddelen in het apparaat zijn geplaatst, blijft de motor langer werken om de binnenkant van het apparaat goed te koelen.

• De tijd dat de motor draait hangt van verschillende factoren af: het aantal keren dat de deur wordt geopend, de hoeveelheid voedsel die in de koelkast wordt bewaard, de kamertempertuur en de instelling van de thermostaten. Als de temperatuur van de koelkast te hoog is:

• Zijn de bedieningen van het apparaat wel goed ingesteld?

• Is er zojuist een grote hoeveelheid vers voedsel in het apparaat geplaatst?

• Controleer of de deuren niet te vaak worden geopend.

• Controleer of de deuren perfect sluiten.

• Controleer of de luchtopeningen in het vak niet verstopt zitten waardoor de circulatie van koude lucht verhinderd wordt. Er is te veel vochtophoping:

• Controleer of de luchtopeningen in het vak niet verstopt zitten waardoor de circulatie van lucht verhinderd wordt.

• Controleer of het voedsel goed is verpakt. Maak natte houders droog voordat u ze in het apparaat zet.

• Controleer of de deuren niet te vaak worden geopend. Door de deur te openen gaat de vochtigheid die in de buitenlucht aanwezig is, het apparaat binnen. Hoe vaker de deur geopend wordt, des te sneller zal het vocht zich ophopen, in het bijzonder als het vertrek zelf erg vochtig is.

• Als de kamer erg vochtig is, is het normaal dat de vochtigheidsgraad in de koelkast toeneemt. Als de deuren niet sluiten of niet correct open gaan:

• Controleer of de deur niet geblokkeerd wordt door levensmiddelen.

• Controleer of de binnenste onderdelen of de automatische ijsmaker allemaal goed op hun plaats zitten.

• Controleer of de deurafdichtingen niet vuil of kleverig zijn.

• Controleer of het apparaat vlak staat. KLANTENSERVICE Voordat u de Klantenservice belt: Zet het apparaat opnieuw aan om te zien of het ongemak is verholpen. Is dit niet het geval, koppel het apparaat dan opnieuw los van de elektriciteit en wacht een uur voordat u het opnieuw inschakelt. Als uw apparaat, nadat u de controles onder het kopje Opsporen van storingen hebt uitgevoerd en nadat u het apparaat opnieuw hebt ingeschakeld nog steeds niet goed werkt, neem dan contact op met de Klantenservice en leg het probleem uit. Geef het volgende door:

• het model en het serienummer van het apparaat (vermeld op het typeplaatje),

• de aard van het probleem,

• het servicenummer (nummer achter het woord SERVICE op het typeplaatje binnenin het apparaat),

• uw volledige adres en

• uw telefoonnummer. Let op: De openingsrichting van de deur kan worden gewijzigd. Als de deur door onze Klantenservice is omgekeerd, wordt dit niet beschouwd als een ingreep die onder de garantie valt.19